Kahverengi kokarca böceği ile mücadeleye ilişkin
Yeni Yol
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 157 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), anavatanı Asya olan, istilacı özellikler taşıyan ve özellikle meyve-sebze üretimi üzerinde ciddi zararlar oluşturan bir tarımsal zararlıdır. 1990'lı yıllarda Amerika'da, 2000'li yıllarda Avrupa"da yaygınlaşmış; Türkiye?de ise ilk kez 2017 yılında Artvin ve İstanbul çevresinde tespit edilmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıklamalarına göre bu tür, fındık, elma, armut, şeftali, narenciye, domates, biber ve mısır gibi birçok stratejik üründe kalite ve verim kayıplarına neden olmaktadır.
Kahverengi kokarca hem tarımsal zarara hem de insan yerleşimlerinde ciddi rahatsızlıklara yol açabilmektedir. Özellikle sonbaharda ev, depo, okul, sağlık tesisi gibi yapıların içine girerek barınan bu böcek, koku yayma özelliği nedeniyle halk sağlığını ve yaşam konforunu da olumsuz etkileyebilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2024 yılı sonu ve 2025 yılı başında, Güney Gazetesinde, İmece Gazetesinde haberleştirilen ve Yüksel Haber sitesinde Hediye EROĞLU'nun imzasıyla yayınlanan haberde, Mersin'de kahverengi kokarca alarmı verildiğine dair bilgiler yaygınlaşmıştır. Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün konuya ilişkin takip başlattığı ve bazı bölgelerde tuzaklama ve gözlem çalışmaları yaptığı iddia edilmiştir. Ancak konunun resmi verilere dayalı durumu, ilçelere göre yayılım haritası, popülasyon yoğunluğu, zararın tarımsal ölçekteki etkisi, alınan önlemler ve uygulanan pestisitlerin türleri gibi bilgiler kamuoyuna açık biçimde sunulmamıştır.
Mersin; tarımsal üretim açısından narenciye, domates, üzüm, zeytin, muz gibi yüksek katma değerli ürünlerin üretim merkezidir. Bu ürünlerin tamamı kahverengi kokarcanın potansiyel hedefleri arasındadır. Ayrıca bölge, örtü altı üretim açısından Türkiye'nin önemli merkezlerinden biridir. Bu nedenle söz konusu zararlının Mersin'deki varlığı, sadece yerel değil, ulusal tarımsal ekonomi açısından da kritik bir risk taşımaktadır.
Öte yandan kahverengi kokarca ile mücadelede geç kalındığında hem kimyasal mücadele maliyetlerinin arttığı hem de biyolojik çeşitliliğin zarar gördüğü bilimsel literatürle sabittir. Avrupa Birliği ülkelerinde bu zararlıya karşı entegre zararlı yönetimi temel alınmakta, biyolojik mücadele yöntemleri teşvik edilmektedir. Türkiye'nin bu konuda nasıl bir strateji izlediği, hangi bölgelerde hangi sonuçlara ulaşıldığı kamuoyunca bilinmemektedir.
Tüm bu nedenlerle, Mersin özelinde kahverengi kokarca ile ilgili tespitler, mücadele yöntemleri, halk sağlığı etkileri, çiftçi bilgilendirme faaliyetleri ve kurumsal koordinasyon mekanizmaları hakkında bilgi edinilmesi ve kamuoyuna şeffaf biçimde sunulması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kahverengi kokarca popülasyonunun artışı, yalnızca tarım değil; yerleşim alanlarında halk sağlığı ve yaşam konforunu da tehdit etmektedir. Bakanlığınız bu konuda herhangi bir çalışma yürütmekte midir?
Mersin'de kokarcanın ev içlerine, kamu binalarına ve yaşam alanlarına girdiğine dair yapılan vatandaş başvuruları Bakanlığınızın bilgi havuzunda yer almakta mıdır?
Buzararlının yayılımı ve iklim değişikliği arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak, Bakanlığınız tarafından iklim değişikliği kaynaklı istilacı türlerin artışına karşı bir izleme veya risk analiz sistemi kurulmuş mudur?
Zararlı böceklerle mücadelede yoğun pestisit kullanımının çevresel etkilerine dair herhangi bir etki değerlendirmesi yapılmakta mıdır? Mersin özelinde bu kapsamda bir izleme çalışması bulunmakta mıdır?
Kahverengi kokarca ve benzeri istilacı türlere karşı yerel yönetimlerle iş birliği içinde bir mücadele planı yürütülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. akan -Dosya (1 Takım)
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Şube Müdürü-Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57
SAYIN MEHMET EMİN EKMEN'İN TBMM 7/35836 ESAS SAYILI M3s33€ . YAZILI SORU ÖNERGESİNE gk 36 İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Kahverengi kokarca popülasyonunun artışı, yalnızca tarım değil; yerleşim alanlarında halk sağlığı ve yaşam konforunu da tehdit etmektedir. Bakanlığınız bu konuda herhangi bir çalışma yürütmekte midir?
2. Mersin'de kokarcanın ev içlerine, kamu binalarına ve yaşam alanlarına girdiğine dair yapılan vatandaş başvuruları Bakanlığınızın bilgi havuzunda yer almakta mıdır?
3. Bu zararlının yayılımı ve iklim değişikliği arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak, Bakanlığınız tarafından iklim değişikliği kaynaklı istilacı türlerin artışına karşı bir izleme veya risk analiz sistemi kurulmuş mudur?
4. Zararlı böceklerle mücadelede yoğun pestisit kullanımının çevresel etkilerine dair herhangi bir etki değerlendirmesi yapılmakta mıdır? Mersin özelinde bu kapsamda bir izleme çalışması bulunmakta mıdır?
5. Kahverengi kokarca ve benzeri istilacı türlere karşı yerel yönetimlerle iş birliği içinde bir mücadele planı yürütülmekte midir?
CEVAP
Türkiye'nin İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı(2024-2030) bu tür riskleri hem tarım ve gıda güvencesi sektörü hem de biyolojik çeşitlilik ve ekosistem hizmetleri sektörü altında ele alınmış ve bu kapsamda eylemler ve bu eylemlere ilişkin göstergeler belirlenmiştir. Tarım sektörüne ilişkin göstergelerde, iklim değişikliğine bağlı olarak artan zararlı ve hastalık baskılarının izlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ve mücadele kapasitesinin geliştirilmesi yer almaktadır. Benzer şekilde, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem hizmetleri sektöründe; iklim değişikliğinin tür dağılımları, ekosistem bütünlüğü ve istilacı türlerin yayılışı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve izlenmesi, uyum politikalarının temel unsurlarından biri olarak tanımlanmıştır. Ayrıca İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı(2024-2030) İçin bir izleme sistemi kurulmuş ve eylemlerden sorumlu kurumlar tarafından izleme sistemine veri girişi yapılmaktadır.
Dolayısıyla kahverengi kokarca gibi istilacı zararlılar, iklim değişikliğine uyum çerçevesinde değerlendirilmekte; ekosistem dayanıklılığının güçlendirilmesi ve ekosistem temelli uyum yaklaşımlarının uygulanması açısından kritik bir konu başlığı oluşturmaktadır.
Önergede yer alan diğer hususlarla ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.