Usta öğreticilerin maaş ve özlük haklarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. içtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili Bilindiği gibi hak eğitim merkezleri; her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişilere mesleki ve sosyal-kültürel amaçlı bilgi, beceri kazandıran ücretsiz kurslar düzenleyen yaygın eğitim kurumlarıdır. Toplam 998 halk eğitimi merkezinde her ay 1 milyon kişi kurs imkanından yararlanmaktadır.
Halk eğitim merkezlerinde, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanun gereği kursiyerlerinin eğitiminden sorumlu olan, mesleki eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kadrosuz usta öğreticilerin pek çok sorunu bulunmaktadır. Kadrosuz usta öğreticiler güvencesiz çalışma koşullarında görev yapmakta, ders saati karşılığında ek ders ücreti almakta, hafta sonları dahi görev yapmaktadır. Usta öğreticilerin haftalık ders saatleri halk eğitim merkezlerinin imkanları çerçevesinde belirlenmekte olduğundan elde edilen ücretler asgari ücretin de çok altında kalmaktadır. Dini ve milli bayramlarda, okulların yarıyıl ve ara tatillerinde, kar tatillerinde, seçimlerden sonra tatil edilen günlerde de ücretleri kesilmektedir. SGK primleri çok düşüktür. Hastalık durumunda SGK primi yatmamakta, ders saati ücreti kesilmekte, mazeret ve doğum izni kullanmamaktadır. Kadrosuz usta öğreticiler, sigorta priminden işsizlik sigortası kesilmediği için kursların bittiğinde işsizlik maaşından yararlanamamaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen sorumluluklara uymak zorunda olup, özlük haklarından faydalanamamakta, kadrolu usta öğreticilerle aynı kurumlarda çalışıp, aynı işi yapmalarına karşın aynı ücreti alamamaktadır. Ayrıca Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliğine göre usta öğreticiler 1 yılda ll aydan fazla çalışamadıkları için kıdem tazminatından da yararlanamamaktadır.
2024-2025 Eğitim Öğretim yılında halk eğitim merkezlerinde usta öğreticilere ikinci bir emre kadar kurs açılmayacağı duyurulmuştur. Yaklaşık 100.000 kadrosuz usta öğretici, Milli Eğitim Bakanlığı'nın tasarruf tedbirleri kapsamında uygulamaya koyduğu kısıtlamalar ve yeni kursların açılmaması nedeniyle sözleşme imzalayamamıştır. Bu durum-hem. yaygın eğitimde : kişilerin eğitim hakkını ortadan kaldırmakta, aynı zamanda yaşadığınız &konömik kriz ve ârtan : işsizlik oranı dikkate alındığında zaten çok az ücret alan usta öğreticiler: için büyük i mağduriyetler yaratmaktadır. | var hemme mm
• Bu bağlamda;
SORULAR
Kişilere mesleki beceriler kazandıran ve sosyal hayata katılımına önemli katkılar sağlayan kursların açılması için çalışmalarınız var mıdır?
Halk eğitimi merkezlerinde görev yapan kadrosuz usta öğreticiler için yeni istihdam alanları açacak mısınız?
Kadrosuz Usta Öğreticilerin, SGK prim gün sayılarının arttırılması, işsizlik sigorta primine dahil edilerek işsizlik maaşından ve kıdem tazminatından yararlanabilmeleri, izin günlerinde ders saati ücretlerinin kesilmemesi gibi düzenlemelerle özlük haklarının ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapacak mısınız?
Bakanlığınıza bağlı yaygın eğitim kurumlarında toplam kaç kadrolu ve kadrosuz usta öğretici çalışmaktadır?
Asıl işi ücretli usta öğreticilik olan kişilerin görevlendirme öncelikleri olacak mıdır?
Kadrosuz usta öğreticiler için ders saati ücretinin en az asgari ücret düzeyinde olması için çalışmanız olacak mıdır?
Kadrosuz usta öğreticilerin kadroya alınması için planlamanız var mıdır?
Tasarruf tedbirleri çerçevesinde halk eğitimi merkezlerinde açılan kursların sınırlanmasının, kişilerin eğitim hakkını ihlal ettiği görüşüne ilişkin açıklamanız var mıdır?
Mağdur edilen usta öğreticilerin talepleri dikkate alınarak 2024-2025 öğretim yılı içerisinde Bakanlığınız tarafından kursların açılması ve usta öğreticilerin görevlendirilmesi için çalışmanız olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
7117531 İlgi :a)16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513245 sayılı yazınız. ios!
b) 16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513275 sayılı yazınız. H18072
c) 17/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1514450 sayılı yazınız.
