Dijital Türk Lirası Projesi'ne ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 141 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 130 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. .Ş lin TANRIKULU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yürütülen Dijital Türk Lirası projesi kapsamında birinci faz tamamlanmış ve ikinci faz çalışmalarına 2025 yılında devam edileceği duyurulmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçevede,
Dijital Türk Lirası'nın teknik altyapısındaki yerlilik ve yabancılık oranları yüzde kaç olarak gerçekleşecektir?
Dijital Türk Lirası'nın finansal ekosisteme tam entegrasyonu için atılan somut adımlar nelerdir ve hangi kurumsal! iş birlikleri öngörülmektedir?
Dijital TL'nin mevcut ödeme sistemlerine etkisi nasıl değerlendirilmektedir?
Bankalar ve finansal kuruluşlar bu sisteme nasıl entegre edilecektir?
Dijital Türk Lirası'nın finansal kapsayıcılığı artırma hedefi doğrultusunda küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) ile bireysel kullanıcılar için ne tür teşvikler sağlanacaktır?
Çevrimdışı ödeme sistemi altyapısının geliştirilmesi için hangi güvenlik önlemleri alınmaktadır?
Dijital TL'nin doğal afet gibi durumlarda finansal işlemleri kesintisiz sağlaması yönünde oluşturulacak teknik altyapının millilik ve yerlilik oranı ve yeterlilik kapasitesi ne olacaktır?
Dijital Türk Lirası'nın geliştirilme sürecinde kullanılan kriptografi ve siber güvenlik yöntemleri nelerdir?
Kullanıcı verilerinin korunması konusunda alınan önlemler nelerdir?
Dijital Türk Lirası'nın hukuki statüsü ve yasal çerçevesi konusunda hangi düzenlemeler hayata geçirilmiştir?
Dijital TL'nin ödeme sistemleri içinde zorunlu veya tercihe bağlı kullanımına dair yasal bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? "pet
2025 yılında gerçekleştirilmesi planlanan ikinci faz pilot uygulamalarına hangi yeni teknoloji ortakları ve finansal kuruluşlar dahil edilecektir?
Dijital Türk Lirası projesinin kamu ve özel sektör yatırımları açısından yaratacağı ekonomik etkiler konusunda bir fizibilite çalışması yapılmış mıdır?
Dijital Türk Lirası projesinin kamu ve özel sektör yatırımları açısından yaratacağı ekonomik etkiler konusunda resmi bir rapor kamuoyuna açıklanmış mıdır; açıklandıysa rapor hangi platformda/platformlarda yayınlanmıştır?
Dijital TL'nin uluslararası ticaret işlemlerinde kullanımı konusunda herhangi bir planlama yapılmakta mıdır?
SORULAR
Dijital Türk Lirası'nın, Merkez Bankası Dijital Para Birimi (CBDC) projeleri yürüten diğer ülkeler ile entegrasyonu konusunda uluslararası iş birliği çalışmaları yürütülmekte midir; yürütülmekteyse çalışmalar hangi ülkelerle yürütülmektedir, yürütülen uluslararası iş birliği çalışmaları hangileridir?
Dijital Türk Lirası'nın ikinci faz çalışması hangi tarihte tamamlanacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr, M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, " Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini : arz ederim.
Make.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7125499 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Dijital Türk Lirası Sistemi'nin (Sistem) mevcut finansal sisteme entegrasyonu için çalışmalar sürmektedir. Mevduat ve dijital para arası dönüşümler için Sistem' in Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) işlettiği ödeme sistemlerine entegrasyonuna yönelik kavram ispatı çalışmaları yapılmıştır. Dijital paraya ilişkin kavram ispatı çalışmalarında ve Dijital Türk Lirası Projesi birinci ve ikinci fazları kapsamında açık kaynak kodlu yazılımların kullanılması ve dijital Türk lirasına özel geliştirmelerin yapılması öncelikli ilke olarak belirlenmiştir. Üç yerli teknoloji paydaşı ve TCMB'den oluşan Dijital Türk Lirası İş Birliği Platformu'nun devam eden tasarım ve gerçekleştirim çalışmaları teknik altyapıya şekil vermektedir. Dijital Türk lirasının temel işlevleri kapsamında alımı yapılmış yabancı bir ürün ya da hizmet bulunmamaktadır.
Dijital Türk Lirası Sistemi, hâlihazırda sunulan hizmetleri tamamlayıcı nitelikte konumlandırılacaktır. Bankalar ile taleplerine istinaden görüşmeler : yapılmaktadır. İlgili teknolojiler ve gelişmelerin çeşitli birçok banka tarafindan yakından takip edildiği gözlemlenmiştir. Çeşitli kurum ve kuruluşlara 2024 yılı içerisinde taleplerine istinaden eğitimler verilmiştir. Ayrıca, Türkiye Bankalar Birliği ile yapılan toplantılar kapsamında dijital para çalışmalarının ele alınması da planlanmıştır. İki katlı modelin gözetildiği bir tasarımla birlikte, ödeme ve transfer işlemleri için belirli bir finansal aracı kuruma bağımlılık oluşmaması hedeflenmektedir. İnternet erişim sorunu olan, donanım eksikliği yaşayan, herhangi bir bankanın uzağında ikamet eden ya da banka hesabı açmayı tercih etmeyen kişiler ve ülkemizi ziyaret eden turistler dahil olmak üzere tüm bireylerin dijital Türk lirasını kullanabilmesiyle dijital ödemelerin ve transferlerin artması beklenmektedir.
Öte yandan, dijital Türk lirasının güvenliğini sağlamak adına sistemin ilk tasarım aşamasında güvenliğe öncelik verilmesi yaklaşımı benimsenmiş, içeriden ve dışarıdan yapılabilecek saldırılara karşı sistemin dirençli bir biçimde tasarlanması yönünde çalışmalara devam edilmektedir. Dijital Türk lirasının birinci faz çalışmalarında kapsamlı siber güvenlik çalışmaları yürütülmüş, güvenli yazılım geliştirme rehberi hazırlanarak projede görev alan uzman ekiplerce ilgili süreçler işletilmiştir. Pilot test ve pilot teste giden süreçte kaynak kod
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 analizleri, sızma testleri, zafiyet analizleri gibi siber güvenlik süreçleri işletilmiştir. İkinci faz kapsamında farklı senaryolarda gerçekleştirilecek pilot testlerde ve öncesinde de gerekli siber güvenlik süreçleri işletilmektedir.
Ayrıca, dijital Türk lirasının bankacılık sistemine ve mevcut altyapılara etkilerine yönelik birtakım değerlendirmeler ve sorular Dijital Türk Lirası Birinci Faz Değerlendirme Raporu'nda (Rapor) paylaşılmış olup Rapor, "https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/conneci/TR/TCMB*TR/Main-* Menu/Y: ayinlar/Raporlar/D ital *TurktLirasi/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Raporda belirtildiği üzere İkinci Faz çalışmaları kapsamında pilot testlerde yeni katılımcılar yer alabilecektir. Yeni katılımcıların ilk aşamada bankalar, daha sonra ödeme ve elektronik para kuruluşları olmaları beklenmektedir. İkinci Faz yalnızca bir geliştirme süreci değil, aynı zamanda tedavüle ilişkin karar sürecini destekleyecek analiz ve hazırlıkların yürütüldüğü önemli bir aşamadır. Tamamlanma tarihi proje çıktılarının olgunluğuna ve ilgili değerlendirmelerin sonuçlarına göre şekillenecek olmakla beraber 12. Kalkınma Planında yer alan program çerçevesinde çalışmalar devam etmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsorüonergelerii hmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan