Ücretli öğretmenlere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın milli eğitim bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 9$inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Iğdır Millety
Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenler, Türkiye eğitim sisteminde öğretmen açığının kapatılması amacıyla geçici çözümlerle görevlendirilen, kadrosuz, iş güvencesinden yoksun ve düşük ücretlerle çalışan eğitim emekçileridir. Aylık maaşları asgari ücretin dahi altında kalan bu öğretmenler, sosyal güvenceden mahrum biçimde, güvencesiz koşullarda eğitim hizmeti sunmaktadır. Bununla birlikte ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenler, görev yaptıkları okullarda kimi zaman fiziki ve psikolojik şiddete maruz kalmakta, yaşadıkları bu durum ise yetkili makamlarca yeterince araştırılmamakta ve gerekli tedbirler alınmamaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan, ders ücreti karşılığında görevlendirilen, öğretmenlik yapan on binlerce eğitimci yıllardır atama beklemekte, bu emekleri ve hizmet süreleri göz ardı edilmektedir. Eğitim hakkının nitelikli bir biçimde sağlanabilmesi için öğretmenlerin güvenceli, adil ve eşit koşullarda çalışması hayati önem taşımaktadır. Ancak mevcut uygulamalar, öğretmenler arasında ayrımcılığı derinleştirmekte, kamusal eğitimi olumsuz yönde etkilemektedir.
Türkiye'de başka hiçbir meslek grubunda karşılığı olmayan, uygulanmayan bir uygulamanın öğretmenlik gibi kutsal olan bir meslekte uygulanması öğretmenlik mesleğini hiçleştirmekte, değersiz kılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde halihazırda görev yapan ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmen sayısı nedir? ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlerin branş dağılımı nedir?
. Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlerin ortalama maaşı ne kadardır? Bu miktar asgari ücretin altında kalmakta mıdır?
. Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlerin sosyal güvenceleri ve iş güvenceleri neden tam zamanlı çalışan öğretmenlerle eşit değildir?
. Son 5 yıl içinde görevdeyken şiddete maruz kalan ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmen sayısı kaçtır? Bu vakalarla ilgili Bakanlığınızın yürüttüğü soruşturmalar nelerdir?
. Şiddete uğrayan ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlere yönelik hangi psikolojik destek ve hukuki yardım mekanizmaları sağlanmaktadır?
. Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlerin bu hizmet süreleri neden öğretmen atamalarında dikkate alınmamaktadır?
. Ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlerin kadroya geçirilmesine yönelik bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Varsa takvimi nedir?
. Uzun vadede eğitimin nitelikli, adil ve sürdürülebilir biçimde sağlanması için ders ücreti karşılığında görevlendirilen öğretmenlik uygulamasının kaldırılması ve tüm öğretmenlerin kadrolu olarak istihdam edilmesi yönünde bir planlamanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 15/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1611495 sayılı yazınız.
c) 20/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1630082 sayılı yazınız.
ç) 22/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1632619 sayılı yazınız. d)26/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1634428 sayılı yazınız.
e) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636504 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/26215, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 7/265 70, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/28040, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7128247, Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN"ın 7/28249, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/28349 ve 7/28460, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ"in 7/28350, Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/28351, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/28352 ve 7/28454 ile İstanbul Milletvekili Birol AYDIN'ın 7/28458 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7)26015 GK İY 1/28 -28392 Gk. iŞ
1/2800 GK ib TİZ, GK Nbb rl28nn GK ib 2 Jağun& GK Nk We 7/18149 6K | tl 28 OK iy
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Sirateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususlar; 16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar"la belirlenmiştir.
Söz konusu Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9uncu maddesinde yer alan;
(1) Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde;
a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla;
1. (Değişik: 24/09/2012 tarihli ve 2012/3773 sayılı BKK) Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmi görevliler ile sınıf öğretmenlerine (Ek ibare: 9/1/2023 tarihli ve 6654 sayılı CK) ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında okul öncesi öğrencilerine destek eğitim odasında verilecek eğitimle sınırlı olmak üzere okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 8 saate,
2. (Değişik: 13/03/2017 tarihli ve 2017/10010 sayılı BKK) Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir. "
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
1. Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2. Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) (Ek fikra:26/7/2022 tarihli ve 5886 sayılı CK) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları (Değişik ibare: 10/11/2023 tarihli ve 7769 sayılı CK) her 2 saat ders için 1 saat daha eğilim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir." hükümleri kapsamında işlem tesis edilmektedir.
Öte yandan Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecrek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle karşılanamadığı durumlarda söz konusu Yönetmelik?e göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 40, ayda 160 saate kadar ders görevi verilebilmektedir. Yönetmelikte belirlenen nitelikleri taşımayanlara ise okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30, ayda 120 saate kadar ders görevi verilebilmektedir.
Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176'ncı maddesinde yer alan "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ve YÜZYILI eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir." hükmü yer almaktadır.
Görüleceği üzere Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğreticiler ile bunların dışında olmak üzere iki farklı görevlendirme söz konusudur. Ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişiler, fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176'ncı maddesinde öngörülen gösterge rakamının aynı Kanun'a göre altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez arttırılan aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden hesap edilen ek ders ücretinden yararlanmaktadır. İlgili mevzuat hükümlerince ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişilerin yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden faydalanmaları mümkündür.
Ayrıca Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9uncu maddesi kapsamında ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilen;
I-Uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri 28.124,85 TL,
2- Bu nitelikleri taşımayanlardan resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri ise 21.944,11 TL'dir.
Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4837 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. " hükmü ile aynı maddenin (j) bendinde "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. " hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 1 1'inci maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Sözleşmeli olarak istihdam edilecek öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini düzenleyen hususlar ve öğretmenlik mesleğine ilişkin diğer hususları düzenleyen 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 18.10.2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun'un geçici 1'inci maddesinin Dinci fıkrasında "7/9/2025 tarihine kadar yapılacak sözleşmeli öğretmen istihdamında, kadrolu öğretmen atamalarında ve yönetici görevlendirilmelerinde, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan mevzuat hükümleri uygulanır. " hükmü yer aldığından belirtilen tarihe kadar yapılan atamalarda 3/8/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik"in "Sözlü sınav" başlıklı 12*nci maddesinin beşinci fikrasında yer alan "Sözlü sınav başarı puanı KPSS puanının ?650'si ile sözlü sınavdan alınan puanın 2630'si alınarak belirlenir. " mevzuat hükmü uygulanacaktır.
Sözleşme gereği üç yıllık çalışma süresini tamamlayan sözleşmeli öğretmenlerin öğretmen kadrolarına atama işlemleri üç yılık sürenin dolduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmektedir. 2025 yılı Ocak ayı itibarıyla Bakanlığımız bünyesinde 880.272 kadrolu, 65.568 sözleşmeli ve 96.429 eğitim kurumu yöneticisi olmak üzere 1.042.269 öğretmen görev yapmaktadır.
Diğer taraftan devletin ekonomik imkânları, kalkınma planları ve hükümet programları çerçevesinde, ek ders ücreti karşılığında görev yapanların emek-ücret ilişkisi bütünlüğündeki mali haklarında iyileştirme sağlanmasına yönelik çalışmalar, ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde sürdürülmektedir.
Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda ders ücreti karşılığında görevlendirilenlerin şiddete maruz kaldığı yönündeki ihbar ve şikâyetlerle ilgili iş ve işlemler, yetkili makamlarca yürütülmektedir.