Hakkari'nin Kavaklı köyündeki maden faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Öznur Bartin (DEM Parti), 30 Nisan 2024 tarihinde 7/11387 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 14 Haziran 2024).
Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Kavaklı köyündeki maden faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11387, 30 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11387-hakkari-nin-kavakli-koyundeki-maden-faaliyetlerinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cf167159-40e8-4627-8ff9-018f2e228fed
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98'inci, İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Hakkâri'nin Kavaklı (Marinüs) köyünde 2007'den bu yana devam eden maden faaliyetlerinin neden olduğu doğa talanı her geçen gün yeni bir boyuta ulaşırken yaşam alanlarında da ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Yerleşim, tarım ve mera alanları yok olma tehdidi ile karşı karşıya kalmakta ve su kaynaklarına ise adeta zehir saçılmaktadır. Kavaklı köyünde Sedex Resources Maden Şirketi'nin çalışmaları devam ederken 22 Nisan 2024'te köy halkı ve çevreden gelen kitle, söz konusu köydeki maden çalışmalarının durdurulmasına yönelik basın açıklaması yaparak nöbet eylemi başlattı. Yapılan açıklamada maden çalışmaları nedeniyle topraklarının verimliliğini kaybettiğini, su kaynaklarının zehirlendiğini, içilmez hale geldiğini, havada oluşan kirlilik nedeniyle solunum problemlerinin yaşandığını belirten köy halkı taleplerini "Kavaklı köyündeki ve mera alanlarındaki maden ocaklarının faaliyetleri derhal durdurulsun, maden ocaklarının çevreye verdiği zararlar tazmin edilsin, köyde yaşam alanları eski haline getirilerek maden faaliyetinin bıraktığı tahribatlar önlensin ve bölgede yeniden ağaçlandırma gibi rehabilitasyon çalışmaları yapılsın" şeklinde belirtmiştir. Ayrıca başlattıkları nöbet eylemi bugün itibariyle 7'nci gününde devam eden Kavaklı köyü halkı, bu talepler doğrultusunda daha önce de birçok kez ilgili kurumlara başvuruda bulunduklarını ancak herhangi bir dönüş alamadıklarını belirtmiş ve dayanacak güçlerinin kalmadığını açıklamıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
I- Hakkari'nin Kavaklı (Marinüs) köyünde 2007'den bu yana sürdürülen maden faaliyetlerinin neden olduğu tahribatlara ve buna karşı köy halkının 7 gündür devam eden nöbet eylemine dair bilginiz var mıdır?
18 yıldır Kavaklı (Marinüs) köyünde devam eden maden faaliyetlerine ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu gibi gerekli belge ve izinler eksiksiz olarak alınmış mıdır?
Kavaklı (Marinüs) köyü, mera ve yaylalarının yüzde kaçı maden sahası olarak ruhsatlandırılmıştır?
Kavaklı (Marinüs) köyünde maden faaliyeti yürütülen ocak sayısı kaçtır ve hangi firmalar tarafından yürütülmektedir?
Maden çalışmaları nedeniyle Kavaklı (Marinüs) köyünde yerleşim, tarım ve mera alanları ile doğasında ve su kaynaklarında meydana gelen zararların tespitine yönelik bir araştırma-inceleme çalışmanız var mıdır / olacak mıdır?
Maden faaliyetlerine karşı Kavaklı (Marinüs) köyünün halkı tarafından 22 Nisan 2024'te düzenlenen açıklamada belirtilen taleplerin karşılanması için nasıl bir çalışmanız olacaktır / bu talepler ne zaman karşılanacaktır?
Hakkari kentinin yüzde kaçı maden sahası olarak belirlenmiştir / kentte kaç maden ruhsatı verilmiştir ve aktif maden ocağı sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte olup, bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir.
Öte yandan; Hakkari ilimiz genelinde toplam 161 adet maden ruhsatı (127 adet arama ruhsatı ve 34 adet işletme ruhsatı) bulunmakta olup, bu ruhsatlardan 21 tanesi işletme iznine haizdir. Mezkur işletme izin alanı ise Hakkari ilimizin yüz ölçümünün "01 ?'ine tekabül etmektedir.
Önergeye konu ruhsat sahasında icra edilen faaliyetlerle ilgili olarak CİMER ve benzeri kanallar üzerinden şikayet ve iddialar bildirilmiş olup, bu şikayet ve iddiaların değerlendirilmesi amacıyla mezkur saha Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından denetim programına alınmıştır.
Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.