Tarımsal üretimde kullanılan pestisit miktarına ve türlerine ilişkin
Kaynak göster
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP), 7 Şubat 2025 tarihinde 7/23543 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 271 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul). “Tarımsal üretimde kullanılan pestisit miktarına ve türlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23543, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23543-tarimsal-uretimde-kullanilan-pestisit-miktarina-ve-turlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5a92e68a-86aa-4dcf-9e4c-0194ef81fb44
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 271 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
A. Sibel YANİKÖMEROĞLU
Son yıllarda, Türkiye"den ihraç edilen yaş meyve ve sebzelerde pestisit kalıntıları sıkça tespit edilmekte, özellikle Avrupa Birliği ülkelerinden birçok ürün geri dönmektedir. Bu durum, halk sağlığını ve biyoçeşitliliği tehlikeye attığı gibi ülkemizin tarımsal itibarını da ciddi şekilde zedelemektedir.
Tarımda ürünlere zarar verme potansiyeli bulunan haşereleri, istenmeyen yabani otları ve böcekleri yok etmek için kullanılan kimyasal bir zehir olan pestisitin, insan sağlığı açısından son derece zararlı olduğu bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Tarımda artan maliyetler, üretim süreçlerindeki plansızlık ve yeterli denetim yapılmaması nedeniyle sorun her geçen gün büyümektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de tarımda kullanılan pestisitlerin miktarına ve türlerine ilişkin son 5 yıla ait veriler nelerdir?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) veya Avrupa Birliği (AB) tarafından yasaklanmış hangi pestisit türlerinin ülkemizde kullanımı devam etmektedir? Bu pestisitlerin kullanılma gerekçesi nedir?
Çiftçilerin pestisit kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla Bakanlık tarafından yürütülen eğitim programları veya bilgilendirme çalışmaları var mıdır? Varsa, bu kapsamda ne kadar çiftçiye ulaşılmıştır?
Pestisit kullanımını azaltmak amacıyla, organik ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik teşvik edici politikalar uygulanmakta mıdır? Bu kapsamda çiftçilere sağlanan destekler nelerdir?
Gida ürünlerinde pestisit denetimleri ne sıklıkta yapılmaktadır? Denetimlerin sonuçları kamuoyu ile paylaşılmakta mıdır?
Denetimlerin artırılması ve etkin şekilde yapılabilmesi için bakanlığınız bünyesinde daha fazla ziraat mühendisi ve gıda mühendisinin istihdam edilmesi düşünülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Zirai mücadele uygulamalarında kullanılan bitki koruma ürünlerinin grupları bazında kullanımına ilişkin overiler | "https://Wwww.tarimorman.gov.tr/GKGM/Menuw/115/Resmi-Tarimsal-Ilaç-Istatistikleri" adresinde yayımlanmaktadır. Ayrıca bu veriler Türkiye İstatistik Kurumu ile de paylaşılmaktadır.
Ülkemizde zirai mücadele amacıyla kullanılan bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması ve piyasaya arzı ile ilgili iş ve işlemler 14.03.2024 tarihli ve 32489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre yürütülmektedir. Yönetmelik gereği ülkemizde ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddesinin Avrupa Birliği veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması şartı aranmaktadır. Bakanlığımızca ruhsatlandırılan ürünler toksikolojik, ekotoksikolojik, kalıntı, biyolojik etkinlik, fiziksel ve kimyasal özellikler, diğer ülkelerdeki ruhsat ve tavsiyeye ait bilgi ve belgeler dikkate alınarak, yapılan değerlendirme sonucunda insan, bitki ve çevre açısından uygun bulunan ürünlerdir. Yine uluslararası kuruluşlarca insan ve çevre sağlığı ve benzeri konularda riskli olduğu bilimsel çalışmalarla belirlenen aktif maddeler ülkemizde de yasaklanmaktadır. Bu kapsamda, 2009'dan bu yana 223 aktif maddenin kullanımı sonlandırılmıştır. Bakanlığımız, riskli olduğu tespit edilen aktif maddeler ile ilgili çalışmalarına devam etmektedir.
Bakanlığımızca pestisitlerin kullanımını ile zirai ilaç kalıntısının önlenmesi, doğal dengenin korunması, sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturmak ve etkin bitki sağlığı programı uygulamak amacıyla eğitim ve yayım çalışmaları ile üretim alanlarında çiftçi tarla okulu çalışmaları yapılmaktadır.
Bitkisel üretimde kimyasal mücadele yerine alternatif mücadele tekniklerinin uygulanmasıyla kimyasal ilaç kullanımının azaltılması, insan sağlığının ve doğal dengenin korunması için biyolojik ve/veya biyoteknik mücadele yapan üreticiler desteklenmektedir.
Bitkisel üretim alanlarında hasat öncesinde pestisit denetimleri risk esasına göre yürütülmektedir.
Ülkemizde çevre dostu sürdürülebilir tarımsal faaliyetler iyi tarım uygulamaları ve organik tarım mevzuatı çerçevesinde yürütülmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımızca yürütülen "İyi Tarım Uygulamaları ve Organik Tarımın Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projeleri" kapsamında 2024 yılında iyi tarım uygulamaları faaliyetleri için 58 il tarım ve orman müdürlüğüne 23.150.000 TL, organik tarım faaliyetleri için 59 il tarım ve orman müdürlüğüne 32.000.000 TL proje ödeneği gönderilmiştir.
Ayrıca iyi tarım uygulamaları ve organik tarım faaliyetinde bulunan üreticilere alan bazlı tarımsal destekler kapsamında destekleme ödemesi yapılmaktadır. Diğer taraftan iyi tarım uygulamaları ve organik tarım faaliyetinde bulunacak olan üreticiler, T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından verilecek olan tarımsal üretime dair Hazine ve faiz destekli yatırım ve işletme kredisinden faydalanabilmektedirler.
Bakanlığımız birimleri için her yıl düzenli olarak norm kadro çalışması yapılmakta ve personel ihtiyacı tespit edilmektedir. Personel ihtiyacı dikkate alınarak kadro durumuna ve Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucuna göre alım yapılmaktadır. Yerleştirme işlemleri, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından gerçekleştirilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan