Gençler arasında evlenme oranlarının düşmesine ve boşanma oranlarındaki artışa ilişkin
DEVA Partisi
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi), 20 Aralık 2024 tarihinde 7/20934 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 164 gün sonra, 2 Haziran 2025).
Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi, Manisa). “Gençler arasında evlenme oranlarının düşmesine ve boşanma oranlarındaki artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20934, 20 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20934-gencler-arasinda-evlenme-oranlarinin-dusmesine-ve-bosanma-oranlarindaki-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b283db2-69a1-4430-84bc-0193f24db189
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 164 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş elmaAliye KAVAF tarafından cevaplandırılmasını arz ederim.
Ülkemizde son 20'yılda evlilik ve boşanma oranlarında çarpıcı değişimler yaşanmaktadır. TÜİK verilerine göre, 2004 yılında 615.557 olan evlenen çift sayısı 2023 yılında 565.435'e gerilemiş, aynı dönemde boşanan çift sayısı 91.022'den 171.881'e yükselmiştir. Son 20 yılda evlenme oranı
"08 azalırken, boşanma oranı 89 artış göstermiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bin nüfus başına düşen evlenme sayısını ifade eden kaba evlenme hızı 2004'te 909,10'dan 2023'te "06,63'e gerilerken, kaba boşanma hızı 901,35'ten 942,01'e yükselmiştir. 2023 yılında gerçekleşen boşanmaların 9033,4'ü evliliğin ilk 5 yılı içinde gerçekleşmiştir.
Ortalama ilk evlenme yaşı da yükselme eğilimindedir. 2010 yılında erkeklerde 26,5, kadınlarda
23,2 olan ortalama ilk evlenme yaşı, 2023 yılında erkeklerde 28,3'e, kadınlarda 25,7'ye yükselmiştir.
Bu çerçevede;
Ii. Genç nüfusta evlilik oranlarının düşmesinin nedenleri konusunda Bakanlığınızca bir araştırma yapılmış mıdır? Ekonomik faktörlerin evlilik kararları üzerindeki etkisi nedir?
SORULAR
Evliliklerinilk 5 yılında gerçekleşen yüksek boşanma oranlarını önlemeye yönelik ne gibi çalışmalar yürütülmektedir? Aile danışmanlığı hizmetlerinden kaç çift yararlanmaktadır?
Son beş yılda boşanma sonrası velayet verilen çocuk sayısı kaçtır? Bu çocukların psikososyal gelişimlerini desteklemek için ne tür hizmetler sunulmaktadır?
Aile kurumunun güçlendirilmesi ve boşanmaların önlenmesi amacıyla son beş yılda hangi projeler hayata geçirilmiştir? Bu projelerin bütçesi ve hedef kitleye ulaşma oranı nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a)11.11.2024 tarihli ve 1527904 sayılı yazınız. b)25.12.2024 tarihli ve 1553950 sayılı yazınız.
©) 27.12.2024 tarihli ve 1555877 sayılı yazınız.
Türkiye Büyük Milet Meclisi - Tüekiye Büyük Milet Meclisi
Başkanlığı
Tarih: 02/06/2025 1532
Sayı: E-120.0703-1639150
1 KAR ARL EU) ALU
2025 AİLE YILI
ACELE
711895? & 42 7) 206$6 &t Fİ 2 209397 6 75
İlgi yazılar ekinde alınan Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/18957, 7/20686, 7120934, 7/20935 ve 720936 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7/18957 Cevap Metni (7 Sayfa)
2. 7/20686 Cevap Metni (5 Sayfa)
3. 7/20934 Cevap Metni (2 Sayfa)
4. 7/20935 Cevap Metni (1 Sayfa)
5. 720936 Cevap Metni (2 Sayfa)
Çocuk Gelişimcisi 8 Telefon No:(312) 705 58 09 Gks
7/20134
Manisa Milletvekili Sayın Selma Aliye KAVAF'a Ait 7/20934 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Anayasamızın 41'nci maddesi ve Bakanlığımızın kuruluşuna ilişkin 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 68'nci maddesi doğrultusunda, Bakanlığımız Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından koruyucu, önleyici bir yaklaşımın esas alındığı aile odaklı politikalar uygulamaya geçirilmektedir.
Ailenin öneminin vurgulanması, aile içindeki birlik ve beraberliğin korunması, mevcut riskler karşısında ailenin topyekün desteklenmesi, toplumun sağlıklı bir şekilde varlığını sürdürebilmesi, toplumsal değerlerin yaşatılması ve nesilden nesile aktarılması, aileyi destekleyen politikaların yaygınlaştırılması amacıyla Cumhurbaşkanlığı himayelerinde 2025 yılı "Aile Yılı" olarak Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ilan edilmiştir.
2025 yılının "Aile Yılı" olarak ilan edilmesine ilişkin olarak 13 Ocak 2025 tarihinde Cumhurbaşkanlığı himayesinde Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle Aile Yılı Tanıtım Programı düzenlenmiştir. Aile Yılı kapsamında, ilgili bakanlıkların koordinasyonunda aile kurumunun korunması, güçlendirilmesi ve değerlerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla yıl boyunca birçok önemli çalışmalar yapılacaktır.
Bu kapsamda; "Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla; aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir.
Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın tefrişleri ile gerçekleştirilen Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir.
Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.
Bakanlığımızca, ilk kez aileyi merkeze alarak hazırlanmış olan "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında (2024-2028) "Küresel Riskler ve Demografik Dönüşüm Karşısında Ailenin Korunması" 5 stratejik amaçtan biri olarak yer almıştır. Bu amaç altında "Dinamik nüfus yapısı ile aile ve evlilik kurumunun korunması" özel bir stratejik hedef olarak belirlenmiş olup, bu kapsamda çeşitli faaliyetlere yer verilmiştir. Ayrıca, aileye yönelik düzenli sosyal araştırmalar da gerçekleştirilmektedir.
Ülkemizde nüfus politikalarının bütüncül ve etkin olarak uygulanması ve takibi açısından 25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 172 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Nüfus Politikaları Kurulu" oluşturulmuştur.
Bakanlığımızca çocuk, genç, kadın, erkek, engelli, yaşlı birey ve ailelerine yönelik sunulan hizmetlerin ve bu alanda yürütülen politikaların daha kapsamlı, standart ve etkin olarak uygulanabilmesi ve mevcut çalışmaların güçlendirilmesi amacıyla veri üretme, araştırma ve politika geliştirme faaliyetlerinin ihtisaslaşmış tek bir merkez üzerinden yürütülmesi öngörülmüş ve bu amaçla 25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 172 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlığımıza bağlı Aile Enstitüsü kurulmuştur.
Öte yandan 30 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7546 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile değiştirilen 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 4üncü maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10 Nisan 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doğum Yardımı Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımızca yürütülmekte olan Doğum Yardımı Programında ödeme tutarları artırılmıştır.
Bu doğrultuda Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla birinci çocuk için tek seferlik 5.000 TL, ikinci çocuk için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL ve üçüncü ve sonraki çocuklar için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL tutarında doğum yardımı yapılacaktır.
Yasal düzenlemenin ardından başvurular alınmaya başlanmış olup ödemelerin en kısa zamanda başlatılması planlanmaktadır.
Diğer taraftan, Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Bakanlığımız tarafından "Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi? hayata geçirilmiştir. Projenin amacı, evlenmeyi planlayan çiftlere ekonomik, psikolojik ve sosyal destekler sunarak evliliklerinin daha sağlam bir temele oturmasına yardımcı olmak ve gençleri evliliğe teşvik etmektir. Proje kapsamında başvurusu onaylanan çiftlere 2 yılı geri ödemesiz, 48 ay vadeli, 150.000 TL tutarında faizsiz kredi desteği sunulmaktadır. Bunun yanı sıra evlilik öncesi ve sonrası eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlanmaktadır. Projenin pilot uygulaması 6 Şubat 2023'teki depremlerden etkilenen 4 il (Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya) ve 2 ilçede (İslahiye ve Nurdağı) 15 Şubat 2024 tarihi itibarıyla başlamıştır. Ardından Eylül ayı içerisinde Karabük, Bartın, Zonguldak ve Osmaniye illerimiz proje kapsamına eklenmiştir. Ocak 2025 itibarıyla proje 81 ile yaygınlaştırılmıştır.
Bakanlığımızın aile ve topluma yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici ve rehberlik edici sosyal hizmet faaliyetleri kapsamında, aile kurumunun güçlendirilmesi ve aile üyelerinin sorun çözme becerilerinin artırılarak yaşam standartlarının yükseltilmesi amacıyla 81 ilde, İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerimizdeki (SHM) uzman personelimiz aracılığı ile aile eğitimleri, evlilik öncesi eğitimler ve aile danışmanlığı hizmetleri vatandaşlarımıza ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Aile danışmanlığı, aile bütünlüğünü korumak ve güçlendirmek, aile içi ilişkileri düzenlemek, aile fertlerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evliliğin işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak amacıyla sunulmakta olup hizmetten yararlanmak için il müdürlükleri ve SHM"lere bizzat ya da e-Devlet üzerinden başvuru yapılabilmektedir. 2012-2024 yılları arasında 135.237 başvuruya hizmet sunulmuştur. 2024 yılında ise toplam (e-Devlet dahil) 23.653 başvuruya hizmet verilmiştir.
Ülkemizde aile yapısının değişim ve dönüşümüne ilişkin olarak kapsamlı periyodik araştırmalar gerçekleştirilmektedir. Resmi İstatistik Programı kapsamında beş yılda bir yapılan Türkiye Aile Yapısı Araştırması ile hane halkı özellikleri, evlilik, aile ve akrabalık ilişkileri gibi hususlarda inceleme ve değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Yine boşanma nedenlerine yönelik araştırmalar ile de ülkemizde kaba boşanma hızının altında yatan nedenler ve evlilik süreçleri ile boşanma algıları incelenerek politika önerileri oluşturulmaktadır.
Ülkemizde doğum oranları, evlenme ve boşanmalara ilişkin istatistiki veriler Türkiye İstatistik Kurumunun internet sayfasında düzenli aralıklarla yayımlanmaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan