Evlenme oranlarının düşmesine ve boşanma oranlarındaki artışa ilişkin

İlgi (o : 04.03.2025 tarihli ve 1591763 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/24505 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN'e Ait 7/24505 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Anayasamızın 4l'nci maddesi ve Bakanlığımızın kuruluşuna ilişkin 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 68'nci maddesi doğrultusunda, Bakanlığımız Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından koruyucu, önleyici bir yaklaşımın esas alındığı aile odaklı politikalar uygulamaya geçirilmektedir.

Ailenin öneminin vurgulanması, aile içindeki birlik ve beraberliğin korunması, mevcut riskler karşısında ailenin topyekün desteklenmesi, toplumun sağlıklı bir şekilde varlığını sürdürebilmesi, toplumsal değerlerin yaşatılması ve nesilden nesile aktarılması, aileyi destekleyen politikaların yaygınlaştırılması amacıyla Cumhurbaşkanlığı himayelerinde 2025 yılı "Aile Yılı" olarak Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ilan edilmiştir.

2025 yılının "Aile Yılı" olarak ilan edilmesine ilişkin olarak 13 Ocak 2025 tarihinde Cumhurbaşkanlığı himayesinde Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle Aile Yılı Tanıtım Programı düzenlenmiştir. Aile Yılı kapsamında, ilgili bakanlıkların koordinasyonunda aile kurumunun korunması, güçlendirilmesi ve değerlerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla yıl boyunca birçok önemli çalışmalar yapılacaktır.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Aile Yılının 30. yıl dönümünde Uluslararası Aile Günü olan 15 Mayıs 202/"te "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" konulu ve 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı oOGenelgesi yayımlanmıştır. Genelge ile "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)" ilan edilmiş olup anılan eylem planı, küresel riskler ve demografi, refah, sosyal politika ve hizmet, dijitalleşme ve çevre olmak üzere beş temel amaç çerçevesinde yapılandırılmıştır.

Eylem Planı hazırlık sürecinde ise aile politikalarının ve aileye dair sosyal hizmetlerin ulusal ölçekte ele alındığı bir platform oluşturması bakımından önemli bir geleneğe temel teşkil eden Aile Şüralarının sekizincisi, "Türkiye Yüzyılında Ailemiz İstikbalimiz" temasıyla 26-27 Ekim 2023 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğu sosyal hizmet merkezleri (SHM), 2013 yılından bu yana ailelere ve fertlere yönelik koruyucu, önleyici, destekleyici, iyileştirici sosyal hizmet çalışmalarını ilgili paydaşlarla iş birliği halinde sunmaya devam etmektedir. Ailenin korunması ve güçlendirilmesine yönelik olarak Aile Danışmanlığı hizmeti, çiftleri evlilik hayatına hazırlamak amacıyla iletişim, hukuk ve sağlık konularını içeren Evlilik Öncesi Eğitim Programı ve eğitim ve iletişim, hukuk, iktisat, medya ve sağlık olmak üzere 5 alandan ve 28 modülden oluşan Aile Eğitim Programı kapsamında çalışmalar devam etmektedir. Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında ise 2017 yılından bu yana vatandaşlarımıza yönelik gerekli rehberlik ve yönlendirme çalışmalarını yürütülmektedir.

"Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla; aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir.

Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın teftişleri ile gerçekleştirilen Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir.

Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.

Diğer taraftan, Türkiye Aile Yapısı Araştırması ile Türkiye Boşanma Nedenleri Araştırması da periyodik olarak gerçekleştirilmektedir. 25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan 172 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında "Nüfus Politikaları Kurulu" oluşturulmuştur. Kurulun oluşturulması, aile yapısını korumaya ve evlilik ile doğurganlığı teşvik edecek politikaların hayata geçirilmesine katkı sağlayacaktır.

Bununla birlikte Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi aracılığıyla yuva kuracak gençlerimiz hem maddi olarak hem de eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle desteklenmektedir. 15 Şubat 2024 tarihinde deprem bölgesinde pilot olarak uygulanmaya başlayan proje, 13 Ocak 2025 tarihi itibarıyla ülkemiz geneline yaygınlaştırılmıştır. Ödeneği ve kapsamı fon kaynakları göz önüne alınarak belirlenen proje kapsamında, gerekli kriterleri sağlayan, eğitim/danışmanlık hizmetlerine katılan ve resmi nikâhı gerçekleşen 15.304 çifte kredi ödemeleri gerçekleştirilmiş ve 55.296 kişiye evlilik öncesi eğitim veya aile danışmanlığı hizmeti sunulmuştur. Halihazırda 98 bin çift proje başvurmuş olup nikah tarihleri yaklaştıkça da hak sahibi çiftlerimize kredi ödemeleri yapılmaya devam etmektedir.

Ayrıca Aile yılı dolayısıyla başlatılan kampanya ile Aile ve Gençlik Fonu İndirim Protokolleri kapsamında 30.04.2025 tarihinde imzalanan protokolle, 20 firmanın, Aile ve Gençlik Fonu'ndan yararlanan evlenecek gençlere yüzde 5'ten yüzde 35'e varan oranlarda özel indirimler sunması sağlanmıştır. Kampanyalara ilişkin protokoller genişletilerek devam edilecektir.

Öte yandan, Bakanlığımızın aile ve topluma yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici ve rehberlik edici sosyal hizmet faaliyetleri kapsamında, aile kurumunun güçlendirilmesi ve aile üyelerinin sorun çözme becerilerinin artırılarak yaşam standartlarının yükseltilmesi amacıyla 81 ilde, İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerimizdeki(SHM) uzman personelimiz aracılığı ile aile eğitimleri, evlilik öncesi eğitimler ve aile danışmanlığı hizmetleri vatandaşlarımıza ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Aile danışmanlığı, aile bütünlüğünü korumak ve güçlendirmek, aile içi ilişkileri düzenlemek, aile fertlerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evliliğin işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak amacıyla sunulmakta olup hizmetten yararlanmak için il müdürlükleri ve SHM"lere bizzat ya da e-devlet üzerinden başvuru yapılabilmektedir. 2012 yılından bu yana aile danışmanlığı kapsamında 135 bin başvuruya hizmet sunulmuştur.

Ülkemizde aile yapısının değişim ve dönüşümüne ilişkin olarak kapsamlı periyodik araştırmalar gerçekleştirilmektedir. Resmi İstatistik Programı kapsamında beş yılda bir yapılan Türkiye Aile Yapısı Araştırması ile hane halkı özellikleri, evlilik, aile ve akrabalık ilişkileri gibi hususlarda inceleme ve değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Yine boşanma nedenlerine yönelik araştırmalar ile de ülkemizde kaba boşanma hızının altında yatan nedenler ve evlilik süreçleri ile boşanma algıları incelenerek politika önerileri oluşturulmaktadır.

Ayrıca, Ülkemizde evlenme ve boşanmalara ilişkin istatistiki veriler Türkiye İstatistik Kurumunun internet sayfasında düzenli aralıklarla yayımlanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan