Elektrik tüketiminde SKTT limitinin düşürülmesi ile serbest tüketici statüsüne geçen abone sayısına ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 30 Aralık 2025 tarihinde 7/38779 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 135 gün sonra, 14 Mayıs 2026).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Elektrik tüketiminde SKTT limitinin düşürülmesi ile serbest tüketici statüsüne geçen abone sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38779, 30 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38779-elektrik-tuketiminde-sktt-limitinin-dusurulmesi-ile-serbest-tuketici-statusune-gecen-abone (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0fb20736-a9fd-4aa0-868a-019b7da5abf2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 135 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından uygulanan ve EPDK kararlarıyla kapsamı her geçen gün genişletilen Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), enerji yönetiminin "maliyet bazlı fiyatlandırma" adı altında kamusal hizmet yükümlülüğünden tamamen sıyrılma çabasının bir tezahürüdür. 2022 yılında yıllık 7 milyon kWh olan limitin, kademeli olarak önce 1 milyon kWh'ye, ardından çok daha düşük seviyelere indirilmesi; başlangıçta "dev sanayi kuruluşlarını" hedefleyen bu sistemi bugün artık orta ölçekli işletmelerin, toplu konut sitelerinin, hatta mesken abonelerinin tepesine binen bir balyoz haline getirmiştir.
İktidarın "çok tüketen maliyetine katlansın" söyleminin aksine, bu uygulama ile aboneler Ulusal Tarife korumasından çıkarılarak, fiyatların her saat değiştiği spot piyasa (PTF) ve öngörülemez YEKDEM maliyetlerinin doğrudan muhatabı kılınmaktadır. Bu durum, sosyal temelli bir hak olmaktan çıkarılıp, kar maksimizasyonu odaklı bir serbest piyasa emtiasına dönüştürülmesidir.
Buna göre;
SORULAR
2022, 2023 ve 2024 yıllarında, SKTT limitinin düşürülmesi sonucunda, "Ulusal Tarife" korumasından çıkarılarak "Serbest Tüketici" statüsüne zorunlu olarak geçirilen toplam abone sayısı (mesken, ticarethane, sanayi ve tarımsal sulama ayrımlarıyla) nedir?
SKTT limitinin düşürülmesiyle kapsama giren bir abonenin, limit düşürülmeden önceki "Ulusal Tarife" birim fiyatı ile SKTT kapsamına girdikten sonra ödediği ortalama birim fiyat (PTF*YEKDEM*KBK) arasındaki fark yüzde kaçtır? Bu farkın tüketiciye yansıyan yıllık toplam parasal karşılığı kaç TL'dir?
EPDK tarafından belirlenen ve şirketlerin brüt kâr marjını temsil eden "KBK" (mevcutta 1,0938) hangi bilimsel ve mali kritere göre belirlenmiştir? Bu katsayı aracılığıyla görevli tedarik şirketlerine (dağıtım şirketlerinin perakende iştirakleri) sağlanan yıllık toplam kâr garantisi tutarı nedir?
. SKTT limitinin 0 (sıfır) kWh değerine indirilmesi ve istisnasız tüm abone gruplarının
(en düşük tüketimli meskenler dahil) serbest piyasa koşullarına devredilmesine yönelik Bakanlığınızın bir takvimi veya yol haritası bulunmakta mıdır?
. Serbest tüketici olmaya zorlanan ancak ölçeği küçük olduğu için piyasada ikili anlaşma yapacak "pazarlık gücü" bulunmayan abonelerin, görevli tedarik şirketlerinin belirlediği en yüksek marjlı fiyatlara mahkum edilmesini engelleyecek bir mekanizma var mıdır? Yoksa bu abonelerin "piyasa müşterisi" yapılması asıl hedef midir?
. Bakanlığınızın projeksiyonlarına göre; elektrik enerjisinin bir "kamu hizmeti" olmaktan tamamen çıkarılıp "ticari bir ürün" haline getirilmesinin, Türkiye'deki enflasyon (TÜFE) ve üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) üzerindeki toplam çarpan etkisi nasıl hesaplanmıştır? £..
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 284 | 738779
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında elektrik faturaları; aktif enerji bedeli, dağıtım bedeli ve vergilerden oluşmaktadır. Aktif enerji bedeli, düzenlemeye tabi tarifelerden enerji temin eden serbest olmayan tüketiciler ile düşük tüketimli son kaynak tüketicileri için ilgili maliyet unsurlarını kapsayacak şekilde belirlenmekte; dağıtım bedeli ise serbestlik durumundan bağımsız olarak tüm tüketicilere eşit esaslar çerçevesinde uygulanmaktadır.
Serbest tüketici statüsü yıllık tüketim miktarına göre belirlenmekte olup 2026 yılı için bu limit 500 k Wh/yıl olarak uygulanmaktadır. Bu çerçevede tüketiciler, elektrik enerjisini görevli tedarik şirketlerinden son kaynak tedarik tarifesi üzerinden temin edebilmekte veya tercihleri doğrultusunda tedarikçilerle ikili anlaşmalar yapabilmektedir. Son kaynak tedarik tarifesi tüketim miktarına göre farklılaşmakta; belirlenen limitin altında kalan tüketicilere ulusal tarife kapsamında aktif enerji bedeli uygulanırken, bu limit seviyesinde veya üzerinde tüketimi bulunan tüketicilere piyasa fiyatlarını yansıtan dinamik bir tarife uygulanmaktadır.
2018 yılından itibaren tüketici grupları bazında son kaynak limitleri her yıl yeniden belirlenmiş, küresel enerji fiyatlarında yaşanan olağanüstü artış dönemleri hariç olmak üzere genel olarak düşürülmüştür. Söz konusu istisnai dönemlerde mesken tüketicileri için belirlenen yüksek limitler sayesinde bu grup düşük tüketimli son kaynak tüketicisi olarak kalmaya devam etmiş ve ulusal tarifeden yararlanmıştır. 2022, 2023 ve 2024 yılları itibarıyla mesken ve tarımsal faaliyetler abone gruplarında yüksek tüketimli son kaynak tüketicisi bulunmamaktadır. Sanayi ile kamu ve özel hizmetler sektörü ve diğer abone gruplarında ise yıllık 1 milyon kWh sınırı esas alınarak yıl başları itibarıyla bu sınırın üzerinde tüketimi bulunan tüketim noktası sayısı sanayi abone grubunda sırasıyla 6.920, 6.646 ve 6.382; kamu ve özel hizmetler ile diğer abone grubunda ise sırasıyla 5.501, 5.729 ve 5.776 olarak gerçekleşmektedir.
2026 yılı itibarıyla mesken abone grubu için son kaynak tüketim limiti 5.000 kWh/yıl seviyesinden 4.000 k Wh/yıl seviyesine indirilmiş, diğer abone gruplarında ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Son kaynak tedarik tarifesi ve bu tarifeyi oluşturan katsayılar, Kanunun 17'nci maddesi uyarınca aktif enerji maliyeti, faturalama ve müşteri hizmetleri maliyeti ile perakende satış hizmet maliyeti başta olmak üzere tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak şekilde, tüketicilerin rekabetçi piyasaya geçişini teşvik edecek ve son kaynak tedarikçisinin makul kâr elde etmesine imkân sağlayacak düzeyde belirlenmektedir. Bu kapsamda uygulanan 969,38 oranındaki katsayının içerisinde yer alan 961,5'lik kısım son kaynak tedarikçisine kalan kâr oranını temsil etmekte olup, mesken abone grubuna uygulanan 905 katsayı içerisinde herhangi bir kâr unsuru bulunmamaktadır.
Serbest tüketici limiti ile son kaynak tedarik tarifesine ilişkin tüketim limitleri, küresel ve ulusal enerji piyasası koşulları başta olmak üzere çok sayıda parametre birlikte değerlendirilerek her yıl yeniden belirlenmekte olup, tüm abone gruplarının istisnasız biçimde serbest piyasa kapsamına alınmasına yönelik belirlenmiş bir takvim veya yol haritası bulunmamaktadır.
Elektrik piyasasında iletim ve dağıtım faaliyetleri doğal tekel niteliği gereği düzenlemeye tabi tutulmakta, buna karşılık üretim ve tedarik faaliyetlerinde rekabetçi piyasa yapısı esas alınmaktadır. Bu çerçevede tüketiciler, düzenlemeye tabi tarifeler ile piyasa tekliflerini karşılaştırarak kendi tercihleri doğrultusunda seçim yapabilmektedir. Nitekim geçmiş dönemlerde çok sayıda tüketicinin serbest tüketici hakkını kullanarak ikili anlaşmalar yaptığı, piyasa koşullarına bağlı olarak düzenlemeye tabi tarifelere dönüşlerin de gerçekleştiği görülmektedir. Bu durum, tüketicilerin fiyat avantajına göre serbestçe hareket edebildiğini ortaya koymaktadır.
Elektrik enerjisi bedelinin maliyet esaslı olarak belirlenmesi, söz konusu hizmetin kamu hizmeti niteliğini ortadan kaldırmamaktadır. Nitekim farklı dönemler itibarıyla asgari ücret ve kişi başına gelir düzeyleri dikkate alındığında elekirik enerjisine erişimde alım gücünün arttığı, düzenlenen tarifelerde reel anlamda fiyatların gerilediği görülmektedir.
Elektrik fiyatlarının enflasyon göstergeleri üzerindeki etkilerine ilişkin detaylı değerlendirmelerin ise ilgili Bakanlıktan temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.