Yıllık bal üretim miktarına ve sahte bal üretiminin denetlenmesine ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 20 Şubat 2025 tarihinde 7/24346 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 20 Mayıs 2025).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Yıllık bal üretim miktarına ve sahte bal üretiminin denetlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24346, 20 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24346-yillik-bal-uretim-miktarina-ve-sahte-bal-uretiminin-denetlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6ee4bdb5-5779-44e6-a88f-019528aaeec1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 89 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Türkiye, yıllık 100 bin tonun üzerinde üretimiyle dünyanın en büyük bal üreticilerinden biri olup, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye bal ihracatı gerçekteştifmektedir. Ancak son yıllarda, bal üretiminde tağşiş (sahtekârlık) vakalarının arttığına dair kamuoyuna yansıyan haberler ve uluslararası denetim raporları büyük bir endişe yaratmaktadır. Avrupa merkezli bazi haber ajanslarında yayımlanan birtakım haberlerde, Türkiye'de üretilen balın giderek daha fazla şeker şurubu ve diğer katkı maddeleri ile karıştırıldığı ve bu sahte balın Avrupa pazarına da ihraç edildiği iddia edilmiştir. Bu durum, yalnızca tüketici sağlığını tehdit etmekle
• kalmamakta, aynı zamanda Türkiye'nin gıda ihracatındaki güvenilirliğini zedeleyerek ekonomik kayıplara da yol açmaktadır. Avrupa Birliği (AB) ve diğer uluslararası pazarlarda Türk balina yönelik güven kaybı yaşanması, yasalara uygun şekilde üretim yapan Türk arıcılarını zor durumda bırakmakta ve sektörün geleceğini riske atmaktadır. Ayrıca, sahte bal üretiminin yaygınlaşması, doğrudan arıcılık sektöründe faaliyet gösteren binlerce üreticinin emeğini hiçe saymakta ve rekabet eşitsizliği yaratmaktadır. Bu doğrultuda, bal üretiminde tağşişin önlenmesi, üreticilerin korunması ve tüketici güvenliğinin sağlanması adına aşağıdaki soruların yanıtlanması gerekmektedir:
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de yıllık bal üretiminin miktarı nedir ve bu üretimin ne kadarının laboratuvar denetimlerinden geçtiğine dair güncel veriler nelerdir?
Son beş yıl içinde yapılan denetimler sonucunda tağşiş nedeniyle tespit edilen sahte bal miktarı ne kadardır ve bu nedenle kaç üreticiye idari ve hukuki yaptırım uygulanmıştır?
Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen ballara yönelik kalite ve gıda güvenliği denetimleri hangi kurumlar tarafından yürütülmektedir? Son beş yılda Avrupa pazarında Türk balı ile ilgili herhangi bir ithalat yasağı veya ürün iadesi yaşanmış mıdır?
Türkiye'de bal üretimi ve satışı konusunda geçerli olan yasal düzenlemeler mevcut sorunları önlemeye yeterli midir? Bu konuda yeni bir düzenleme ya da daha sıkı bir denetim mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır?
Sahte bal üretimi nedeniyle rekabet gücü düşen, üretim maliyetleri artan ve ekonomik olarak zor durumda kalan arıcıların desteklenmesi için Bakanlığınız tarafından uygulanan veya planlanan teşvik ve destek programları nelerdir? hane
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde 2024 yılında toplam bal üretimi 95.492 tondur. Bakanlığımız, risk esasına göre hazırlanan yıllık denetim programları ile TİMER, CİMER ve Alo 174 Gıda hattına bildirimleri yapılan ürün ve firmalara yönelik olarak denetim faaliyetlerini yürütmektedir. Bu denetimlerin yanı sıra Bakanlığımızca "Ulusal Kalıntı İzleme Planı" kapsamında birincil üreticilerden numune alınmakta olup antibiyotik, veteriner ilaç ve pestisit kalıntısı yönünden analizler yapılmaktadır.
Son beş yılda (2020-2024) Bakanlığımızca bal, polen, arı sütü ve temel petek üretimi yapan işletmelere toplam 13.369 denetim gerçekleştirilmiştir. Olumsuzluk tespit edilen 97 işletmeye idari yaptırım uygulanmış olup 53 işletme hakkında da savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur.
Ülkemizden Avrupa'ya ihraç edilen ballarda denetimler Bakanlığımız bağlı il/ilçe tarım ve orman müdürlüğü personeli tarafından yapılmaktadır. Son 5 yılda Avrupa pazarında Türk balina ilişkin ithalat yasağı ve ürün iadesi olmamıştır.
Balın tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, depolanması, nakledilmesi ve piyasaya arz edilmesi aşamalarında taşıması gereken özelliklerin belirlendiği Türk Gıda Kodeksi (TGK) Bal Tebliği, Avrupa Birliği'nin 2001/110/EC numaralı "Bal Direktifi" dikkate alınarak hazırlanmış olup Kodeks Alimentarius Bal Standardı ile uyumludur.
TGK-Bal Tebliği'nde 2023 yılında yapılan değişiklikle bala dışarıdan madde katılmasını ortaya koyabilecek karar ölçütlerinin belirlenmesi ve duyurulması ile ilgili kurallar belirlenmiştir. Karar ölçütlerinin yayımlanması ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.
2996 sayılı "Veteriner Hizmetler, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nda 04.11.2020 tarihinde yapılan değişiklikle, tağşiş yapan firmalara ağır adli ve idari yaptırımlar uygulanması öngörülmüştür. Bakanlığımızca adı geçen Kanun'un yeniden düzenlenmesiyle ilgili çalışmalar devam etmektedir.
Bakanlığımız denetim faaliyetleri, 81 il ve 922 ilçede etkin bir şekilde devam etmekte olup rutin denetim programlarının yanı sıra Alo Gıda 174, CİMER, TİMER gibi iletişim kanallarına yapılan ihbarlar titizlikle değerlendirilip 5996 sayılı Kanun kapsamında gerekli iş ve işlemler yapılmaktadır.
2024 yılından itibaren uygulamaya konulan yeni destekleme modeliyle arıcılık desteklemelerinde önemli artışlar sağlanmıştır. Arılı kovan başına 100 TL destekleme ödemesinin yanında, gezginci arıcılarımıza kovan başına 30 TL, genç/kadın üreticilerimize 40 TL ve 1. derece tarımsal amaçlı örgüt üyelerimize 20 TL ilave destek verilecektir. Bu kriterlere göre arılı kovan desteği 2023 yılına göre 96217 oranında artışla 190 TL'ye ulaşmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan