Hurma zeytini üretimindeki düşüşün önlenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 72 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 65 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
05/03/2024 izmir Milletvekili
İzmir'de, küresel iklim değişikliğinin etkileri ürün desenlerinde görülmeye başlanmıştır. Dünyada, Tiflis ve Yunanistan'ın yanı sıra Türkiye'de, Karaburun ve Urla yarımadasında üretimi yapılan hurma zeytini, uzmanlara göre yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Türkiye'de sadece Urla ve Karaburun Yarımadası'nda yetişen hurma zeytininin, geçtiğimiz 10 yıldaki üretim düşüşü son 2 yılda ciddi boyutlara ulaşmıştır. Üreticiler, dünyada sadece Tiflis, Yunanistan, Karaburun ve Urla yarımadasında yetişen hurma zeytinin Urla ve Karaburun'da yok olma tehlikesi yaşamasından dolayı endişe duymaktadır.
E-mail: mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
Türkiye'de sadece Urla ve Karaburun Yarımadası'nda yetişen hurma zeytininin, geçtiğimiz 10 yıldaki üretim düşüşünün sebebi nedir? Bakanlık hurma zeytini üretimindeki düşüşün sebepleri noktasında herhangi bir araştırma yapmış mıdır? Yaptı ise ne sonuca ulaşmıştır?
Bu soru önergesinin Bakanlığınıza ulaştığı ana dek, İzmir'de kaç dekar alanda Hurma zeytini üretimi gerçekleştirilmektedir? Son 10 yılda ekili alanda herhangi bir değişiklik olmuş mudur?
İzmir'deki hurma zeytini bahçelerinde son 10 yılda dekar başına verimde herhangi bir değişim yaşanmış mıdır?
Dünyada sadece dört bölgede yetişen hurma zeytini, İzmir'in Yarımada bölgesinde altın kadar değerli bir tarımsal ürün olarak nitelendirilmektedir. Bakanlık bu ürünün korunması ve üreticinin desteklenmesi hususunda herhangi bir çalışma içerisinde midir?
E-mail : mustafa.bilici(gtbmm.gov.tr Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Hurma zeytin, diğer zeytinlerden farklı olarak Karaburun Yarımadası'nda zeytinin ağaç üzerindeyken kendiliğinden acılığının uzaklaşmasıyla oluşan bölgesel bir üründür. Karaburun Yarımadası'nın bölgeye has iklim koşullarının etkisiyle bölgede hakim çeşit olan Erkence (bu çeşidin sinonimleri Hurma Kaba ve Hurma Karaca) zeytin çeşitleri genellikle Ekim ayının sonuna doğru hurmalaşmakta yani acılığı azalarak yenebilir hale gelmektedir. Bahçedeki tüm ağaçlarda hurma zeytin olmamakta ve aynı ağacın tüm dallarında hurma zeytin olmayabilmektedir. Yere düşen hurma zeytinleri günlük olarak üreticiler tarafından toplanarak satılmaktadır. Her yıl ne kadar hurma zeytin olacağı önceden tahmin edilememektedir. Zeytinin bir var yılı bir yok yılı özelliğinin yanı sıra o yıl yaşanan iklim koşulları, bahçelerdeki bakım koşulları genel zeytin veriminin yanında hurma zeytin rekoltesini de etkilemektedir.
Zeytin ürününde sofralık ve yağlık olarak istatistikler derlenmektedir. İzmir ili genelinde 2023 yılında zeytinlik alan 95 bin hektar olup 22 bin ton üretim gerçekleşmiştir.
Bakanlığımızca, ÇKS"ye kayıtlı zeytin üreticilerine; e Zeytinyağı Fark Ödemesi Desteği: 80 kış/kg " Dane Zeytin Fark Ödemesi Desteği: 15 kış/kg " Geleneksel Zeytin Bahçelerinin Rehabilitasyonu Desteği: 100 TI./da " Mazot ve Gübre Desteği: 107 TI./da e Katı Organik ve Organomineral Gübre Desteği: 30 TİL./da e" Standart/Sertifikalı Fidan Kullanım Desteği: 250-600 TL/da e" Organik Tarım Desteği: 36-72 TI./da "e İyi Tarım Uygulma Desteği: 36-72 TL/da e Küçük Aile İşletmesi Desteği: 200 TL/da " Toprak Analizi Desteği: 50 TL " Biyoteknik Mücadele Desteği: 120 TI./da e Lisanslı depolarda muhafaza edilen zeytin ve zeytinyağında; kira desteği 15 TL/tonw/ay verilmektedir.
Ayrıca hurma zeytinle ilgili olarak İzmir Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüzde projeler tamamlanarak hurma zeytine değer katma ve tanınırlığını arttırmaya yönelik çalışmalar yapılmıştır.
Bu projeler; e Karaburun Yarımadası'nda Zeytin Meyvesinin Acılığının Ağaç Üzerindeyken Kaybolmasını Etkileyen İklimsel Faktörlerin ve Meyve Bileşenlerinin Belirlenmesi,
"e Farklı Depolama ve Sıcaklık Koşullarının Karaburun Hurma Zeytininin (Erkence) Muhafazası Üzerine Etkisi,
Poyrazın Getirdiği Zenginlik (Hurma Zeytin).
İbrahim YUMAKLIBakan