2024 yılında ticari faaliyetini sonlandıran işletmelere ve Ticaret Bakanlığı teşkilatına ayrılan ödeneklere ilişkin

İlgi (o: 15.01.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1565759 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Adana Milletvekili Sayın Dr. Müzeyyen ŞEVKİN tarafından verilen 7/21695 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 Soru Önergeleri Birimi Sx bizi i TİCARET BAKANLIĞI

Adana Milletvekili Sayın Dr. Müzeyyen ŞEVKİN'e Ait 7/21695 Sayılı Yazılı Soru

Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 5) Ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS'te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almaktadır.

Bu itibarla, Türkiye genelinde 2023-2024 yıllarında toplam 281.167 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket ve komandit şirket) ve ticari işletme kurulmuş iken, 110.449 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket ve komandit şirket) ve ticari işletme kapanmıştır.

Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi'nde (ESBİS) gerçekleştirilen sorgulamada elde edilen verilere göre 2023 ve 2024 yılları arasında, Türkiye genelinde toplam 601.398 esnaf ve sanatkâr tescil işlemi, 206.185 esnaf ve sanatkâr sicil terkin işlemi gerçekleştirmiştir.

Bakanlığımız bütçesinde Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğümüz 2024 yılı bütçesi 05.03 Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler tertibinde başlangıç ödeneği 364.000 TL olarak verilmiş olup, 586.000 TL eklenerek ödeneği 950.000 TL olmuştur. 05.03 Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler tertibi ödeneği Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) aidatı ödemesi için kullanılmaktadır. Mesleki Yeterlilik Kurumunun 04.01.2024 tarihli yazısında 2024 yılı MYK aidat tutarının 950.000 TL olarak kararlaştırıldığı ve ödemesinin yapılması istendiğinden 364.000 TL ödeneğimiz yeterli gelmemiş ve 586.000 TL ödenek eklenmesi yapılmıştır.

Bakanlığımız bütçesinde Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğümüz 2025 yılı bütçesi 05.03 Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler tertibinde başlangıç ödeneği 1.359.000 TL olarak verilmiş olup, Mesleki Yeterlilik Kurumunun 10.01.2025 tarihli yazısında 2025 yılı MYK aidat tutarının 1.359.000 TL olarak kararlaştırıldığı ve ödemesinin yapılması istendiğinden anılan Genel Müdürlüğümüz bütçesine 2025 yılında 05.03 Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler tertibi için 1.359.000 TL ödenek konulmuştur.

Ayrıca, anılan Genel Müdürlüğümüz 2025 yılı bütçesi 05.06-Yurtdışına Yapılan Transferler tertibine Uluslararası Zeytin Konseyi (UZK) aidatı ödemesinin yapılabilmesi için 22.000.000 TL ödenek konulmuştur.

1959 yılında Birleşmiş Milletler himayesinde kurulan UZK zeytinyağı ve sofralık zeytin konularında faaliyet gösteren hükümetler arası tek uluslararası örgüttür. Konsey, zeytin yetiştiriciliğinin sürdürülebilir ve sorumlu gelişimine katkıda bulunmada belirleyici bir aktördür. Dünya çapında zeytincilik sektöründe politika oluşturmak ve mevcut ve gelecekteki zorluklarla mücadele etmek için araştırma geliştirme faaliyetleri, eğitim ve teknoloji transferi, sektörün uluslararası ticaretinin geliştirilmesi ve standardize edilmesi vb. çalışmalarını yürütür.

Dünya zeytin üretiminde ilk üçte sırada yer alan ülkemizin UZK üyeliği kapsamında yürütülen tüm çalışmalar, Delegasyon Başkanlığı ve ülke içi koordinasyon görevleri Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

Söz konusu uluslararası kuruluşun 2025 yılı üyelik aidatı ülkemiz için 434.500,79 avro olarak belirlenmiş olup, UZK aidat ödemeleri üye ülkelerin son altı yıllık üretim, ithalat ve ihracat değerlerine göre hesaplanmaktadır. UZK'nın Haziran 2024 yılında gerçekleştirdiği 119uncu Üyeler Konseyi toplantısında yapılan ön hesaplamalarda söz konusu aidat 445.571 ,39 olarak değerlendirilmiş ve bahse konu bütçe 2025 yılında 1 avronun 42 TL olması üzerinden hesaplanarak elde edilmiştir. Kasım sonunda gerçekleşen 120"nci Üyeler Konseyinde, UZK'nın 2025 yılı kesin bütçesi belirlenmiş ve ülkemizin üyelik aidatı 434.500,79 avro olarak netleşmiştir. Benzer şekilde, 2024 yılında ülkemizin UZK üyelik aidatı olan 384.217,63 avroya karşılık gelen 13.099.340 TL'lik kısmı ödenmiş ve 2024 yılı bütçesinde UZK üyelik aidatı için ayrılan 17.880.000 TL'den kalan 4.780.100 TL'nin iadesi yapılmıştır. Söz konusu aidat ödemeleri yabancı para üzerinden olduğu ve döviz kurlarında yıl içinde yaşanabilecek dalgalanmalar göz önüne alınarak hesaplandığı için o yıla ait ödeme yapıldıktan sonra kalan kısım iade edilmektedir. Bahse konu tertipte yer alan paranın başka bir amaçla harcanması mümkün değildir.

Öte yandan, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerimizin tüketime yönelik mal ve malzeme alımları kapsamında, taahhütte bağlı elektrik, doğalgaz, yakacak, su faturalarının ödemeleri, Devlet Malzeme Ofisi (DMO) akaryakıt alımları, dedektör ve narkotik köpeklerinin yem alımları ile sağlık giderleri gibi zorunlu ödemeler yapılmaktadır.

Diğer taraftan, Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerimizin "Yolluklar" tertibinden, geçici görevlendirmeler dışında Bakanlığımız yer değiştirme yönetmeliğine tabi personele ödenecek yevmiyeler, yol, aile ve yer değiştirme masrafları da karşılanmaktadır.

2025 yılı bütçe hazırlık çalışmalarında, bir önceki yıl yapılan harcamalar, tüketime yönelik mal ve malzeme alımları için TÜİK tarafından aylık olarak yayımlanan TÜFE endeksi ve 2025-2027 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinde belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak bütçe talep edilmiştir. Söz konusu harcamalarda tasarruf tedbirlerine azami riayet edilmektedir.

İlaveten, Bakanlığımız Yurtdışı Teşkilatının 2025 yılı bütçesi teklif edilirken 2023 yılı kesin hesap cetvelinde gerçekleşen tutarlar üzerinden o yılın ortalama dolar kuru esas alınarak toplam dolar harcama tutarı tespit edilmiş olup, bu tutar 2025 yılı için verilen tahmini dolar kurundan TL'ye çevrilerek 2025 yılı için ödenek talep edilmiştir.