Zehirli kalıntılar nedeniyle ülkemize iade edilen ihraç ürünlerine ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26962 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 13 Ağustos 2025).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Zehirli kalıntılar nedeniyle ülkemize iade edilen ihraç ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26962, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26962-zehirli-kalintilar-nedeniyle-ulkemize-iade-edilen-ihrac-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/091cf8a5-30a3-42b2-8bd9-01963e794e5f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 119 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Gıda güvenliği konusunda uluslararası düzeyde risklerin hızlı takibini sağlayan bir platform olan Avrupa Birliği'nin Hızlı Alarm Sistemi'nin (RASFF) Mart 2025 dönemi verilerine göre, Türkiye orijinli toplam 41 ürünün bildirimi yapılmıştır. Nisan ayında da Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilmek istenirken içerisinde sağlığa zararlı maddeler bulunduğu için sınırdan geri dönen birçok ürün olmuştur. Basına da yansıyan haberlere göre bu ürünlerden bazıları şu şekildedir;
• Türkiye'den Belçika'ya ihraç edilmek istenen kaymaklarda E202 potasyum sorbat tespit edildi.
Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
• Türkiye'den İtalya'ya ihraç edilmek istenen organik Antep fıstığı çekirdeğinde izin verilen limitlerin üzerinde Aflatoksin varlığı tespit edildi.
• Türkiye'den Almanya'ya ihraç edilmek istenen haşhaş ezmesinde beyan edilmemiş alerjenler tespit edildi.
• Türkiye'den Almanya'ya ihraç edilmek istenen kuru incirlerde zehirli ve kanserojen aflatoksinler tespit edildi. .ğ
• Türkiye'den Hollanda'ya ihraç edilmek istenen haşhaş tohumu ezmesinde alerjenler tespit edildi.
— " İ L6)62
• Türkiye'den Hollanda'ya ihraç edilmek istenen kuru incirlerde zehirli ve kanserojen Aflatoksin ve Okratoksin tespit edildi.
• Türkiye'den Hollanda'ya ihraç edilmek istenen kurutulmuş küp incirlerde normal sınırın 8 katı Okratoksin A tespit edildi.
• Türkiye'den Almanya'ya ihraç edilmek istenen organik kayısı parçalarında aflatoksin ve okratoksin A tespit edildi.
• Türkiye'den Belçika'ya ihraç edilmek istenen kimyon tohumlarındaki pirolizidin alkaloitlerinin toplamının, maksimum pestisit kalıntısı limitini aştığı tespit edildi.
• Türkiye'den Almanya'ya ihraç edilmek istenen taze biberlerde asetamiprid tespit edildi.
• Türkiye'den Bulgaristan'a ihraç edilmek istenen taze biberlerde permetrin tespit edildi.
• Türkiye'den Hırvatistan'a ihraç edilmek istenen armutlarda metoksifenozid tespit edildi.
Bu bağlamda,
SORULAR
2024 ve 2024 yıllarında Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen kaç üründe sağlığa zararlı madde bulunduğu tespit edilmiştir? Bu ürünlerin kaçı iade edilmiştir?
AB ülkelerinin "sağlığa zararlı olduğu gerekçesi" ile iade ettiği ürünlerin Türkiye'deki akıbeti nedir? Bu ürünler iç piyasaya sürülmekte midir?
AB ülkelerine ihraç edilmek istenen gıda ürünlerinde tespit edilen zararlı maddeler ihraç sürecinden önce neden tespit edilememektedir?
Türkiye'nin bu alandaki imajına büyük zarar veren bahsi geçen olaylar sonucunda Bakanlığın ilgili şirketlere ve firmalara yaptırımı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizden 186 ülkeye 2.218 çeşit ürün ihraç edilmektedir. İhraç edilen ürün miktarlarına göre geri dönen ürün miktarları çok düşük seviyelerde olup bu oran 960,2 gibi diğer ülkelerce de kabul edilebilir derecede düşük bir orandır.
Ülkemizden ihraç edilen ürünler çeşitli sebeplerle geri dönebilmektedir. Bu ürünler, e Alıcı-satıcı arasındaki ticari anlaşmazlık (fiyat, teslim süresi, kalite vb.), e Ürünlerin uygunsuz veya uzun süreli nakliye koşullarında kalitesinin bozulması ve e Alıcıülkenin yetkili otoritesi tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen belge eksiklikleri (sertifika eksikliği, etiket uyumsuzluğu, ticari belgelerde eksiklik), mevzuat olumsuzlukları (gıda/yem/hayvan sağlığı/bitki sağlığı) gibi nedenlerle iade edilebilmektedir.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 96100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.
Bakanlığımızca yürütülen resmi denetim ve kontroller, işletmenin taşıdığı risk esasına göre uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olarak; üreticiler tarafından kullanılan pestisitlerin denetlenmesi amacıyla üretim alanlarında hasat öncesi pestisit denetimleri yapılmaktadır. Ayrıca taze meyve ve sebzelerde pestisit kalıntılarıyla ilgili olarak meyve-sebze paketleme ve ambalajlama tesisleri, toptan ve perakende satış noktaları ile taze meyve ve sebze hallerinde ise hasat sonrası denetimler yapılmaktadır.
Yapılan denetim ve kontrollerde Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği'nde belirtilen maksimum kalıntı limitlerinin üzerinde pestisit kalıntısı çıkması ya da tavsiye dışı pestisit kullanımının tespit edilmesi durumunda ürünler imha edilmekte veya uygunluk sağlanana kadar hasat geciktirilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan