Kuryelerin sorunlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. 3/9/2025 *

Ülkemizde hızla artan kurye istihdamı, yeni bir iş kolu haline gelmiştir. Üniversite mezunlarından öğrenci gençlere kadar geniş bir kesim, geçim koşullarının ağırlığı nedeniyle kuryelik yapmaktadır. Ancak bu alan; denetim eksiklikleri, güvencesiz çalışma biçimleri ve ağır mesai şartları sebebiyle ciddi bir sosyal sorun haline gelmiştir.

Kuryeler çoğu zaman günde onlarca teslimatı yetiştirmek zorunda bırakılmakta, gerçekçi olmayan "bonus" sistemleriyle fiilen daha çok çalışmaya zorlanmaktadır. Bu baskı, kuryelerin hem kendi yaşamlarını hem de trafikteki diğer vatandaşların güvenliğini tehlikeye atan bir hız yarışı yaratmaktadır. Teslimat sayısını artırmak için can | güvenliği hiçe sayılmakta, trafik kazaları ve ölümler sıradanlaşmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kurye şirketlerinin belirlediği uzun mesafe teslimatları, özellikle motosikletli kuryeleri şehirlerarası yollara kadar çıkmaya zorlamakta; bu durum güvenlik risklerini artırmaktadır. Bunun yanında, kuryeler taşıdıkları yük miktarının sürekli artmasından şikâyet etmekte, birden fazla siparişi aynı anda yetiştirme baskısı nedeniyle motosikletlerini güvenli olmayan biçimde kullanmak zorunda kalmaktadır.

Çalışanların önemli bir kısmı "esnaf" statüsünde gösterilmekte; bu nedenle sosyal güvenlik haklarından mahrum bırakılmakta ve işçi statüsünden doğan koruyucu hükümlerin dışında tutulmaktadır. Çalışma saatleri fiilen denetimsizdir. Kuryeler ayrıca, kötü hava koşullarında dahi zorla çalıştırılmakta ve bu durum ölüme varan kazalara yol açmaktadır.

Bununla birlikte, kurye şirketleri ile tüketiciler arasındaki aracılık mekanizmalarının yüksek komisyon oranları, kuryelerin gelirlerini düşürmektedir. İşin doğası gereği kuryeler çoğu zaman sosyal baskı ve olumsuz önyargılarla da karşılaşmaktadır. Bütün bu tablo, kuryelerin yaşadığı problemlerin gündeme alınmasını ve kapsamlı bir yasal düzenlemeyle güvence altına alınması gereğini ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda:

SORULAR

1. Kuryelere mesleki yeterlilik ve güvenli sürüş eğitimi verilmesi konusunda bir düzenleme yapılacak mıdır?

2. . Şirketlerin "esnaf kurye modeli" üzerinden sosyal güvenlik yükümlülüklerinden kaçınmasına engel olacak hukuki adımlar atılacak mıdır?

3. . Kuryelerin fiilen işçi gibi çalışmasına rağmen esnaf statüsünde gösterilmesine son verilerek sosyal güvenceye kavuşturulmaları planlanmakta mıdır?

4. . Bonus ve hedef sistemlerinin denetlenmesi ve kuryeleri insanüstü koşullarda çalışmaya zorlamasının önlenmesi için hangi adımlar atılâcaktır?

5. . Kötü hava koşullarında kuryelerin çalışmaya zorlanmasını engellemek üzere yasal güvence | veya ücretli izin mekanizması öngörülmekte midir?

6. . Kuryelerin yol güvenliği için özel şerit, bariyer ve altyapı iyileştirmeleri konusunda somut bir proje gündeminizde midir?

7. . Aracı şirketlerin restoran ve tüketicilerden aldığı yüksek komisyon oranlarının kuryelerin gelirlerini düşürdüğü dikkate alındığında, bu konuda adil bir denge sağlanması amacıyla düzenleme yapılması düşünülmekte midir?