İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/12385 GEÇ CEVAPLANDI · 71 GÜN

Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 71 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim.

CALAN Şan Milletvekili Anadil, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinde ve UNECO gibi pek çok uluslararası sözleşmede vurgulanan temel bir haktır. Farklı dillerin ve kültürlerin bir arada yaşamasını sağlamak, bu dilleri yaşatmak, eğitim dili olarak kullanmak, anayasal güvence altına almak sosyal devlet anlayışının bir gereğidir.

Türkiye, farklı dil ve lehçelerin konuşulduğu kültürel bir zenginliğe sahip bir ülkedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kürt dili, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dillerinin Kuzeybatı İran koluna giren ve Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Suriye'nin kuzeyi, Irak'ın kuzeyi ve kuzeydoğusu ile İran'ın batısındaki halklar tarafından konuşulan binlerce yıllık tarihe sahip kadim bir dildir.

Ancak; Türkiye'de Cumhuriyet tarihi boyunca Türkçe dışındaki diller, engelleyici ve yasaklayıcı politikalara maruz kalmıştır. Türkçe dışındaki dillerin öğretilmesi, korunması, geliştirilmesi için olanak sağlanmamıştır.

Devletin bütün baskılayıcı ve engelleyici politikalarına rağmen Kürtçe yine de varlığını sürdürmeye devam etmiş, Celadet Ali Bedirxan tarafından 15 Mayıs 1932'de ilk kez Latin alfabesi kullanılarak çıkarılan Hawar adlı Kürtçe derginin yayına başladığı tarih, Kürt Harf Devrimi olarak kabul edilmiştir ve 2006 yılından beri 15 Mayıs Kürt halkı tarafından Kürt Dil Bayramı olarak kutlanmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Kürtçe'nin yasal statüye kavuşması ve Kürt halkına eşit yurttaşlık hakkı tanınmasına yönelik herhangi bir çalışma yapılacak mıdır?

  2. UNESCO'ya göre Hemşince, Lazca, Pontus Yunancası, Batı Ermenice, Romanca ve Süryanice gibi diller yok olma tehlikesi altındadır. Bu dillerin korunması için dil politikaları çalışmanız var mıdır?

  3. Kürt dilinde eğitim almak isteyen vatandaşlar için anadilde eğitim hakkı tanınacak mıdır? Bu konu ile ilgili çalışmalarınız var mıdır?

  4. Türkiye'de Kürtçe yayın yapan gazete ve dergilerin kapatılmasının, Kürtçe konser, tiyatro ve sosyal etkinliklerin iptal edilmesinin gerekçesi nedir?

  5. Türkiye'de kamusal alanlarda Kürtçe'nin yer almasına yönelik çalışmanız var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·

Türkiye'nin kamu yayıncılığı yapmakla görevlendirilen tek yayın kuruluşu olan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Kurum tarafından Türkçe dışında farklı dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir." hükmü gereğince farklı dillerde yayın yapılabilmektedir.

Bu kapsamda; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu bünyesinde 2009 yılında Kürtçe dilinde yayın yapan TRT Kurdi televizyon kanalı ve radyo istasyonu kurulmuştur. Yayınlarda, Kürtçe'nin Kurmanci, Zazaki ve Sorani lehçeleri kullanılmaktadır. Ayrıca söz konusu yayınlara internet ve mobil uygulamalar üzerinden herkes ulaşabilmektedir.

Diğer taraftan Diyanet İşleri Başkanlığı, din konusunda toplumu aydınlatmak için yaşayan bütün dil ve lehçeleri değerlendirmeye gayret etmektedir. Bu kapsamda 35 farklı dil ve lehçede yapılan Kur'an-ı Kerim Mealleri ve 50 dil ve lehçede yaptığı dini faaliyetleri arasında Kürtçe de yer almaktadır.

Ayrıca, Kur'an-ı Kerim ve Kürtçe Meali, Hz. Muhammed'in Hayatı, Hadislerle İslam ve Kur'an Öğreniyorum (Elif-Ba), Kürtçe dilinde yayımlanan başlıca eserlerdir. Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831

Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir