Gebze'de bir fabrikada Kod 46 gerekçesiyle işten çıkarılan işçilere ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 17 Ekim 2025 tarihinde 7/35319 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 325 gün sonra, 7 Eylül 2026).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Gebze'de bir fabrikada Kod 46 gerekçesiyle işten çıkarılan işçilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35319, 17 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35319-gebze-de-bir-fabrikada-kod-46-gerekcesiyle-isten-cikarilan-iscilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6b15543-f98e-409a-82a4-019a058baecd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 325 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı
İ Vede
Gebze- Dilovası'nda bulunan Çolakoğlu Metalurji fabrikasında son dönemde yaklaşık 100 işçi, sağlık sorunları ve rapor süreçleri bahane edilerek tazminatsız bir şekilde Kod 46 ile işten çıkarılmıştır. İşçiler, bu kodun "hırsızlık veya güveni kötüye kullanma" gibi ağır suçlamaları içerdiğini ancak kendilerine yöneltilen böyle bir suçlamanın bulunmadığını belirtmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İşten atılan işçilerden biri olan Veysel Okka, 3,5 yıldır çalıştığı Çolakoğlu Metalurji'de ağır çalışma koşulları nedeniyle bel, boyun ve omzunda kalıcı sağlık sorunları yaşadığını, iki kez ameliyat olduğunu ve en son raporluyken işten çıkarıldığını ifade etmiştir. Okka, tüm tedavi belgeleri ve doktor raporlarını fabrika idaresine sunmasına rağmen "sağlık sorunları bahane edilerek" işten çıkarıldığını, işe iade edilmediği gibi sağlık sigortasının da iptal edildiğini belirtmiştir.
Müvekkilini savunan Avukat Kadir Önalan ise bu durumun yalnızca bireysel bir haksızlık değil, sistematik bir uygulamanın parçası olduğunu ifade etmiştir. Önalan, müvekkilinin hiçbir disiplin suçu bulunmadığını, buna rağmen İş Kanunu'nun 25/2-e maddesi (Kod 46) kapsamında işten çıkarıldığını, bu kodun işçilerin çalışma yaşamında "suç damgası" etkisi yaratarak yeni bir iş bulmasını zorlaştırdığını belirtmiştir. Ayrıca bu uygulamanın hukuka, vicdana ve çalışma hayatının temel ilkelerine aykırı olduğu ifade edilmiştir.
Bu kapsamda; işçilerin yalnızca işlerini değil, itibarlarını da kaybetmelerine neden olan bu keyfi uygulamanın araştırılması, Çalışma Bakanlığı'nın bu konuda ne tür denetim veya yaptırım süreçleri yürüttüğünün ortaya konulması büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Çolakoğlu Metalurji'de son dönemde Kod 46 gerekçesiyle işten çıkarılan işçi sayısı kaçtır?
Bu işçilerin işten çıkarılma süreçlerinde herhangi bir disiplin soruşturması veya somut delil tespiti yapılmış mıdır?
Sağlık raporu bulunan ya da ameliyat sonrası istirahat halindeki işçilerin "bilinçli devamsızlık" gerekçesiyle işten çıkarılması İş Kanunu'na uygun mudur?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bu yaşananlar üzerine herhangi bir denetim veya inceleme başlatmış mıdır?
"Kod 46" uygulamasının işverenlerce kötüye kullanımı hakkında Bakanlığınızın herhangi bir mevzuat değişikliği veya önleyici denetim planı var mıdır?
Bu şekilde işten çıkarılan işçilerin onurunun ve çalışma haklarının korunması için Bakanlığınızca alınan önlemler nelerdir?
Çolakoğlu Metalurji özelinde benzer mağduriyetler yaşayan işçilerin hak arama süreçlerinde Bakanlığınız nasıl müdahil olacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :28.10.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1724950 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/35319 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4857 sayılı İş Kanununun "İşverenin haklı nedenle derhal Jesih hakkı' başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında; Süresi belirli olsun veya olmasın işverenin, hangi hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin Jeshedebileceği hüküm altına alınmıştır.
4837 sayılı İş Kanununun işe iadeye ilişkin hükümleri 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerde düzenlenmiştir. İş sözleşmesi feshedilen işçi, Jesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır. İşçi tarafından, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve grogram dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. "
IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel(312) 296 — 71 68