Evlenme oranlarının düşmesine ve boşanma oranlarının artmasına ilişkin

İlgi (o : 12.03.2025 tarihli ve 1596918 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Seda KAYA ÖSEN tarafından Bakanlığımıza yönelülen 7/24945 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7724945 Cevap Metni (3 Sayfa)

Telefon No:(312) 705 58 09 £k

İzmir Milletvekili Sayın Seda KAYA ÖSEN'e Ait 7/24945 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesine yönelik çalışmalar bütüncül ve koruyucu önleyici bir anlayışla devam etmektedir.

Ailenin korunması ve güçlendirilmesi, tüm kurumların topyekün çabası ve ortak sorumluluğunu gerektirmektedir. Aile kurumunun karşı karşıya olduğu sorunları tespit etmek, tespit edilen sorunlarla ilgili çözümler geliştirmek tüm kurumların ortak hedefi ve sorumluluğu olarak değerlendirilmelidir.

Bu kapsamda bütüncül ve sistemli önlemler almak hedefiyle kamu kurumlarının, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin katkısıyla Cumhurbaşkanlığımız himayesinde ve Bakanlığımız koordinasyonunda, aile ve evlilik kurumunun korunması ve güçlendirilmesine yönelik stratejilerin, hedeflerin ve faaliyetlerin yer aldığı "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)" oluşturulmuştur. Eylem planı, Küresel Riskler ve Demografi, Refah, Sosyal Politika ve Hizmet, Dijitalleşme ve Çevre olmak üzere beş temel amaç çerçevesinde yapılandırılmıştır.

Söz konusu Vizyon Belgesi ve Eylem Planı ile ülkemizin sosyal kalkınmasını desteklemek üzere aktif ve dinamik nüfus yapısının korunması, aile ve evlilik kurumunun güçlendirilmesi ve bu sayede sosyal refahın artırılması amaçlanmaktadır. Aile kurumu ve dinamik nüfus konusunda yapılacak bilimsel çalışmaların yanı sıra hukuksal düzenlemeler, politikalar ve hizmetler gözden geçirilecek ve ihtiyaç halinde gerekli değişiklikler yapılacaktır.

"Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla; aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul?da gerçekleştirilmiştir.

Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın tefrişleri ile gerçekleştirilen Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir.

Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.

Diğer taraftan, boşanma oranlarının artmasında, aile ve toplum yapısında meydana gelen değişimlerin yanı sıra mevcut sosyal politikaların da ne tür etkiler bıraktığı hususu dikkate alınmaktadır. Bakanlığımızca, bu anlamda aile kurumunun ve dinamik nüfus yapısının güçlendirilmesi için hali hazırdaki politikalar, hizmetler ve hukuki düzenlemeler gözden geçirilmektedir.

Bakanlığımızca, ilk kez aileyi merkeze alarak hazırlanmış olan "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında (2024-2028) "Küresel Riskler ve Demografik Dönüşüm Karşısında Ailenin Korunması" 5 temel amacımızdan biri olarak ele alınmıştır. Bu amaç altında "Dinamik nüfus yapısı ile aile ve evlilik kurumunun korunması" özel bir stratejik hedef olarak belirlenmiştir.

Söz konusu Vizyon Belgesi ve Eylem Planında boşanmalara ilişkin çeşitli faaliyetlerin içinde aşağıdaki faaliyetler de yer almaktadır:

(1.7) TÜİK verilerine göre evlilik akdini sona erdirme oranının en yüksek olduğu üç ilde ve doğurganlık hızının en düşük olduğu üç ilde yapılacak analiz çalışması sonuçlarına göre pilot uygulama gerçekleştirilecektir.

(9.7.) Evlilik akdinin sonlandırılma sürecinin aile bireyleri üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve aileyi destekleyici uygulamalar geliştirilmesi amacıyla mahkeme temelli "aile arabuluculuğu" sistemi ve olası etkilerine ilişkin uluslararası ve geniş katılımlı çalıştay düzenlenecektir. '

Diğer taraftan Bakanlığımız hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğu sosyal hizmet merkezleri (SHM), 2013 yılından bu yana ailelere ve fertlere yönelik koruyucu, önleyici, destekleyici, iyileştirici sosyal hizmet çalışmalarını ilgili paydaşlarla iş birliği halinde sunmaya devam etmektedir. Aile içi iletişimin güçlendirilmesi ve aile bireylerinin sorun çözme becerilerinin geliştirilmesi amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmetleri yürütülmektedir. Aile bireylerini güçlendirmek, aile içi ilişkileri düzenlemek, aile bireylerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evliliğin işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak amacıyla Aile Danışmanlığı Hizmeti, çiftleri evlilik hayatına hazırlamak amacıyla iletişim, hukuk ve sağlık konularını içeren Evlilik Öncesi Eğitim Programı ve temel aile yaşam becerilerine yönelik bilgi, beceri ve tutumları olarak edinebilmeleri için eğitim ve iletişim, hukuk, iktisat, medya ve sağlık olmak üzere 5 alandan ve 28 modülden oluşan Aile Eğitim Programı kapsamında çalışmalar devam etmektedir. Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında ise 2017 yılından bu yana vatandaşlarımıza yönelik gerekli rehberlik ve yönlendirme çalışmaları yürütülmektedir.

Aile kurumunda meydana gelen değişimlerinin temel nedenlerinin doğru tespit edilmesi ve etkili çözümler ve hizmet modelleri geliştirilmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından artan boşanmaların temel nedenlerini ele alan Türkiye Aile Yapısı Araştırması ile Türkiye Boşanma Nedenleri Araştırması da periyodik olarak gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımızca, konuya ilişkin olarak ilgili kamu kurumları, sivil toplum örgütleri, akademi ve ilgili diğer uzmanlarla yapılacak görüşmeler, literatür okuması ve saha araştırmaları akabinde yeni tedbirlerin de hayata geçirilmesi planlanmaktadır.

Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi kapsamında ise yuva kuracak gençlerimiz hem maddi olarak hem de eğitim ve danışmanlık hizmetleri ile desteklenmektedir.

Öte yandan, Nüfus Politikaları Kurulu 25 Aralık 2024 tarihli ve 32763 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 172 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuştur.

Kurulun amacı, nüfus politikalarının ülke genelinde eşgüdüm içerisinde bütüncül bir yaklaşımla oluşturulmasını ve etkin uygulanmasını sağlamak, demografik yapıdaki gelişmeleri izlemek ve değerlendirmektir.

Kurul çalışmaları kapsamında 14 Nisan 2025 tarihinde yapılan teknik toplantıda nüfus politikalarının kapsamlı olarak değerlendirilmesi amacıyla "Mevzuat", "Çalışma Hayatı", "Sağlık", Ekonomik Teşvikler", "Eğitim" ve "İletişim ve Farkındalık Oluşturma" konularında çalışma grubu oluşturulmuştur.

Bakanlığımız koordinesinde, Nüfus Politikaları Kurulu üyesi ve ilgili diğer kurumların katılımıyla evlenme, boşanma, hiç evlenmeme, doğurganlık ve nüfus artış hızındaki düşüş gibi konular ele alınmakta, güçlü nüfus ve aile yapısına sahip olunması için gerekli tedbirleri almak üzere çalışmalar devam etmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan