Yurt dışından yapılan alışverişlerde gümrük vergisi muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin
Kaynak göster
İsmail Atakan Ünver (CHP), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39297 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 20 Şubat 2026).
İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman). “Yurt dışından yapılan alışverişlerde gümrük vergisi muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39297, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39297-yurt-disindan-yapilan-alisverislerde-gumruk-vergisi-muafiyetinin-kaldirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c1ea29f8-5be0-4833-b809-019bd65928a5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96. ve 99'uncu maddeleri uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
O3t.lis
İsmail Atakan ÜNVER Karaman Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
6 Ocak 2026 tarihli ve 33130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yurt dışından yapılan bireysel alışverişlerde uygulanan 30 Avro'luk gümrük muafiyeti kaldırılmış, düşük tutarlı siparişler dahil olmak üzere tüm gönderiler için detaylı gümrük beyannamesi, ek vergiler ve hizmet bedelleri zorunlu hale getirilmiştir.
Bu düzenleme, vergisini ödeyen, kurallara uyan ve hukuki çerçevede alışveriş yapan yurttaşların doğrudan cezalandırılması sonucunu doğurmaktadır. Vergisini ödeyen, devletiyle sorun yaşamayan yurttaşların, yalnızca yasal yollardan yurt dışından ürün temin ettiği için ağır maliyetlere maruz bırakılması, hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
Devlet, bireysel yurt dışı alışverişlerde uygulanan basitleştirilmiş vergilendirme sistemi sayesinde bugüne kadar düzenli ve öngörülebilir bir kamu geliri elde etmekteydi. Bu sistemle hem vatandaş korunmakta hem de kamu maliyesi gelir sağlamaktaydı. Ancak söz konusu düzenleme ile bu kazan-kazan dengesi terk edilmiş; yerine belirsiz, yüksek maliyetli ve yurttaşı piyasa insafına terk eden bir yapı oluşturulmuştur.
Bu kararın ardından piyasada; 500 TL bandındaki bir ürünün kısa sürede 2.000-2.500 TL seviyelerine, 100-150 TL'lik basit bir elektronik aksesuarın 1.000 TL'ye varan fiyatlara ulaştığı görülmektedir. Bu artışlar ne üretim maliyetleriyle ne de vergisel rasyonaliteyle açıklanabilmektedir. Ortaya çıkan tablo, ithalatçı ve aracı firmalar lehine oluşan fahiş kâr alanlarına işaret etmektedir.
Düzenleme, yalnızca tüketiciyi değil; aynı zamanda teknoloji geliştiren gençleri, girişimcileri, AR-GE merkezlerini, üniversite laboratuvarlarını ve atölyeleri doğrudan etkilemektedir. Özellikle düşük bedelli ama kritik öneme sahip teknik ekipmanların temininde yaşanacak maliyet artışları; başta Teknofest atölyeleri olmak üzere, yenilikçi üretim yapan tüm AR-GE altyapısına ciddi zarar verecektir.
Türkiye'nin yüksek katma değerli üretim, teknoloji geliştirme ve girişimcilik hedefleri sıkça dile getirilirken; bu hedeflerle doğrudan çelişen böylesi bir düzenlemenin hayata geçirilmesi ciddi bir tutarsızlığı da gözler önüne sermektedir.
Yüksek enflasyon, düşen alım gücü ve derinleşen yoksulluk koşullarında; yurttaşın hayatını bir nebze olsun kolaylaştıran imkânların ortadan kaldırılması, ekonomik krizin faturasının yine vatandaşa kesildiğinin açık bir göstergesidir. Devletin görevi yurttaşı daha da sıkıştırmak değil; onu korumak, üretimi teşvik etmek ve adil bir piyasa düzeni sağlamaktır.
Bu çerçevede olmak üzere;
SORULAR
30 Avro'luk gümrük muafiyetinin kaldırılmasının yeni iş kuran girişimciler, AR-GE projeleri ve teknoloji start-up'ları üzerindeki etkilerine ilişkin yapılan bir etki değerlendirmesi var mıdır? Varsa sonuçları nelerdir?
Gençlerin teknoloji üretimi için yurt dışı parçaları ve ekipmana erişimin zorlaşmasının, yenilikçi ürün geliştirmeye olan katkısı veya dezavantajı nasıl ölçülmüştür?
Bu kararın maliyet artışları ile birlikte ithalatçı ve aracı firmaların fahiş fiyat uygulamalarına zemin hazırlayacağı yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Kararın, yurttaşın alım gücünü doğrudan etkilediği bir dönemde tüketici fiyatları ve enflasyon üzerinde artırıcı etki yaratacağına dair yapılmış bir ekonomik analiz mevcut mudur?
Alınan bu kararın yerel piyasada yapay fiyat artışlarına ve tekelci fırsatlara yol açacağı ihtimali değerlendirilmiş midir?
Bu kararın, uluslararası elektronik ticaret platformları ve gençler dahil geniş kullanıcı kitlesi tarafından kullanılan dijital kanallar üzerindeki teknoloji erişimini kısıtlayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Küresel teknoloji üretiminin kritik ara parçalarına erişim zorlaştırılırken, yerli tedarik ve üretim fırsatlarının artırılması için yürütme organınca bir yol haritası ortaya konmuş mudur?
Bu düzenlemede, ithalatçı tekelleri ve yüksek kâr gruplarını denetim altına alacak bir vergi ve ticaret politikası geliştirmek için revizyon planı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 27.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1787827 sayılı yazınız
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Karaman Milletvekili Sayın İsmail Atakan ÜNVER tarafından verilen 7/39297 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Deli
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 GÜLAY ÖZCAN 2 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr ,
TİCARET BAKANLIĞI
Karaman Milletvekili Sayın İsmail Atakan ÜNVER"e Ait 7/39297 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 8) oSondönemde sınır ötesi e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere ilişkin, özellikle ürün güvenliği konusunda oluşan tereddütler neticesinde, Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından bu alanda yeni uygulamalar ortaya konulmuştur.
Bu kapsamda, söz konusu ürünlere yönelik Avrupa Tüketici Örgütü'nün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına göre, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddeler tespit edildiği kamuoyu ile paylaşılmıştır.
Bu çerçevede, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirmiş olup, 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı bilgisini paylaşmıştır.
Benzer şekilde, ABD'de uygulanan 800 doların altındaki siparişlere yönelik basitleştirilmiş gümrük işlemlerine de son verilmiştir.
Geçtiğimiz aylarda, Ticaret Bakanlığımızca da ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda, sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürün incelenmiş; uygunsuz ürün oranı 9081 olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçları çerçevesinde, ilk etapta, uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" kapsamı dışına çıkarılmıştı.
Söz konusu e-ticaret platformları üzerinden ülkemize giren ürünlerin, Türkiye'nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemeler devam etmiş ve vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirler alınması ihtiyacı olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda uluslararası gelişmeler doğrultusunda ve ürün güvenliği ile ilgili ortaya çıkan riskleri bertaraf etmek üzere, "Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın" muafiyetlerle ilgili kısmında yapılan değişiklik uyarınca, gerçek kişiler adına gelen kıymeti 30 avroya kadar ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile ithalatı sonlandırılarak bu ürünlerin bundan böyle mevzuatın genel hükümlerine göre normal ithalat prosedürleri çerçevesinde ithalatı mümkün kılınmıştır.
Yani, daha önce üç ürün grubu ile sınırlı olarak uygulanan düzenleme genişletilmiş olup, I Şubat 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" uygulamasına son verilmiştir.
Bununla birlikte, söz konusu tedbir politikası, yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olup, anılan ürün gruplarının normal tüketici güvenliği ve sağlığı ile ilgili denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmemektedir.
Bu çerçevede; 2009/15481 Sayılı Kararın 62. maddesinde yapılan değişiklik sonrası ortaya çıkan yeni durum ile ilgili olarak Bakanlığımızca, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilecek eşyalara ilişkin mevcut genelgede değişiklikler yapılarak, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında posta veya hızlı kargo yoluyla getirilebilecek eşyaya ilişkin mevzuata son şekli verilmiş ve ilgili genelge Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine gönderilmiştir.
Gelinen aşamada yürürlükteki gümrük mevzuatına göre;
1. Kıymeti 1.500 avroya kadar olan kitap ve benzeri basılı yayının herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine devam edilecektir.
2. Vatandaşlarımızın tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç cinsi eşyayı kıymetinin 1.500 avroyu geçmemesi şartıyla posta veya hızlı kargo yoluyla getirerek tek ve maktu bir vergi ödemek suretiyle basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmesine devam edilecektir.
3. Bunun yanı sıra; tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ve kıymeti 1.500 avroyu geçmeyen takviye edici gıdaları da basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmelerine imkân sağlanmıştır. İnceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmalarımızın ihtiyaç duyduğu numunelik eşya, diplomatik eşya, yolcu eşyası gibi eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile ithal edilebilmesine devam edilecektir.
4. 2026/04 sayılı Genelge ile 2022/09 Sayılı Genelgede yapılan değişiklik ile de, eğitim, bilim veya araştırma geliştirme kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinde, aynı amaçlarla kurulan vakıf ve derneklerin desteklediği proje ve yarışmalarda ve teknoloji geliştirme bölgelerinde eğitim ve bilimsel faaliyetlerde ve araştırma ve geliştirme proje yarışmalarında kullanılmak üzere, sayılan bu kurum ve kuruluşlarda görevli kişi veya öğrenciler adına, veya ilgili vakıf ve derneklerce desteklenen projeler ve yarışmalar kapsamında faaliyette bulunan kişiler adına gelen model niteliğindeki eşyanın, ilgili kişiler tarafından ve belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanılacağının belgelendirilmesi kaydıyla, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithali mümkün kılınmıştır.
Bu doğrultuda, değeri 30 avroya kadar olan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, bir eşyanın araştırma geliştirme faaliyetlerine esas teşkil etmek üzere tasarım, ölçü, teknik özellik, malzeme ve fonksiyonlarını göstermek amacıyla örnek olarak getirilen ve "model" olarak nitelenen "baskılı devre kartları, sensörler, haberleşme modülleri, robot sistemlerinin mekanik yapı elemanları ve iletim bileşenleri, görsel veri görüntülemeye yönelik ekran modülleri, gerçek sistem davranışını modelleyen test ve eğitim amaçlı bileşenler ve benzeri eşyanın" basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine imkân sağlanmıştır.
Diğer taraftan; yapılan uygulama değişikliğinin fırsatçılığa dönüşmemesi için perakende sektörü ile e-ticaret pazaryerlerinde satışa sunulan ve şikâyete konu olan ürünler yakından takip edilmekte olup, gerçekleştirilen geniş kapsamlı incelemelerde mevzuata aykırı biçimde fiyat artışı yapıldığı tespit edilen ürünlere erişimin engellenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından e-ticaret pazaryerlerine gerekli uyarılar yapılmıştır.
Ayrıca Bakanlığımız Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca; fahiş fiyat uyguladığı tespit edilen işletmelere aykırılık başına 1.806.177 TI'ye kadar idari para cezası uygulanabilecektir.