ç) 22/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1515486 sayılı yazınız. H1800Y d)23/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1518331 sayılı yazınız. 7114061 7118302 f 6x 229
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 717230, Eskişehir | Milletvekili Utku ÇAKIRÖZER'in 7/17239, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/17385, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN"''ın 7(17393, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7717531, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/18039, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR"ın 7/18051, Tekirdağ Milletvekili Selcan TAŞÇI'nın 7/18052, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/18064, Çanakkale Milletvekili Rıdvan UZ"'un 7/18067, Mersin Milletvekili Gülcan KIŞ'ın 7/18302 ve Gaziantep Milletvekili Melih MERİÇ"in 7/18303 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Eğitim Bakanı
Strateji Geliştirme Başkanlığı 718064 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Halk eğitimi merkezleri, vatandaşlarımızın talep ve ihtiyaçları doğrultusunda kurs planlamaları yaparak eğitim faaliyetlerine devam etmektedir. Hayat boyu öğrenme kurumlarında yürütülen eğitim faaliyetlerinde, kurumda ve kurumun bulunduğu eğitim bölgesindeki kadrolu öğretmen ve kadrolu usta öğreticiler görevlendirilmektedir. İhtiyacın devam etmesi durumunda, ek ders ücreti karşılığı usta öğretici görevlendirilmektedir. Usta öğreticiler kurumlarımız tarafından açılan kurslarda görev almakta olup bunun dışında bir görevlendirme yapılmamaktadır. 2024 yılı Ekim ayı itibarıyla toplam 127.027 usta öğretici yaygın eğitim kurslarında görev almış olup 202 kadrolu usta öğretici bulunmaktadır.
Halk eğitimi merkezlerinde açılan kurslarda ek ders ücreti karşılığı görevlendirilen usta öğreticilerin öncelik sırası, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği eklerinde yer alan "Ek-2 Ücretli Usta Öğretici Başvuru Değerlendirme Formu"nda oluşan puana göre belirlenmektedir. Puanlamalar belgelere dayalı olarak şeffaf bir şekilde yapılmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9*uncu maddesinin 2. fıkrasında "Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir.
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
) Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Ek ders ücreti karşılığında görev yapanlar, yalnızca fiilen okuttukları ders karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaktadır.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı maddenin (j) bendinde ise; "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usla öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime Strateji Geliştirme Başkanlığı esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. " denilmiştir.
Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir, Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır.
Öte taraftan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 09.12.2004 tarihli ve 16-327 Ek sayılı "İşsizlik Sigortası Kapsamına Girmeyenler" konulu Genelge'sinde özetle; Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan görüş doğrultusunda Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın yukarıda anılan 9'uncu maddesi çerçevesinde ek ders ücreti karşılığında görevlendirilenlerin, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu"nun 46?ncı maddesi uyarınca bu Kanun kapsamına dâhil olmadıkları, dolayısıyla ilgililerden işsizlik sigortası primi kesilmesinin uygun görülmediği belirtilmektedir. İşsizlik ödeneği konusu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının görev alanında bulunmaktadır.
7489 sayılı 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar" başlıklı E cetvelinin 30. maddesinde "7/72/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 14/7/2009 tarihli ve 2009/15215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, üzerinde resmi görevi bulunmayanlardan ders ücreti karşılığında yapılacak görevlendirmeler, Cumhurbaşkanl ığınca yapılacak yıllık saat vizesi ile sınırlı olarak gerçekleştirilebilir. İdareler, yıllık saat vizesini ve ilgili tertiplerde yer alan ödeneği aşacak şekilde görevlendirme yapamaz. " hükmü yer almaktadır.
Resmi görevi bulunmayan kişilere haftada 40 saate kadar, resmi görevi bulunan kişilere ise haftada 10 saate kadar ders görevi verilebilmektedir. Ek ders ücretleri saat başına gündüz ücreti net 108.00 TL, gece ve hafta sonları ise net 115.56 TL'dir. 11.11.2023 tarihli ve 7769 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile fiilen okutulan 2 saat için 1 saat eğitim öğretim destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenmektedir. Böylelikle usta öğreticilerin geliri 9050 oranında artırılmıştır. Usta öğreticilere ek ders ücretleri saat başına; gündüz 162,00 TL, gece, hafta sonları, yarıyıl ve yaz tatillerinde ise 173,34 TL ödenmektedir. Aylık 176 saat derse giren bir usta öğretici 28.512 TL (1/2 oranı dâhil) net ücret almaktadır. Akşam ve hafta sonu derse girilmesi durumunda ise bu ücret 30.507,84 TL.*ye kadar çıkmaktadır.
1923-2023 yılları arası, sürekli ve geçici yolluklar ile mahkeme kararları kaleminde ödenek üstü harcama yapılabilmekte ve dolayısıyla bağlı kurumlarımız ödenek talebinde bulunmadan usta öğreticilerin ücret ödemesini gerçekleştirmekteydi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekillerinin Anayasa Mahkemesine 27/72/2019 tarihli ve 7198 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu'nun 4. maddesinin (3 ) numaralı fikrasının Anayasa'nın 7. 87., 88. 89. ve 161. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 28/9/2023 tarihli ve 2023/161 sayılı Karar'ı gereği 01-Personel Giderleri ve 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri başlıklı ekonomik kodlardan yapılacak ödemeler dâhil türlü ödeme işlemi için ödeneği olmaksızın hiçbir şekilde harcama yapılamamaktadır.