Motorlu kuryelerin sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 369 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasanın 98'nci ve TBMM iç tüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı sayın Vedat IŞLKHAN tarafından yazılı olarak arz ederim. 18.06.2025 p.
Mgüf/ Erdem İNCESU Ardahan Milletvekili
Pandemi süreciyle birlikte hızla artan çevrim içi sipariş hizmetleri, Türkiye genelinde motorlu kuryelik mesleğini yaygınlaştırmış ve bu alanda çalışan sayısı kısa sürede bir milyona yaklaşmıştır. Ancak söz konusu kuryelerin önemli bir kısmı güvencesiz, esnek ve ağır çalışma koşulları altında istihdam edilmektedir. Günlük 12-15 saati bulan çalışma süreleri, dinlenme hakkının ihlali, iş kazalarına açık bir şekilde trafikte çalışmak zorunda kalmaları, çoğu zaman kayıt dışı ya da "taşeron" sistemle istihdam edilmeleri ciddi sosyal sorunlara yol açmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Motorlu kuryelerin büyük kısmı "bağımsız çalışan" adı altında sosyal güvenlikten mahrum bırakılmakta, iş güvencesinden yoksun, ayrıca meslek hastalıkları ya da iş kazalarına karşı korumasız durumdadırlar.
Bu bağlamda:
Türkiye genelinde kayıtlı ve kayıtsız motorlu kurye sayısı nedir?
Motorlu kuryelerin kaçta kaçı sigortalı olarak çalışmaktadır?
"Esnaf kurye" olarak adlandırılan ve kendi adına prim ödeyen kuryelerin oranı nedir?
Bu meslek grubuna yönelik özel bir yasal düzenleme ya da iş güvenliği mevzuatı çalışmanız var mıdır?
SORULAR
Son 3 yılda motorlu kuryelerin karıştığı iş kazası sayısı kaçtır? Bu kazalarda kaç kişi yaşamını yitirmiş, kaçı ağır yaralanmıştır?
Platform ekonomisi (getir, yemeksepeti vb.) üzerinden çalışan kuryelerin sosyal güvencelerinin sağlanması amacıyla Bakanlığınızın denetim veya düzenleme planı var mıdır?
Kuryelerin asgari ücretin altında ya da prim esas kazancı düşük gösterilerek sigortalandığı yönündeki iddialara ilişkin herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? peer
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657828 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Ardahan Milletvekili Sayın Özgür Erdem İNCESU tarafından yöneltilen 7/29737 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğünde olup, Kanun hükümlerinin uygularımasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yerine getirilmektedir.
Çalışma şekillerine göre motosikletli kuryelerin sigortalılığı iki farklı şekilde olabilmektedir. Hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız olarak çalışan motosikletli kuryeler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olabilmektedirler. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işverene bağımlı olarak çalışan motosikletli kuryeler ise 5510 sayılı Kanunun 4/1 -(a) bendi kapsamında sigortalı olması gerekmektedir. Hizmet akdine tabi olarak çalışan kuryelerin Kuruma yaptıkları başvurular ile bu kişilerin prime esas kazancının eksik bildirildiğine yönelik olarak yapılan ihbarlara istinaden rutin denetimler gerçekleştirilmekte olup, kayıt dışı çalışma olgusunun yanında prime esas kazanç tespiti yapılmaktadır.
Ayrıca, prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20'den fazla azalan sigortalılara kısa mesaj yoluyla uyarı gönderilmekte, bu uyarılar yoluyla sigortalılara bildirimden haberdar olma ve prime esas kazançlarının Kuruma eksik bildirildiğine ilişkin olarak şikâyet yoluyla başvurma imkânı sağlanmaktadır.
Öte yandan, kayıt dışı istihdam konusunda ülkemizde toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edildiği bir mücadele yürütülmektedir. Ülkemizde kayıtlı istihdamı arttırmak adına birçok teşvik verilmekte, birçok uygulama ile sigortalı olmak kolaylaştırılmaktadır. Ayrıca yapılan bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları ile bu uygulamalar tanıtılmaktadır.
Diğer taraftan, önergede yer alan iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır. "
Prof. Dr. dat IŞIKHAN akan Çankaya / ANKARA Telx(312) 296 — 71 68