Yurt dışından yapılan alışverişlerde gümrük vergisi muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Okan Konuralp (CHP), 20 Ocak 2026 tarihinde 7/39300 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 5 Mart 2026).
Okan Konuralp (CHP, Ankara). “Yurt dışından yapılan alışverişlerde gümrük vergisi muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39300, 20 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39300-yurt-disindan-yapilan-alisverislerde-gumruk-vergisi-muafiyetinin-kaldirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1266cc45-eb86-4dc5-9446-019bdf5846b5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98. Maddesi ve
TBMM İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 16.01.2025
Türkiye'de son yıllarda derinleşen ekonomik kriz, özellikle gençler ve dar gelirli kesimler açısından temel tüketim ürünlerine erişimi son derece güçleştirmiştir. Bu koşullar altında yurttaşlar, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden 30 Euro (yaklaşık 1.500 TL) sınırı dahilinde yaptıkları küçük ölçekli alışverişlere temel ihtiyaçlarını daha uygun fiyatlarla karşılayabilmekteydi.
Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla 7 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, 29 Eylül 2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 62'nci maddesinin birinci fıkrası yeniden düzenlenmiş ve 30 Euro'luk gümrük muafiyeti tamamen kaldırılmıştır. Böylece yurttaşların düşük tutarlı bireysel alışverişleri gümrük vergisine tabi hale getirilmiştir. Bu düzenleme, kamuoyuna "yerli üretimi koruma" gerekçesiyle sunulmuş olsa da mevcut piyasa yapısı ve e-ticaret verileri bu iddiayı ciddi biçimde tartışmalı hale getirmektedir.
Bu bağlamda,
SORULAR
Türkiye'deki enflasyon koşulları ve artan eğitim maliyetleri göz önüne alındığında, ailelerin çocukları için iç piyasadan daha ucuza yurt dışından sipariş ettikleri eğitim araç gereçlerinin, gençlerin daha ucuza eriştikleri hobi ürünleri ile elektronik yedek parça ve diğer materyallerin Türkiye ekonomisine olumsuz etkileri nelerdir?
Söz konusu düzenlemenin, 25-34 yaş arası gençlerin ve dar gelirli yurttaşların temel tüketim ürünlerine erişimi üzerindeki etkileri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?
Çin'den yapılan 45 milyar dolarlık ithalat ve doğrudan tüketim mallarındaki artış dikkate alındığında, küçük ölçekli bireysel alışverişlerin hedef alınmasının ekonomik gerekçesi nedir?
Bakanlığınız, bu düzenlemenin fiyat artışlarını, rekabet koşullarını ve tüketici enflasyonunu nasıl etkileyeceğine ilişkin bir projeksiyon çalışması yapmış mıdır?
Söz konusu değişiklik yapılmadan önce, gençlik örgütleri, tüketici dernekleri, öğrenci temsilcilikleri veya dar gelirli kesimleri temsil eden herhangi bir yapıdan görüş alınmış mıdır; alınmadıysa bu karar kimin adına ve hangi toplumsal mutabakatla verilmiştir? Gençlerin ve öğrencilerin elektronik, eğitim ve temel ihtiyaç ürünlerine uygun fiyatla erişimini kolaylaştıracak alternatif bir düzenleme veya muafiyet çalışması yapılması planlanmakta mıdır?
Bu düzenlemenin, artan yoksulluk koşullarında yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için başvurduğu son ucuz erişim kanallarından birini kapattığı gerçeği karşısında, Bakanlığınızın bu kararın sosyal maliyetine ilişkin değerlendirmesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 27.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1787827 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Ankara Milletvekili Sayın Okan KONURALP tarafından verilen 7/39300 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
TİCARET BAKANLIĞI
Ankara Milletvekili Sayın Okan KONURALP"'e Ait 7/39300 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
17) Sondönemde sınır ötesi e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere ilişkin, özellikle ürün güvenliği konusunda oluşan tereddütler neticesinde, Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından bu alanda yeni uygulamalar ortaya konulmuştur.
Bu kapsamda, söz konusu ürünlere yönelik Avrupa Tüketici Örgütü'nün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına göre, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddeler tespit edildiği kamuoyu ile paylaşılmıştır.
Bu çerçevede, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirmiş olup, 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı bilgisini paylaşmıştır.
Benzer şekilde, ABD'de uygulanan 800 doların altındaki siparişlere yönelik basitleştirilmiş gümrük işlemlerine de son verilmiştir.
Geçtiğimiz aylarda, Ticaret Bakanlığımızca da ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda, sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürün incelenmiş; uygunsuz ürün oranı "81 olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçları çerçevesinde, ilk etapta, uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" kapsamı dışına çıkarılmıştı.
