Gıda güvenliğine yönelik denetimlere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim.
"Rıfat T. NALB OĞLU İzmir Milletvekili
Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına göre halen ülkemizde 97 bini üretim, 341 bini satış, 286 bini toplu tüketim yeri olan toplam 724 bin gıda işletmesi mevcuttur. 2024 yılının Eylül ayı itibariyle yapılan 940 bin denetimde 16 bin uygunsuzluk tespit edilmiş ve 771 milyon lira idari para cezası kesilmiştir. 368 işletme hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. Taklit ve tağşiş yaptığı tespit edilen işletmelere uygunsuzluk durumuna göre, 146 bin liradan 10 milyon 500 bin liraya kadar para cezası kesilmekte, uygunsuz ürünler piyasadan toplatılmakta ve imha edilmektedir. İşletmenin kapatılma kararı ise ancak mahkeme yoluyla olmaktadır.
"Gıda koruma ve gıda güvenliği perspektifinden taklit ve tağşiş, gıda dolandırıcılığının bir alt kategorisi olarak ele alınmaktadır. Bu anlamda hem ekonomik açıdan hem de gıda güvenliği açısından denetimlerin sıklığı, yaptırımların caydırıcılığı ve tüketicinin bilinçlendirilmesi büyük önem kazanmıştır. Bu kapsamda her yıl binlerce denetim işlemi yapılmaktadır. Ancak Bakanlık taklit ve tağşiş yapanların listesini 2 Ekim tarihinden itibaren açıklamaya başlamıştır. Bu bağlamda;
I- 2020 yılında çıkartılmış olan ve taklit ve tağşişin engellenmesine yönelik yaptırımlar içeren düzenlemeden bugüne kadar toplam ne kadar denetleme yapılmıştır?
SORULAR
Aynı süreçte son dört yılda denetlenen iş yeri sayısı ne kadardır? Bunların ne kadarında uygunsuzluk tespit edilmiştir? Tespit edilen uygunsuzluklar bağlamında toplam ne kadar idari para cezası kesilmiştir?
Yapılan denetimler sonucu 3 yıl içinde ikinci kez taklit ve tağşiş yaptığı tespit edilen kaç işletme ve işletmeci saptanmıştır? Bunlardan 5 ile 10 yıl arasında gıda sektöründen men edilenlerin sayısı ne kadardır?
Sondörtyıl içinde taklit ve tağşiş yaptığı için mahkeme yoluyla kapatılan işletme sayısı ne kadardır?
Tüketicinin bilinçlendirilmesi anlamında taklit ve tağşiş yapanlar daha önce neden açıklanmamıştır? Neden 2 Ekim tarihinde açıklanmaya başlanmıştır?
Taklit ve tağşiş yapanların daha önce açıklanmaması nedeğiyle. yıllardır. bu ürünlerin * tüketilmesine devam edilmesi ve halk sağlığının tehlikeye atılmasının sorumluluğu . kime ya da hangi kuruma âittir? ame
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlığımızca risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin yıllık program çerçevesinde yürütülmektedir.
Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır.
Resmi kontroller, Bakanlık ve il yıllık numune alma programlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, TİMER, CİMER ve Alo 174 Gıda Hattı kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir. Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır.
Bakanlığımızın yaptığı kontroller sonucunda sahip olduğu bilgileri kamuoyunun bilgisine sunabileceği 5996 sayılı Kanun'un 3 1'inci maddesinin 6'nci fıkrasında ve 17 Aralık 2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmelik"in 8'inci maddesinde hükme bağlanmıştır.
Bakanlığımızca ilk kamuoyu duyurusunun yapıldığı 2012 yılından bu yana laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen gıdaları üreten/ithal eden firmalar ile kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmalar ve ürünlerin kamuoyuna duyurulması ve tüketicilerin bilgilendirilmesi uygulaması, yapılan denetim sonuçlarına göre aralıklarla yapılmaktadır.
Bakanlığımızca 01.03.2022 tarihinde 27. kamuoyu duyurusunun gerçekleştirilmesinin ardından, Gıda Kamuoyu Duyuru Sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmalar başlatılmıştır. İl tarım ve orman müdürlüklerinden değerlendirilmek üzere 02.01.2024 tarihinden itibaren Bakanlığımıza gönderilmesi durdurulmuş, bu tarihten önce gönderilen tüm dosyalar değerlendirilerek 28. kamuoyu duyurusu 02.10.2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. 28. kamuoyu duyurusu ile 523 firmaya ait 961 parti ürün kamuoyu ile paylaşılmıştır. Bakanlığımız 02.10.2024 tarihinden itibaren kamuoyu duyurularını https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr/ internet sitesinden elektronik ortamda güncel ve anlık olarak yapmaya devam etmektedir.
Bakanlığımızca 2020 yılından 21 Ekim 2024 tarihine kadar 8lilimizde toplam 6.394.209 denetim gerçekleştirilmiştir. Ayrıca; e 2020yılındaresmi kontroller kapsamında 14.562 adet idari para cezası uygulanmış, 172 adet savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. İdari para cezalarının toplam tutarı 126.228.052 TL'dir.
" 2021 yılındaresmi kontroller kapsamında 14.353 adet idari para cezası uygulanmış, 146 adet savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. İdari para cezalarının toplam tutarı 157.071.469 TL'dir.
" 2022 yılındaresmi kontroller kapsamında 18.413 adet idari para cezası uygulanmış, 243 adet savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. İdari para cezalarının toplam tutarı 270.899.645 TL'dir.
" 2023 yılındaresmi kontroller kapsamında 18.948 adet idari para cezası uygulanmış, 255 adet savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. İdari para cezalarının toplam tutarı 577.368.918 TL'dir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e 2024 yılında 21 Ekim 2024 tarihi itibarıyla resmi kontroller kapsamında 17.834 adet idari para cezası uygulanmış, 425 adet savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. İdari para cezalarının toplam tutarı 842.843.009 TL'dir.
Tüketicinin sağlığının ve menfaatlerinin en üst düzeyde korunması ve ceza maddesinin caydırıcı nitelik kazanması amacıyla 5996 sayılı Kanun'da değişiklik yapan "7255 sayılı Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun" 04.11.2020 tarihli ve 31294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun'un 30'uncu maddesinde yapılan düzenlemeyle taklit ve tağşiş yapılan gıda maddelerini üreten, piyasaya arz eden gıda işletmecileri ile piyasaya arz eden perakende gıda işletmecilerine yönelik yaptırımlar ağırlaştırılmıştır.
Taklit-tağşiş yaptığı tespit edilen gıda işletmelerine 2024 yılı itibarıyla 26.242 TL*den 10.499.285 TL'ye kadar değişen idari para cezası, fiilin tekrar edilmesi durumunda belirtilen idari para cezaların alt ve üst sınırları bir kat artırılması, adli para cezası ve gıda sektörü faaliyetinden men ve gibi caydırıcı yaptırımlar getirilmiştir.
Laboratuvar analizi sonucunda taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen ürünlerle ilgili olarak, bu ürünleri üreten her bir firma hakkında idari para cezası uygulanmakta, ürünler piyasadan toplatılmak suretiyle mülkiyeti kamuya geçirilmektedir. Laboratuvar analizleri neticesinde içeriğinde kişilerin sağlığını tehlikeye düşürebilecek şekilde ilaç etken maddesi tespit edilen ürünler ise masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılmakta ve ürünlerin mülkiyeti kamuya geçirilmektedir.
Ayrıca bu ürünleri üreten veya piyasaya arz edenler hakkında kamunun sağlığına karşı suçlar kapsamında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan