Kayıt dışı çocuk işçiliğine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Kdâdim Durmaz
Ekonomi ve istihdamdaki daralma ailelerin yoksulluğunu daha da büyütmekte, geçimini sağlamak zorunda kalan ailelerde okul çağındaki çocuklarda çocuk işçilik daha da yaygın hale gelmektedir. Bunun yanı sıra kayıt dışı alanda süren ekonomik etkinlikler, çalışma hukukunun dar kapsamı ve yetersiz denetim, ucuz işgücü olarak kadın ve çocukların bu alanda adeta tüketilmesine neden olmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 32. Maddesi, ILO 1999 tarihli ve 182 No'lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi ve 1973 tarihli 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesi, her çocuğun ekonomik sömürüden ve çocuğun eğitimini engellemesi ve sağlığına zarar vermesi muhtemel işlerden korunma hakkını tanımıştır.
Çocukların korunması, ağır ve zarar verici işlerde çalıştırılmaması, eğitim hakkından yoksun bırakılmaması ve çocuk işçiliğin önlenmesi için acil ve kapsamlı bir eylem planı oluşturmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizdeki çocuk işgücüne yönelik istatistikler ne yazık ki gerçeği tam anlamıyla yansıtmamaktadır.
TÜİK'in 'Çocuk İşgücü Araştırması'na göre, Türkiye'de 5-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı 720 bini aşmıştır. Çocuk işçilerin 2678'i ise kayıt dışı çalışmaktadır. Yine, MEB'in 2022 yılı istatistiklerine baktığımızda okul kaydı olamayan 1.200.892 çocuk bulunuyor. Bunun yanında, hiç kaydı olmayan, açıkta olan ve mesleki eğitim merkezlerine yönlendirilen 3 milyon 339 bin 309 çocuk bulunuyor. Bu sadece resmi rakamların yansımasıdır, kayıt dışı çalışanları ve meslek eğitiminde, stajyer ve çırak olarak çalışanları hesaba kattığımızda tablonun daha da karardığı görülmektedir. Çocuklar artan yoksulluk ve denetimsizlik sonucu eğitimden, güvenli ve sağlıklı yaşama hakkından koparılıyor ve iş gücüne katılmaya adeta zorlanıyor.
Bu nedenle ekonomik kriz sürecinde artan işsizlik ve yoksulluk koşulları, ülkemizdeki denetimsiz göç dalgasını göz önünde bulundurarak, çocuk emeği sömürüsünün giderilmesi, bu alanda denetimlerin arttırılması ve çocuk işçiliğini önleyecek yasal çerçevenin daha net belirlenmesi ve çocuk işçilik yaşının uluslararası standartlarda belirlenmesi elzemdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de 5-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı kaçtır?
Çocukların kayıt dışı çalıştırılmasını önlemeye yönelik projeleriniz nelerdir?
İş gücünde yer alan çocuklardan kaçı geçici koruma altındaki mültecilerden oluşmaktadır?
Çırak, stajyer ve meslek eğitimi adı altında çalıştırılan çocukların sayısı kaçtır?
Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan çocuk sayısı kaçtır?
Tarım sektörü de dâhil olmak üzere her sektörde çalışan çocuk işçilerin tespiti için eylem planınız nedir?
MEB'in 2022 yılı istatistiklerine göre okul kaydı olamayan 1.200.892 çocuk bulunuyor.
Bunun yanında, hiç kaydı olmayan, açıkta olan ve mesleki eğitim merkezlerine yönlendirilen çocuk sayısı 3 milyon 339 bin 309.
Buna göre; okul kaydı olmadan işçi olarak çalıştırılan çocuk sayısı kaçtır?
İşçi olarak çalışan çocukların kaçı aynı zamanda eğitimine devam etmektedir?
Kayıt-dışı çocuk işçi çalıştıran kişi ve kurumlara yönelik caydırıcı cezalar vermeyi düşünüyor musunuz?
Çocuk işçilik yaşının uluslararası standartlarda belirlenmesi için eylem planınız nedir?
Ekonomik kriz sürecinde artan işsizlik ve yoksulluk koşullarını göz önünde bulundurarak, çocuk emeği sömürüsünün giderilmesi, bu alanda denetimlerin arttırılması ve çocuk işçiliğini önleyecek yasal çerçevenin daha net belirlenmesi için eylem planınız nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 10.07.2023 tarihli ve 1244886 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Tokat Milletvekili Sayın Kadim DURMAZ tarafından
Bakanlığımıza yöneltilen 7/1031 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmaktadır.
Prof. Dr. va IŞIKHAN akan Ek: Cevap Metni (1 sayfa) Emek Mahallesi Naci AY VALIOĞLU Cad. No:13 Ayrıntılı bilgi için irtibat: Sevgi GÜRLER Tokat Milletvekili Sayın Kadim DURMAZ"a Ait 7/1031 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Kayıt dışı istihdamla mücadele için hem önleyici hem de cezalandırıcı yaklaşımlar doğrultusunda; ihbar ve şikâyete dayalı veya risk analizi sonucu riskli tespit edilen işyerlerinde dönemsel olarak yürütülen denetimler, kurumlar arası veri paylaşımına dayalı çapraz sorgulamalar, primini tam ve düzenli ödeyen işverenleri desteklemek amacıyla prim indirimi uygulamalarının hayata geçirilmesi, sosyal güvenliğin önemi ve kayıt dışı istihdam konusunda bilgilendirme/ bilinçlendirme faaliyeti yapılmaktadır.
Çalışmalar kapsamında çocuk işçiler özelinde de kayıt dışı istihdam oranını azaltmak amacıyla; sosyal güvenlikle ilgili konularda öğretmenlerin materyal olarak kullanabilecekleri kapsamlı bir eğitim kitabı hazırlanarak MEB EBA sistemine yüklenmiş; Kayıtlı İstihdamın Yenilikçi Yollarla Teşviki Operasyonu (KİTUP) projesi kapsamında çocuklara yönelik hikaye kitapları, çizgi filmler hazırlanmış, eğitim modülü tasarlanmış, yurtlarda kalan gençlerimize yönelik bilgilendirme seminerleri düzenlenmiştir.
Başta sokakta, küçük ve orta ölçekli işletmelerde ağır ve tehlikeli işlerde, tarımda aile işleri dışında, ücret karşılığı gezici ve geçici tarım işlerindeki çocuk işçiliğinin tamamen ortadan kaldırılması amacıyla hazırlanan "Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi için Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesi" 2005-2015 döneminde uygulanmış; 2016 yılında Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili tüm tarafların katkılarıyla "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" adıyla 2017-2023 dönemini kapsayacak şekilde güncellenmiş ve uygulamaya konmuştur.
Ulusal Program kapsamında, 2018 yılı "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Yılı" ilan edilmiş; toplumun çocuk işçiliği ile mücadele konusunda duyarlılığının artırılması ve Ulusal Programın politika ve hedeflerine en üst düzeyde katkı sağlanması için ilgili kurum ve kuruluşlar ile "Çocuk İşçiliği İle Mücadele Ortak Deklarasyonu" imzalanmıştır.
Çocuk işçiliğiyle mücadele alanında merkezi düzeyde üretilen politikaların yerel düzeyde uygulanabilirliğini ve izlenebilirliğini artırmak amacıyla 81 ilde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri bünyesinde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri kurulmuştur.
Ayrıca, mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak üzere başka illere giden işçiler ve ailelerinin yaşadığı sorunların ortadan kaldırılması amacıyla yürürlüğe giren 2010 yılında "Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilme Projesi (METİP-1)"; mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin yaşadığı sorunların giderilmesi, yaşam koşullarının iyileştirilmesi ile başta eğitim ve sağlık olmak üzere kamu hizmetlerinin sağlanması amacıyla 2017 yılında "Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP-2)" uygulamaya konulmuştur.
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca Türkiye'de çalışacak yabancıların çalışma izni alması gerekmekte olup 15 yaşını doldurmuş yabancıları çalıştırmak üzere yapılan çalışma izni başvuruları Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılması Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenen sınırlar dahilinde değerlendirilerek sonuçlandırılmaktadır.
Çocuk işçiliği yaşına ve şartlarına ilişkin doğrudan ve dolaylı hükümler içeren ILO sözleşmeleri ülkemiz tarafından onaylanmış ve ulusal mevzuatımızda bu sözleşmelere uygunluk arz etmektedir.
Türkiye genelinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4, maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı sayısı; sigorta, kollarında ve aylık dönemler itibarıyla değişiklik göstermektedir.
Ülkemizde Çocuk İşgücü Araştırması Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılmaktadır.