ÇEDES projesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 100 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından, Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
SORULAR
06.2023 Siya Kc.
Prof. Dr. Fethi Açıkel İstanbul Milletvekili
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Diyanet İşleri Başkanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında imzalanan bir protokolle yürürlüğe giren "Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum (ÇEDES)" projesinin, ek protokolle genişletilmesi ile birlikte Milli Eğitim Bakanlığı'nın, Anayasa Madde 42 ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'na ve bakanlık mevzuatına aykırı olarak temel görevlerini devrettiği hukuksuz ve liyakatsiz bir durum ortaya çıkarmıştır.
Mesleki liyakat ve yetkinlik ilkelerine, laik ve bilimsel eğitim temeline zarar verecek olan, eğitim sistemimizdeki ve okullarımızdaki acil ihtiyaçları çözmekten uzak bu proje, mevcut sorunları ihmal ederek daha da derinleştireceği gibi, başta mesleki yeterliliği haiz öğretmenlerimizi, tüm eğitim bileşenlerini bilhassa pedagojik alan uzmanlarını ve yakıcı, gerçek sorunlar karşısında çözüm bekleyen öğrenci ailelerimizin taleplerini hiçe saymaktadır.
Türkiye'de, pek çok akademik çalışma, madde kullanımına başlama yaşının 10'lu yaşlara kadar düştüğünü göstermektedir. Türkiye, Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla madde kullanımı bağlantılı genç ölümlerinin en yüksek olduğu ülke haline gelmiştir. Okul çevrelerinde ve mahallelerde gerekli önleyici güvenlik tedbirleri ve gerekli sağlıkçı personel ve altyapı hizmetleri sağlanmadığı için lise hatta ilköğretim okulları önlerinde uyuşturucu madde satışı her geçen gün göz göre göre yaygınlaşmaktadır. Psikolojik Danışmanlık ve rehberlik öğretmeni açığı nedeniyle, okullarımızda şiddet, akran zorbalığı, küçüklere cinsel istismar ve güvenlik sorunları yaygın ve kalıcı hale gelmektedir. Gençlerimiz ve çocuklarımız onlarca yıldır maruz bırakıldıkları bu tehlikeler karşısında anayasamızın, yasaların ve sosyal devletin koruyucu mekanizmalarından mahrum bırakılmaktadır.
Okullarımızda öğrenciler ile pedagojik formasyon ve mesleki yetkinlik kriterlerinden uzak muhatapların, eğitim ve öğretim süreçlerine dahil edilmesi genç kuşakların mevcut sorunlarına çözüm üretemeyeceği gibi, eğitim sistemimize telafisi olmayan bir yetki karmaşasına yol açarak, mesleki liyakat ve hiyerarşiye büyük zarar verecektir.
Türkiye'de ataması yapılmayan binlerce rehber öğretmen, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik uzmanı ve atanmayan yüzbinlerce yetişmiş öğretmen varken ayrıca hak ettiği halde yönetici pozisyonlara siyasi gerekçelerle atanmayan kıdemli ve liyakatli eğitim yönetici kadrolar mevcut iken, ÇEDES gibi protokollerle eğitim sistemimizdeki acil ve gerçek sorunları çözmek mümkün değildir. Mesleki kriterlerden ve yetkinliklerden uzak bir biçimde tayin edilen palyatif, geçici kadrolar ve yaşamsal sorunlara dogmatik yaklaşımlarla öğrencilerin geleceğini güvence altına almak mümkün değildir. Benzeri neredeyse hiçbir gelişmiş ülkede görülmeyen ÇEDES vb. Protokol ve iş birliği projeleri, çağdaş eğitim felsefesi ve kurumsal ciddiyetle bağdaşmamaktadır.
Okullarda değerler eğitimi dahil verilecek tüm eğitimler, Anayasamızın, Milli Eğitim Temel Kanununun ve Öğretmenlik Meslek Kanununun tanımladığı ve öngördüğü şekilde; eğitimde formasyon ve yetkinlik sahibi, çağdaş uygarlığın mimarı olan öğretmenlerimiz tarafından verilmelidir. Zira Cumhuriyetimizin temel değerlerine, öğrencilerin gerçek pedagojik ve etik gereksinimlerine ve dogmatizmden uzak bilimsel ve laik eğitim felsefesini yaşama geçirecek olanlar, yetkinliği ispatlanmış, Cumhuriyetimizin fedakar öğretmenleridir.
Bu nedenle; ÇEDES vb. Protokol ve iş birliği projeleri ile, üçüncül muhatap ve kuruluşları eğitim alanına keyfi ve sathi şekilde dahil ederek eğitim sistemimizde daha fazla bir yetki, uzmanlık ve hiyerarşi karmaşasına yol açmak doğru değildir.
Cumhuriyetimizin İkinci Yüzyılı'nda Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür yeni nesiller, fedakâr öğretmenlerin eseri olacaktır düsturundan hareketle; Cumhuriyetimizin yetkin eğitim camiasının ve uzmanlarımızın uyarılarının gereği yapılmalıdır.
Son dönemde, Kamuoyunda ÇEDES protokolü merkezli ciddi bir tartışma ortamı oluşmuş ve başta eğitim camiası ve öğrenci velileri olmak üzere tüm kamuoyunun bilgilendirilme ihtiyacı bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
"Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum (ÇEDES)" projesi kapsamında görevlendirilen Manevi Danışmanların, mevcut öğretmenlerimizin yerine getirmediği düşünülen hangi görevleri yerine getirmesi beklenmektedir?
Manevi Danışmanların mesleki ve pedagojik yetkinlikleri nelerdir ve hangi ölçme-değerlendirme kriterleri çerçevesinde görevlendirme yapılmaktadır? Bu görevlendirmelerin, bakanlığın yetki ve sorumluluk alanlarını ihlal etmesi ve aleni yetki çatışması durumunda ne tür tedbirler ve idari tasarruflar ön görülmektedir?
ÇEDES projesi kapsamında görevlendirilen Manevi Danışmanların, Milli Eğitim Bakanlığı ve denetleme mekanizmaları karşısında mesleki ve idari sorumluluğu nedir?
Türkiye'de kaç okula, İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından projeyle ilgili resmi yazı gönderilmiştir? ÇEDES projesi kapsamında görevlendirilen Manevi Danışmanların sayısı nedir?
2021-2022 Örgün Eğitim İstatistiklerine göre toplam okul sayısı 70.383'tür. Bu okullardaki toplam rehber öğretmen, PDR uzmanı kadrosunda kaç kişi çalışmaktadır?
Okullarımızdaki madde bağımlılığı başta olmak üzere güvenlik sorunlarına yönelik olarak bakanlığınız tarafından ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 13.07.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1246033 sayılı yazınız.
e) 11.08.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1266800 sayılı yazınız.
ç) 17.08.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1268974 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/753, İstanbul Milletvekili Fethi AÇIKEL"in 7/1300, Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/2860 ve Edirne Milletvekili Ahmet Baran YAZGAN"ın 7/2994 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
ÇEDES Projesi, Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi doğrultusunda, okullarda oluşturulan ve tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak veli izin belgesiyle değerler kulübüne katılan öğrencileri kapsamaktadır. Okul dışı etkinlikler veli izin belgesi ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Proje paydaşı devlet kurumlarının uzmanlarının yalnızca okul dışı değerler kulübü çalışmalarına destek vermelerine yönelik iş birliği yapılmıştır.
ÇEDES Projesi branş farkı gözetmeksizin okullarımızın kendi öğretmenleri tarafından yürütülmektedir. Projenin dışardan başka bir görevli tarafından yapılmasını engellemek amacıyla ÇEDES Kurumlar Arası İş Birliği Protokolü'nün yükümlülükler kısmında: "Temsilci öğretmenlerin, okul idaresi tarafından okullardaki öğretmenler arasından belirlenmesini sağlar." ifadesi yer almaktadır. | i
ÇEDES Projesi adı altında okullara manevi danışman görevlendirmesi yapılmamıştır. Görev ve yetki devri ile ilgili bir durum veya çalışma söz konusu değildir.
ÇEDES Projesi Bakanlığımızın görev ve yetki alanları içerisinde, ilgili mevzuatına uygun, denetlenebilir ve şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.
Bakanlığımız tarafından, İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine, Diyanet İşleri Başkanlığına, okullara manevi danışman görevlendirmesi ile ilgili resmi bir yazı gönderilmemiştir.
