Özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin eğitimine ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 21 Mart 2025 tarihinde 7/26211 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 9 Mayıs 2025).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin eğitimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26211, 21 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26211-ozel-egitim-gereksinimi-olan-ogrencilerin-egitimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/47d72791-2cae-49cb-a4d7-0195c7660cf7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz edgrim. ösin ÖZTÜRK
Özel Eğitimde Zorunlu Personel Eksikliği ve Yanlış Politikalar
Özel eğitim gereksinimi olan bireylerin eğitim hakkı anayasal bir güvencedir. Türkiye'de Devlet Okulları ve özel eğitim kurumlarında, engelli öğrencilerin eğitimine destek sağlamak üzere belirli personellerin bulundurulması yasal bir zorunluluktur. Rehber öğretmenler, özel eğitim öğretmenleri, gölge öğretmenler ve yardımcı personel gibi kadrolar, özel gereksinimli çocukların eğitim sürecini desteklemek için kritik öneme sahiptir. Ancak, uygulamada büyük eksiklikler bulunmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özel eğitim alanındaki en büyük sorunlardan biri, yeterli sayıda uzman personelin görevlendirilmemesi veya kadroların etkin şekilde kullanılmamasıdır. Mevzuatta belirtilmesine rağmen, birçok Devlet Okulunda özel eğitim öğretmenleri, rehber öğretmenler ve yardımcı destek personeli eksiktir. Bu durum, özel gereksinimli öğrencilerin eğitime erişimini zorlaştırmakta, mevcut öğretmenleri aşırı yük altına sokmakta ve aileleri özel okullara yönlendirmeye zorlamaktadır.
Özel eğitimde şu ana kadar atılan adımlar yetersiz kalmış, bu alana yönelik politikalar AK Parti
Hükümeti döneminde daha çok göstermelik düzenlemelerle sınırlı kalmıştır. Örneğin:
• Kaynaştırma eğitimi için yetersiz destek: Kaynaştırma öğrencileri için gölge öğretmen uygulaması zorunlu hale getirilmemiş, aileler bireysel olarak bu desteği sağlamak zorunda bırakılmıştır.
• Rehber öğretmen yetersizliği: Her okulda en az bir rehber öğretmen bulunması gerekirken, birçok okulda birden fazla kuruma bakan rehber öğretmenler bulunmaktadır.
Bütçeden özel eğitime düşük pay ayrılması: Eğitim bütçesinde özel eğitim alanına ayrılan payın düşük olması sebebiyle, devlet okulları yeterli personeli istihdam edememektedir.
• Özel eğitime uygun materyal ve teknoloji eksikliği: Özel gereksinimli öğrenciler için gerekli olan materyallerin ve teknolojik araçların sağlanması noktasında da yetersiz kalınmıştır. Yanlış Politikalar ve Çözümsüzlük
AK Parti İktidarı, özel eğitimi destekleyen yasaları çıkarmış olsa da, uygulamada yeterli bütçe ve personel desteğini sunmadığı için bu politikalar işlevsiz kalmaktadır. Engelli bireylerin eğitim hakkını tam anlamıyla kullanabilmesi için devletin sorumluluklarını yerine getirmesi gerekirken, aileler ve öğretmenler bu süreci tek başlarına yönetmeye mecbur bırakılmıştır. Eğitim politikalarının göstermelik düzenlemelerden öteye geçmemesi, bu alanda çalışan öğretmenleri ve aileleri mağdur etmektedir.
Özetle, özel eğitim alanında yapılan reformların yetersizliği, personel eksikliği ve yanlış politikalar nedeniyle, engelli bireylerin eğitimde fırsat eşitliğine ulaşması engellenmektedir. AK Parti İktidarı, özel eğitim alanında vaat ettiği düzenlemeleri uygulamak yerine, bu alanı ihmal etmeye devam etmektedir.
Bu sorunun çözümü "için yeterli bütçe ayrılması, zorunlu personel eksikliğinin giderilmesi ve gölge öğretmen gibi destekleyici uygulamaların zorunlu hale getirilmesi gerekmektedir. Eğitimde fırsat eşitliği sağlanmadan, özel gereksinimli bireylerin topluma tam katılımı mümkün olmayacaktır.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Özel eğitim gerektiren öğrencilere eğitim desteği sağlamak üzere Devlet okulları, özel okullar ve RAM'larda görev yapan özel eğitim rehabilitasyon öğretmeni sayısı ne kadardır?
Ülkemizde özel eğitime ihtiyaç duyan çocuk sayısı ne kadardır? Bu çocukların ne kadarı Devlet ya da özel kurumlarda eğitim desteği almaktadır?
Bakanlığınızca yapılan denetimlerde, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 67 nci maddesi hükümlerine aykırılık teşkil eden kaç kurum hakkında inceleme ve soruşturma başlatılmıştır? Bu kurumlara ne tür yaptırımlarda bulunulmaktadır?
Özeleğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan personelin özlük hakları ile ilgili olarak Bakanlığınıza iletilen şikâyet ve talepler doğrultusunda, ilgili mevzuatta değişiklik yapılmasına dair yürüttüğünüz bir çalışma var mıdır, var ise ne aşamadadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
126216 gil (37
b) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602995 sayılı yazınız. US$ ©)27/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1605457 sayılı yazınız. Ta
ç) 09/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1608670 sayılı yazınız. o 7 2663
d) 10/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1609790 sayılı yazınız. o 7/26965 ©) 15/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1611495 sayılı yazınız. o 7/26S566 ek 133
6.138
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/22447 ve 7(26455, İzmir Milletvekili M. Salih UZUN*un 7/25788, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7126117, 726211, 7/26563, 7/26565 ve 7/26566, Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER"in 7/26216, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN"'ın 7/26217, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/26568 ile Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/26573 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Bğitim Bakanı
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI GL135"- YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; yayımlanan Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "1.15 Özel Eğitim Kurumlarında okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tablolarda mevcuttur.
Bakanlığımıza bağlı okul/kurumlarda görevli personelin, mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği, kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönündeki ihbar ve şikâyetlerle ilgili Bakanlık/Valilik Makamından alınan Olur'a istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmakta, iddiaların doğrulanması hâlinde durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuat maddelerinde belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir. Söz konusu önerge kapsamında Bakanlığımızca yürütülen inceleme ve soruşturma bulunmamaktadır.
Gerçek ve tüzel kişiler tarafından özel sektör eliyle faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki eğitim personeli, Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9uncu maddesinde yer alan; "... Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere;
a) Sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu,
b) Yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4337 sayılı Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimat Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Doir Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, hükümlerine tâbidir... " hükmüyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Özlük hakları" başlıklı 42'nci maddesinin 1. fikrasında yer alan "Kurumlarda görev yapan eğitim personeli ile diğer personel, Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine tabidir. " hükümleri doğrultusunda çalışmaktadır. Bakanlığımız tüm özel öğretim kurumlarında çalışan personel gibi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan personelin mevzuat ve sözleşmeden kaynaklı haklarının korunması için kurumlar üzerinde gerekli denetim ve rehberlik faaliyetlerine devam etmektedir.