Van ilinde Çiftçi Kayıt Sisteme kayıtlı çiftçilerin yaşadıkları maddi zorluklara ilişkin
Kaynak göster
Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti), 11 Aralık 2025 tarihinde 7/37648 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “Van ilinde Çiftçi Kayıt Sisteme kayıtlı çiftçilerin yaşadıkları maddi zorluklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37648, 11 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37648-van-ilinde-ciftci-kayit-sisteme-kayitli-ciftcilerin-yasadiklari-maddi-zorluklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/187e8740-ad54-483a-a64b-019b1176bcc8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili
Tarımsal üretimin temel ekonomi olduğu Van'da çiftçilerin yaşadıkları sorunlar çözüm beklemektedir. Son günlerde birçok yurttaş, Çiftçi Kayıt Sisteminde (ÇKS) kayıt güncellemesi yapamadıklarını tarafımıza aktarmışlardır. Tarımsal desteklerden yararlanmak amacıyla 31 Aralık 2025 tarihine kadar kayıtların güncellenmesi gerektiği bilinmektedir. Fakat Özalp ilçemizin Dönerdere köyünden bazı yurttaşlar, E-Devlet üzerinden kayıt güncellemek istediklerinde Ziraat Odası aidatından dolayı bunu gerçekleştirememektedir. Mevcut uygulama, çiftçiler üzerine maddi bir yük oluşturduğu gibi bürokratik zorluklar da çıkarmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda;
1 — Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıt olmak için Ziraat Odası'na üye şartının aranmasının çiftçiler üzerinde oluşturduğu maddi yükten haberdar mısınız?
2 —İl ve ilçe Ziraat Odalarına aidat borcu olan çiftçi sayısı kaçtır? Aidat borcu biriken çiftçilere yönelik bir çözüm üretilecek midir?
SORULAR
ÇKS kayıt güncellemesi için çiftçilerin hangi koşulları yerine getirmesi gerekmektedir?
4 — Ziraat Odası üyeliği olmayan veya aidat borcu bulunan çiftçilerin ÇKS kayıt güncellemesi yapması için kolaylık sağlanacak mıdır? Bu gerekçeyle kayıt yapamayan çiftçi sayısı nedir?
5 — Van'ın Özalp ilçesine bağlı Dönerdere köyünde ÇKS'ye kayıt yaptıramayan yurttaşların talepleri karşılanacak mıdır? Mağduriyet oluşmaması için herhangi bir kolaylık sağlanacak mıdır?
6 — Van'da 2026 yılı tarımsal desteklerden yararlanması amacıyla önerge tarihine kadar ÇKS'ye kayıt yaptıran çiftçi sayısı kaçtır? Van'da kayıt başvurusu reddedilen kişi sayısı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ziraat Odaları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları" başlıklı 135'inci maddesinde belirtildiği üzere " ....; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleridir."
Ülkemizde ziraat odaları, Anayasa'nın yukarıda belirtilen 135'inci maddesine dayanılarak çıkarılan 15.05.1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu'na ve bu Kanun esas alınarak düzenlenen Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Nizamnamesi hükümlerine göre faaliyet göstermektedirler.
6964 sayılı Kanun'un, "Oda gelirleri" başlıklı 19'uncu maddesinde Odaların gelirleri arasında sıralanan giriş ücreti ve yıllık aidatın tespiti ve tahsilat şekli "Yükümlülükler, giriş ücreti ve yıllık aidat" başlıklı 20'nci maddesi ile hükme bağlanmıştır.
Yine aynı Kanun'un, "Denetim" başlıklı 43'üncü maddesinde yazılı olan;
"(1) Odaları Birlik, Birliği de Bakanlık denetler.
(2) Bakanlık Birliğin organlarını, görevlerinin ifası hususunda idari ve mali yönden denetler." hükümleriyle Bakanlığımıza sadece Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin organlarını denetleme yetkisi verilmiş, il ve ilçelerde kurulu olan ziraat odalarını denetleme yetkisi ise Türkiye Ziraat Odaları Birliğine verilmiştir.
Yukarıda yazılı olan mevzuat hükümleri ve açıklamalar göz önüne alındığında diğer meslek odalarında olduğu gibi, çiftçilik mesleğini icra edecek gerçek ve tüzel kişilerin ziraat odalarına üye olması ve bu odalara ödemek zorunda oldukları giriş ücretleri ile yıllık aidatlarının tespiti ve tahsili yasal bir düzenleme olup oda tüzel kişilikleri ile üyeleri arasındaki aidat borçlarının kaydı ve bunların tahsilatlarının takibi hakkında Bakanlığımızın görev ve yetkisi bulunmamaktadır.
Bakanlığımızca yürütülmekte olan Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) iş ve işlemleri, 27.05.2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ÇKS Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmektedir.
Üretim yılına ilişkin çiftçi başvuruları bir önceki yılın 1 Eylül tarihinde başlar ve 31 Aralık tarihinde sona erer. Başvuru süresi içerisinde, daha önceki yıllarda kaydı bulunan ve arazi bilgilerinde değişiklik olmayan üreticiler il/ilçe müdürlüklerine fiziksel başvuru yapabilecekleri gibi e-Devlet kapısı üzerinden de başvuruda bulunabilirler.
31 Aralık tarihinden sonra edinilen veya kiralanan tarım arazilerine ilişkin ÇKS başvuruları üretim yılının 30 Haziran tarihine kadar (30 Haziran dahil) alınır ve bu tarihten sonra ÇKS'ye yeni bir çiftçi veya arazi kaydı yapılmaz. Ancak çiftçiler, içinde bulunulan üretim yılında ÇKS" ye kayıtlı tarım arazileri üzerindeki üretim bilgilerinin güncellenmesini, üretim yılının 15 Mart ile 15 Nisan tarihleri arasında yapabilirler. Bunun yanı sıra birinci üretim için ÇKS başvurusu bulunan çiftçiler, üretim yılına ait sonraki ürün (ikinci, üçüncü) ekim/dikimlerine ilişkin beyanlarını, üretim yılının 30 Haziran tarihine kadar (30 Haziran dahil) yapabilirler. Bu TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı fıkradaki tarihlerin resmi tatil ve/veya hafta sonuna rastlaması durumunda başvuru süresi ilk mesai günü sonuna kadar devam eder. Belirtilen süre dışında yapılacak ürün değişiklikleri, başvuru sahibinin talebi üzerine üretim yılı sonuna kadar tespit komisyonu marifeti ile yapılabilir. Çiftçilerce beyan edilen üretim bilgilerinde Bakanlık tarafından farklılık olduğunun tespiti halinde, üretim yılı boyunca re*sen düzeltmeler yapılabilir.
İlk defa ÇKS'ye başvuracak kişiler, başvuru sırasında ÇKS Yönetmelik ekinde yer alan "Çiftçi Kayıt Formu", arazi ve üretim beyanlarının bulunduğu "B Formu", beyan edilen arazinin mülkiyeti kendisine ait değil ise kullanım hakkı alındığına dair belge (kira sözleşmesi, muvaffakatname, taahhütname, tahsis belgesi vb.) ve bağlı bulunduğu ziraat odasından alınmış çifiçi belgesi ile birlikte, arazinin bulunduğu il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine şahsen ya da vekili aracılığı ile başvurabilir.
Van ilinde 2026 üretim yılı için ÇKS'ye kayıt yaptıran çiftçi sayısı 29.452'dir.
İbrahim YUMAKLIBakan