Gıda güvenliği uygulamalarına ilişkin

Gıda güvenliği, gıdanın üretiminden sonra tüketimine kadar kimyasal, fiziksel, duyusal ve biyolojik niteliklerini koruyarak sağlıklı ve güvenilir bir şekilde tüketiciye sunulması ve bunun için alınan önlemleri kapsamaktadır.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 2 inci maddesinde gıda güvenilirliği şartları belirlenmiştir. Gıda ile ilgili faaliyet gösteren işletmeciler, kendi faaliyet alanının her aşamasında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan ilgili ikincil mevzuatta yer alan kayıt, onay, iş ve işlemlerinde belirlenen hijyen gerekliliklerine, hammaddenin hazırlık, üretim, işleme, depolama aşamalarında otokontrol sistemlerinin kurulması, izlenebilirliğin sağlanması, nitelikli personel istihdamı, hijyen gereklerine yönelik teknoloji gereksinimleri gibi hususları sağlamakla yükümlüdür.

Ülkemizde Bakanlığımıza bağlı 41 adet Kamu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. Söz konusu laboratuvarlar yalnızca bulundukları illerde hizmet vermeyip, farklı illerden gönderilen numuneleri de analiz etmektedir. Laboratuvar müdürlüklerinde gıda, gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile yem maddelerinin denetim, ithalat, ihracat, özel istek numunelerinin kalite ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmektedir.

Resmi gıda denetimlerinde veri analizi çalışmalarında Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) adı altında web tabanlı bir yazılım kullanılmaktadır. Gıda konusunda faaliyet gösteren işletmelerin kayıt altına alınarak belge düzenlenmesi, resmi kontrol ve numune alma işlemleri ile idari yaptırımların kayıt altına alınıp takip edilerek sonuçların analiz edilmesi, ithalat ve ihracat işlemlerinin kayıt edilmesi ve sertifika düzenlenmesi, ithalatçı ve ihracatçı işletmelerce ithalat ve ihracat ön bildirimlerinin on-line olarak yapılması gibi işlemler GGBS üzerinden yürütülmektedir. İhtiyaç duyulan güncel veriler GGBS*den anlık olarak alınabilmektedir.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında çıkarılmış "Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik", "Gıda Hijyeni Yönetmeliği", "Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği" Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olarak düzenlenmiştir.

İklim değişikliği ile ilgili olarak Bakanlığımızca iklime duyarlı ürün araştırmaları, tarımda sürdürülebilir üretim, sera gazı azaltımı, kuraklık risk analizi, su hasadı ve soğuğa dayanıklı tohum geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.

İklim değişikliğine uyum kapsamında ürün uygunluk haritaları ve çeşitli iklim-bitki modelleriyle geleceğe yönelik planlamalar yapılmakta, akıllı teknolojiler ve yenilikçi yöntemler kullanılarak tarımsal üretim dayanıklılığı artırılmakta, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin bertaraf edilmesi için gerekli önlemler alınmaya devam edilmektedir.

İklim değişikliği nedeniyle zararlı organizmaların dağılımında ve yoğunluğunda artışlar olabilmektedir. Bakanlığımızca zararlı organizmaların takibi ve mücadelesi için önlemler uygulanmaktadır.

Tahmini Erken Uyarı Sistemleri ile belirli hastalık ve zararlıların mücadelesi için üreticilerimiz zamanında uyarılarak herhangi bir ürün kaybı yaşamadan zamanında mücadele yapılması sağlanmaktadır. Ayrıca teorik, uygulamalı eğitim ve farkındalık çalışmaları ile çiftçilerimize bilgilendirme yapılmaktadır.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bakanlığımıza bağlı 20 gıda kontrol laboratuvarı ve Bakanlığımızca yetkilendirilmiş Si özel gıda kontrol laboratuvarı pestisit analizi yapmaya yetkilidir. Ülke çapında pestisit analizlerinde ithalat, ihracat ve yurt içi denetim kapsamında Bakanlığımıza bağlı kamu ve özel gıda kontrol laboratuvarları pestisit analiz ihtiyacını karşılayabilir kapasitededir.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında *0100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.

Ülkemizden 186"dan fazla ülkeye 2.000"den fazla çeşit ürün ihraç edilmektedir. Bildirim alınan ürün, ürün grubu, olumsuzluk sebebi ve ihracatçı özelinde risk esaslı resmi kontroller artırılmaktadır. Taze meyve ve sebze ürünlerinde pestisit kalıntısı nedeniyle alınan bildirimlerin önlenmesi için bildirimin alındığı tarihten itibaren bir yıl süreyle ihracatçının bildirime konu ürününe 90100 pestisit kalıntısı açısından analiz sıklığı uygulanmaktadır.

Ülkemiz mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler nedeniyle gıda işletmesine ve birincil üreticiye 5996 sayılı Kanun'a göre yasal işlem uygulanmaktadır.

Ülkemizde pestisit kalıntı oranı son 3 yılda 9 35 azalmıştır. Gıda ve yemde hızlı alarm sistemi (RASFF) bildirim sayısı alınan tedbirler neticesinde son 3 yılda 9654 azalmıştır.

İbrahim YUMAKLIBakan