Söz konusu e-ticaret platformları üzerinden ülkemize giren ürünlerin, Türkiye'nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemeler devam etmiş ve vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirler alınması ihtiyacı olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda uluslararası gelişmeler doğrultusunda ve ürün güvenliği ile ilgili ortaya çıkan riskleri bertaraf etmek üzere, "Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın" muafiyetlerle ilgili kısmında yapılan değişiklik uyarınca, gerçek kişiler adına gelen kıymeti 30 avroya kadar ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile ithalatı sonlandırılarak bu ürünlerin bundan böyle mevzuatın genel hükümlerine göre normal ithalat prosedürleri çerçevesinde ithalatı mümkün kılınmıştır.
Yani, daha önce üç ürün grubu ile sınırlı olarak uygulanan düzenleme genişletilmiş olup, I Şubat 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" uygulamasına son verilmiştir.
Bununla birlikte, söz konusu tedbir politikası, yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olup, anılan ürün gruplarının normal tüketici güvenliği ve sağlığı ile ilgili denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmemektedir.
Bu çerçevede; 2009/15481 Sayılı Kararın 62. maddesinde yapılan değişiklik sonrası ortaya çıkan yeni durum ile ilgili olarak Bakanlığımızca, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilecek eşyalara ilişkin mevcut genelgede değişiklikler yapılarak, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında posta veya hızlı kargo yoluyla getirilebilecek eşyaya ilişkin mevzuata son şekli verilmiş ve ilgili genelge Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine gönderilmiştir.
Gelinen aşamada yürürlükteki gümrük mevzuatına göre;
1. Kıymeti 1.500 avroya kadar olan kitap ve benzeri basılı yayının herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine devam edilecektir.
2. Vatandaşlarımızın tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç cinsi eşyayı kıymetinin 1.500 avroyu geçmemesi şartıyla posta veya hızlı kargo yoluyla getirerek tek ve maktu bir vergi ödemek suretiyle basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmesine devam edilecektir.
3. Bunun yanı sıra; tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ve kıymeti 1.500 avroyu geçmeyen takviye edici gıdaları da basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmelerine imkân sağlanmıştır. İnceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmalarımızın ihtiyaç duyduğu numunelik eşya, diplomatik eşya, yolcu eşyası gibi eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile ithal edilebilmesine devam edilecektir.
4. 2026/04 sayılı Genelge ile 2022/09 Sayılı Genelgede yapılan değişiklik ile de, eğitim, bilim veya araştırma geliştirme kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinde, aynı amaçlarla kurulan vakıf ve derneklerin desteklediği proje ve yarışmalarda ve teknoloji geliştirme bölgelerinde eğitim ve bilimsel faaliyetlerde ve araştırma ve geliştirme proje yarışmalarında kullanılmak üzere, sayılan bu kurum ve kuruluşlarda görevli kişi veya öğrenciler adına, veya ilgili vakıf ve derneklerce desteklenen projeler ve yarışmalar kapsamında faaliyette bulunan kişiler adına gelen model niteliğindeki eşyanın, ilgili kişiler tarafından ve belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanılacağının belgelendirilmesi kaydıyla, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithali mümkün kılınmıştır.
Bu doğrultuda, değeri 30 avroya kadar olan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, bir eşyanın araştırma geliştirme faaliyetlerine esas teşkil etmek üzere tasarım, ölçü, teknik özellik, malzeme ve fonksiyonlarını göstermek amacıyla örnek olarak getirilen ve "model" olarak nitelenen "baskılı devre kartları, sensörler, haberleşme modülleri, robot sistemlerinin mekanik yapı elemanları ve iletim bileşenleri, görsel veri görüntülemeye yönelik ekran modülleri, gerçek sistem davranışını modelleyen test ve eğitim amaçlı bileşenler ve benzeri eşyanın" basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine imkân sağlanmıştır.
Diğer taraftan; yapılan uygulama değişikliğinin fırsatçılığa dönüşmemesi için perakende sektörü ile e-ticaret pazaryerlerinde satışa sunulan ve şikâyete konu olan ürünler yakından takip edilmekte olup, gerçekleştirilen geniş kapsamlı incelemelerde mevzuata aykırı biçimde fiyat artışı yapıldığı tespit edilen ürünlere erişimin engellenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından e-ticaret pazaryerlerine gerekli uyarılar yapılmıştır.
Ayrıca Bakanlığımız Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca; fahiş fiyat uyguladığı tespit edilen işletmelere aykırılık başına 1.806.177 TI.'ye kadar idari para cezası uygulanabilecektir.