Şırnak'ta DEDAŞ tarafından kesilen kaçak elektrik kullanım cezalarına ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33056 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 4 Kasım 2025).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak'ta DEDAŞ tarafından kesilen kaçak elektrik kullanım cezalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33056, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33056-sirnak-ta-dedas-tarafindan-kesilen-kacak-elektrik-kullanim-cezalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0720f8e7-132f-45ad-9f56-0198ef72f3e5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 26.08.2025.
Son yıllarda özellikle Şırnak ve çevre illerde Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) tarafından uygulanan kaçak elektrik adı altında kesilen cezalar fahiş oranlarda yazılarak yurttaşların mağduriyetine yol açmaktadır. Öncelikle. kaçak elektrik tespiti için mevzuatta açık usul ve prosedürler belirlenmiştir:
Görevli memurların fiili tespit yapması.
Gerekçenin tamamını göster (12 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tespit tutanağının hanede bulunan kişiye imzalatılması (imzalanmazsa şerh düşülmesi), Bir örneğinin aboneye verilmesi.
Y-tahakkuk dökümünün yapılması.
Faturalandırma ve tebliğ işleminin gerçekleştirilmesi.
Ancak pratikte DEDAŞ'ın bu adımların tamamını atladığı, yalnızca tebliğ işlemi yaparak yurttaşları doğrudan borçlandırdığı görülmektedir. Daha da vahimi. Urfa'da iki yıl önce başlatılan ve bugün tüm bölgede yaygınlaşan uygulamayla. köy bazlı şekilde tüm hanelere kaçak cezası yazılmakta, bu da kolektif cezalandırma anlamına gelmektedir. Şırnak'ın ilçelerinde çoğu köyde kaç abone varsa. hepsine aynı şekilde ceza yansıtılmıştır.
Kaçak kullanım denilen durum ise kendi içinde çok çeşitlidir: Kendi adına abonelik olmadan kullanım, abone grubunu yanlış beyan etme, mühürsüz sayaç kullanımı. sayaçta oynama veya harici hat çekme gibi her biri farklı delil gerektiren hallerdir. Buna rağmen DEDAŞ'ın kestiği cezalarda neden ve tespit dayanağı belirtilmemekte. faturalara soyut ifadeler yansıtılmaktadır.
Ayrıca ceza hesapları da usulsüzdür. Hanelerin yıllık kullanımlarının nerede ise 10 katını aşan cezalar kesilmektedir. 80-90 bin TL kesilen cezalâr daha sonra yurttaşlara ödeme sırasında 9025 indirim ve dava açmayacağına dair feragatname imzalatma yoluna gidildiği bilinmektedir. Oysa mahkemelerce yapılan bilirkişi incelemeleri, bu cezaların çoğunlukla yarısından bile düşük hesaplandığını göstermektedir.
DEDAŞ'ın tekel gücünü kötüye kullandığının bir başka örneği de kesme işlemleridir. Kaçak kullanım tespiti yapılan adreste elektriğin kesilmesi gerekirken fiilen kesilmemekte, yalnızca sistem üzerinde "kesilmiş" gibi gösterilmektedir. Sonraki faturalarda ise tekrar "kesme ücreti"
(700-800 TL) yansıtılarak yurttaşlardan haksız tahsilatlar yapılmaktadır.
Nitekim benzer bir konuda, köy suyunun muhtar üzerinden borçlandırılmasına ilişkin DEDAŞ işlemleri İstinaf Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunmuş ve iptal edilmiştir. Ancak şirket kararın bozulması için ısrarla girişimlerde bulunmakta. yurttaşların haklarını koruyan mahkeme kararlarını bile etkisizleştirmeye çalışmaktadır.
• Yukarıda sıralanan uygulamalar hem Elektrik Piyasası Mevzuatı'na. hem de hukuk devleti ve adil yargılanma ilkelerine açıkça aykırıdır.
Bu bağlamda:
I. DEDAŞ'ın köy bazlı olarak tüm hanelere toplu kaçak elektrik cezası yazması Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde midir? Bu uygulamanın yasal dayanağı nedir?
SORULAR
Kaçak kullanım cezası kesilmesi için mevzuatta öngörülen tespit ve tebliğ usullerine uyulmadığı iddiaları doğru mudur? Bu konuda bakanlığınızın yaptığı denetimler nelerdir?
Kaçak kullanım halleri birbirinden farklı iken. (abonelik dışı kullanım, sayaçta oynama, mühürsüz sayaç, harici hat vb.) cezalarda neden tespit dayanağı ve somut delil belirtilmemektedir?
Ceza hesaplarının, mahkeme bilirkişi incelemeleriyle kıyaslandığında katbekat yüksek yazıldığı iddialarını doğruluyor musunuz? Bu hesaplama usulünde şeffaflık ve denetim mekanizması neden işletilmemektedir?
DEDAŞ'ın yurttaşlara ödeme sırasında feragatname imzalatarak dava hakkından vazgeçirmesi hukuken geçerli midir? Bakanlığınız bu uygulamayı engellemeyi düşünüyor mu?
Ni 320S€
Kaçak kullanım tespit edilen adreslerde fiilen kesme yapılmadığı, yalnızca sistem üzerinde "kesilmiş" gibi gösterildiği ve sonraki faturalara tekrar kesme ücreti yansıtıldığı doğru mudur? Bu durum açık bir haksız kazanç değil midir?
DEDAŞ hakkında, yukarıdaki uygulamaları nedeniyle bakanlığınız tarafından başlatılmış herhangi bir idari veya cezai soruşturma var mıdır? Yoksa neden başlatılmamıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO 28/3 O! 7133056
30.05.2018 tarih ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi" başlıklı 42'nci maddesinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri düzenlenmiştir. Mezkur Yönetmeliğin "Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci" başlıklı 43'üncü maddesi çerçevesinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespitinin yapılması halinde Yönetmelik'in "Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44'üncü maddesi, "Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre" başlıklı 45'inci maddesi, "Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması" başlıklı 46'ncı maddesi ve "Ödeme" başlıklı 47'nci maddesi uyarınca işlemlerin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) tarafından da kaçak elektrik enerjisi tüketimi nedeniyle fatura düzenlemeleri bu mevzuat uyarınca yapılmaktadır.
Elektrik faturalarına ilişkin sayaç okuma işlemleri ilgili bölgede sorumlu elektrik dağıtım şirketleri tarafından mevzuata uygun şekilde yapılması gerekmekte olup, bu şirketler Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Sayaç Okuma ve Faturalama" başlıklı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümlere uygun bir şekilde sayaç okuma ve faturalama işlemlerini yapmaktadırlar. Soru önergesinde bahsedilen hususlar kapsamında kendilerine mevzuata aykırı fatura düzenlenmesi gibi usulsüz işlemler yapıldığını değerlendiren tüketiciler öncelikle ilgili dağıtım şirketine ve görevli tedarik şirketine, sonuç alamaması durumunda ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) başvuruda bulunma hakkına sahiptirler. EPDK tarafından yapılacak soruşturmada söz konusu iddiaların doğruluğunun tespiti halinde ise ilgili şirketlere gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.
Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.