Buğday üretimindeki düşüşe ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Ömer Fethi Gürer
Ülkemizde 2002 yılında buğday üretimi TÜİK verilerine göre 19 milyon 500 bin ton idi. Nüfus 65 milyon 300 bin kişi idi. 2023 yılında üretim 22 milyon tona yükseldi. 2025 yılında ise 17 milyon 900 bin ton olarak TÜİK verilerinde yer aldı. Nüfusumuz ise 85 milyon olarak ifade edilse de turist ve mülteciler dikkate alındığında 90 milyon üzerinde bir nüfusumuz var.
SORULAR
Buğday ürününde düşüş nedeni kuraklık ve zirai don ise bu bağlamda Tarsim herhangi bir ödemesi var mıdır? Varsa kaç ton ürün kaybını içermektedir.?
Çiftçi Kayıt sisteminde yer alıp buğday ürünü ektiği halde 2025 yılında ürün ani iklim değişikliğinden etkilenerek ürün kaybı yaşayan çiftçi var mıdır? Varsa kaç kişidir? Ne kadar zararı karşılanmıştır?
20026 yılında herhangi bir risk bu bağlamda buğday için öngörülmekte midir?
Buğday da oluşan arz açığı hangi ülkelerden ne kadar ürün ithalatı ile giderilmesi düşünülmektedir?
TMO buğday stokları yeterlimimdir? Ne kadar 2025 yılında TMO tarafından alım yapılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde 2024 yılı buğday üretimimiz 20,8 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. 2023-2024 pazarlama yılında buğdayda yurt içi kullanım miktarı 17,6 milyon ton olarak gerçekleşmiş olup yeterlilik oranımız 90118,4"tür. 2025 yılı buğday üretimi kuraklık ve zirai don olaylarının etkisiyle 17 milyon 950 bin ton olarak gerçekleşmiştir.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından 2025 yılında 4,1 milyon ton hububat alımı yapılmıştır. TMO stok miktarı, yeni hasat dönemine kadar tüm ihtiyaç ve talepleri karşılayacak yeterliliktedir.
Buğdayda, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ihracata dayalı ithalat yapılmakta; alınan buğday un, makarna, irmik vb. ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmektedir. Ülkemiz, buğday unu ihracatında dünya lideri, makarna ihracatında ise dünyada ikinci sıradadır. 2002-2026 (Ocak ayı sonu itibarıyla) döneminde mamul madde ihracatı karşılığı 112,2 milyon ton buğday ithal edilmiş, buna karşılık 123,3 milyon ton ihracat gerçekleştirilmiştir. Değerde 20,9 milyar dolar ve miktarda 11,1 milyon ton dış ticaret fazlası elde edilmiştir.
Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında; kuraklık, don, sıcak rüzgâr ve sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış ile dolu paketi (dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, sel ve su baskını, deprem, taşıt çarpması, yaban domuzu ve geyik zararı) dışındaki risklerin ürünlerde neden olduğu verim kaybı teminat kapsamına alınmaktadır. Bu sigorta branşında, kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünü ile bunların sertifikalı tohumlukları teminat kapsamında olup, buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ürünlerinin sap kısmı isteğe bağlı olarak teminat kapsamına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası yaptıran üreticilerimize, Devlet tarafından "070 oranında prim desteği sağlanmaktadır.
Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında 2025 yılında buğday üreticilerimize 1,2 milyar TL hasar tazminatı ödenmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan