Kum ocaklarına yönelik gerçekleştirilen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerine ilişkin
DEVA Partisi
Muhatap:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan Kaynak göster
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32632 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 31 Ekim 2025).
Evrim Rızvanoğlu Emir (DEVA Partisi, İstanbul). “Kum ocaklarına yönelik gerçekleştirilen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32632, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32632-kum-ocaklarina-yonelik-gerceklestirilen-is-sagligi-ve-guvenligi-denetimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ed0c8b42-9f6a-4c8e-a0db-0198acee2010
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Evish RIZVANOĞLU İstanbul Milletvekili
İstanbul'un Silivri ve Çatalca ilçelerinde faaliyet gösteren kum ocaklarında son dönemde yaşanan iş kazaları, işçi sağlığı ve güvenliği açısından ciddi soru işaretleri doğurmuştur. Kamuoyuna yansıyan haberlere göre, son iki haftada gerçekleşen bu kazalarda iki işçi hayatını kaybetmiştir. Bu olaylar, yalnızca bireysel ihmallerle açıklanamayacak kadar yapısal sorunlar barındırmakta; hem denetim mekanizmalarının etkinliği hem de ilgili işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini ne ölçüde uyguladığı konusunda kamuoyunda haklı bir endişe yaratmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle İstanbul gibi bir metropolde, yoğun nüfuslu yerleşim alanlarına bu denli yakın sanayi faaliyetlerinin yalnızca işçilerin değil, çevre halkının da can güvenliğini ve sağlığını tehdit eder hâle gelmesi, sorunun çok boyutlu bir hal aldığını göstermektedir. Bu tip ocakların; iş güvenliği mevzuatına uygun biçimde denetlenip denetlenmediği, daha önce tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediği, kazaların ardından herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığı gibi sorular kamuoyu vicdanında cevapsız kalmaktadır.
| Bu çerçevede, yalnızca bu iki örnek değil, Türkiye genelinde benzer nitelikte faaliyet gösteren İ tüm kum ve taş ocaklarının iş sağlığı ve güvenliği yönünden kapsamlı biçimde değerlendirilmesi, Meclis'in denetim sorumluluğu kapsamında hayati önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son beşyıl içinde Türkiye genelinde faaliyet gösteren kum ocaklarındâ meydana gelen iş kazalarının sayısı kaçtır? Bu kazalarda kaç işçi hayatımı. "kaybetmiş, kaçi yaralanmıştır?
Bu iş kazalarının yıllara ve illere göre dağılımı nasıldır? İş kazalarının en yoğun yaşandığı bölgeler hangileridir?
. Kum ocaklarında yaşanan iş kazalarına dair Bakanlığınıza ulaşan şikâyet veya ihbar sayısı kaçtır? Bu şikâyetlerin kaçı incelenmiş, kaçı hakkında işlem yapılmıştır?
Aynı dönemde Türkiye genelindeki kum ocaklarına yönelik gerçekleştirilen iş sağlığı ve güvenliği denetimi sayısı kaçtır? Denetimlerin yıllara göre dağılımı nasıldır? Denetimler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilen kaç işletmeye idari para cezası uygulanmıştır? Kaç işletme hakkında faaliyet durdurma veya kapatma kararı verilmiştir?
Hayatını kaybeden işçilerin Bakanlık kayıtlarına göre iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alıp almadığı tespit edilmiş midir? Bu kazalarda kişisel koruyucu donanım eksikliği veya işveren ihmali belirlenmiş midir?
Son beş yıl içinde, Türkiye genelindeki kum ocaklarında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tekrar eden ihlaller nedeniyle cezai işlem uygulanan işletme sayısı kaçtır? Bu işletmelerin isimleri ve işlem gerekçeleri kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? Bakanlığınız, kum ocakları gibi yüksek riskli sektörlerde iş kazalarının önlenmesi amacıyla özel bir izleme, denetim ve önleyici eylem planı yürütmekte midir? Yürütülüyorsa içeriği ve kapsamı nedir?
İş kazalarında yaşamını yitiren işçilerin ailelerine yönelik olarak Bakanlığınızın doğrudan sağladığı herhangi bir sosyal destek, tazminat ya da psikososyal danışmanlık hizmeti bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 27.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1687485 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Evrim RIZVANOĞLU tarafından yöneltilen 7/32632 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup, ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğündedir. Ayrıca, işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır.
Bununla birlikte, işyerindeki risklerin önlenmesinin veya yeterli derecede azaltılmasının, teknik tedbirlere dayalı toplu korunma ya da iş organizasyonu veya çalışma yöntemleri ile sağlanamadığı durumlarda kullanılacak kişisel koruyucu donanımların özellikleri, temini, kullanımıyla ilgili usul ve esaslar 02/07/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelikle, işverenlerin; çalışanlara vermesi gereken iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları ise 15/05/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikle belirlenmektedir.
Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir... Programlı o teflişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi o ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teflişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Öte yandan, önergede bahsi geçen konu ile ilgili olarak gerekli araştırma ve inceleme süreci başlatılmış olup, iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır."
Prof. Dr. Vedat IŞFKHAN Bakan
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68