Bakanlığımızın 2021-2022 eğitim-öğretim yılı Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri yayımlanmıştır. Yayımlanan kitabın 1.18 numaralı tablosunda eğitim kurumlarının kademelere göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayıları bulunmaktadır. 2022-2023 eğitim-öğretim yılı Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri kitabı ulusal veri yayınlama takvimine göre aynı adreste yayımlanacaktır.
Bakanlığımız öncelikle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 58'nci maddesi ile Milli Eğitim Temel Kanunu'nun Genel amaçlar kapsamında çocuk ve gençleri tütün, alkol, madde ve teknoloji bağımlılığından koruma, önleme, farkındalık ve bilgilendirme çalışmalarını yürütmektedir.
Okul çevrelerindeki güvenlik önlemlerini artırmak amacıyla okulların güvenlik kamerası ihtiyaçları tespit edilmekte olup okul çevrelerine kurulacak olan güvenlik kamera sistemlerinin Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS)'ne entegre edilmesi için İçişleri Bakanlığı ile iş birliği yapılmaktadır.
Eğitim kurumlarında yardımcı hizmetler sağlayan temizlik personeli, güvenlik görevlisi, kantin görevlisi, okul servisi şoför ve diğer personelin işe başlamadan önce gerekli güvenlik araştırmaları yapılmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı tüm okullarda bağımlılıkla mücadele kapsamında eğitim-öğretim yılı başında okullarda uygulanmak üzere hazırlanan yıllık rehberlik programları içeriğinde öğrencilerimizin yaş ve gelişim düzeyleri de dikkate alınarak; sigara, alkol, madde bağımlılığı ve teknoloji bağımlılığı konularında sınıflar düzeyinde eğitim faaliyetleri yürütülmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ortaöğretim kurumlarında uygulanmakta olan sağlık bilgisi ve trafik kültürü dersi öğretim programının, sağlığa zararlı alışkanlıklar ve madde kullanımı konusunda: "Tütün ürünleri, alkol ve madde kullanımının sonuçlarını değerlendirir.", "Tütün ürünleri, alkol ve madde bağımlılıklarından korunmak için kararlı ve tutarlı iletişim becerilerine sahip olması gerektiğini fark eder." kazanımlarına yer verilmiştir.
Beden Eğitimi ve Spor Dersi öğretim programında ise: "Beden ve ruh sağlığını olumsuz etkileyen alışkanlık ve bağımlılıklardan uzak durması.", "Madde bağımlılığı ve zararlı alışkanlıkların sporcular üzerindeki olumsuz etkilerini açıklaması." gibi kazanımlar doğrultusunda müfredat temelli bağımlılık ile mücadele çalışmalarına devam edilmektedir.
Toplumun bağımlılıklarla mücadele sürecindeki bilinç düzeylerinin artırılması yoluyla ülkemizde yaşayan çocuk, genç ve yetişkinlerin daha güvenli ve sağlıklı bir hayat sürmelerine katkıda bulunulması amacıyla Bakanlığımız ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti iş birliğinde hazırlanan Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) ile okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde öğrenci, öğretmen ve velileri tütün, alkol, madde, teknoloji bağımlılıkları konusunda bilgilendirmek amaçlanmaktadır.
Aynı kapsamda bağımlılık ile mücadele konusunda gelişimsel açıdan kritik bir dönemde olan ortaokul öğrencilerinin her türlü bağımlılık riskinden uzak bir yaşam sürmesini, olumlu davranış değişiklikleri ve alışkanlıklar kazanmasını; kendini riskli ortam ve durumlardan korumasını sağlayacak etkinliklerden oluşan; madde bağımlılığını önlemeye yönelik okul temelli, koruyucu ve güçlendirici bir eğitim programı olarak hazırlanan Yaşam Becerileri Eğitimi Programı okullarda rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından uygulanmaktadır.
Söz konusu iş birliğiyle ortaokul ve lise öğrencilerinin sigara, alkol, bağımlılık yapıcı madde ve riskli internet kullanımına yönelik ikincil önleme ve müdahale amaçlı geliştirilmiş olan Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı (OBM) okullarda rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından uygulanmaktadır.
MEBBİS kayıtlarına göre Bakanlığımıza bağlı resmi kurumlarda görev yapan Rehberlik alanındaki öğretmen sayısı 43.122'dir.