Yurt dışından bireysel gönderilerde uygulanan gümrük muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39443 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 5 Mart 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Yurt dışından bireysel gönderilerde uygulanan gümrük muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39443, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39443-yurt-disindan-bireysel-gonderilerde-uygulanan-gumruk-muafiyetinin-kaldirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c1590ac4-e5cb-4f6c-9457-019be60855b7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tapafından yazıl/ diarak yanıtlanmasını arz ederim. "
Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu Diyarbakır Milletvekili
İnternet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alışverişlere yönelik gümrük uygulamalarının, gençlerin teknolojiye erişimi ve üretim faaliyetleri üzerindeki etkileri Dünyada hızlanan teknoloji devrimi; yazılım, donanım, yapay zekâ, robotik ve elektronik alanlarında gençlerin bireysel üretim kapasitesini her geçen gün daha önemli hale getirmiştir. Türkiye'de de çok sayıda genç, sınırlı imkânlarla kendi robotlarını üretmekte, yazılım ve donanım geliştirmekte, küresel bilgi birikimini ülkemize taşımaya çalışmaktadır.
Ancak son dönemde internet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alımlara yönelik gümrük uygulamalarının ağırlaştırılması, özellikle ülkemizde üretilmeyen veya erişimi mümkün olmayan donanım, elektronik bileşen ve teknolojik parçaların teminini zorlaştırmış, gençlerin üretim faaliyetlerini doğrudan olumsuz etkilemiştir. Bu durum, yerli üretimi teşvik etmekten ziyade, gençleri yüksek fiyatlı ithal son ürünlere mahkum eden bir sonuç doğurmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
İnternet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alışverişlere yönelik mevcut gümrük düzenlemesi hangi gerekçelerle hayata geçirilmiştir?
Söz konusu düzenleme hazırlanırken; Öğrenciler, Genç girişimciler, Maker toplulukları, Yazılım ve donanım geliştiren bireyler için ortaya çıkabilecek olumsuz etkiler konusunda bir etki analizi yapılmış mıdır?
Türkiye'de üretimi bulunmayan veya muadili olmayan elektronik bileşenler, donanım parçaları ve teknolojik ekipmanlar için istisnai bir gümrük düzenlemesi yapılması gündemde midir?
Gençlerin bireysel Ar-Ge, robotik, yazılım ve donanım geliştirme faaliyetlerinde kullandıkları ürünlerin, ticari ithalatla bireysel üretim amaçlı alımlar arasında ayrım yapılmaksızın vergilendirilmesi, yerli üretim hedefleriyle çelişmiyor mu? . Yurt dışından getirilen bileşenlerin ağır vergilere tabi tutulmasına karşın, bu ürünlerin yurt içinde kontrolsüz ve fahiş fiyatlarla satılmasına karşı Bakanlığınızca herhangi bir denetim veya düzenleme yapılmakta mıdır?
. Gençlerin üretim yapmasını zorlaştıran bu uygulamaların, Türkiye'nin teknoloji ekosistemini büyütmek yerine küresel şirketler ve ithalat tekelleri lehine bir sonuç (doğurduğu yönündeki eleştiriler (hakkında (Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
. Teknoloji geliştiren gençlerin "Ülkemizde üretilmeyen parçaları nasıl temin edeceğiz?" sorusuna Bakanlığınızın somut bir yanıtı var mıdır?
. Gençlerin düşük alım gücü dikkate alındığında, bu düzenlemenin Türk gençliğini küresel teknoloji devriminden izole ettiği yönündeki eleştiriler doğrultusunda yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 30.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1788785 sayılı yazınız
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. Sezgin TANRIKULU tarafından verilen 7/39443 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 GÜLAY ÖZCAN iğ i İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr z b. yaf
Telefon No: 03124491331 İp)
TİCARET BAKANLIĞI
Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/39443 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 8) oSondönemde sınır ötesi e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere ilişkin, özellikle ürün güvenliği konusunda oluşan tereddütler neticesinde, Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından bu alanda yeni uygulamalar ortaya konulmuştur.
Bu kapsamda, söz konusu ürünlere yönelik Avrupa Tüketici Örgütü'nün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına göre, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddeler tespit edildiği kamuoyu ile paylaşılmıştır.
Bu çerçevede, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirmiş olup, 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı bilgisini paylaşmıştır.
Benzer şekilde, ABD'de uygulanan 800 doların altındaki siparişlere yönelik basitleştirilmiş gümrük işlemlerine de son verilmiştir.
Geçtiğimiz aylarda, Ticaret Bakanlığımızca da ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda, sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürün incelenmiş; uygunsuz ürün oranı 981 olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçları çerçevesinde, ilk etapta, uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" kapsamı dışına çıkarılmıştı.
Söz konusu e-ticaret platformları üzerinden ülkemize giren ürünlerin, Türkiye'nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemeler devam etmiş ve vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirler alınması ihtiyacı olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda uluslararası gelişmeler doğrultusunda ve ürün güvenliği ile ilgili ortaya çıkan riskleri bertaraf etmek üzere, "Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın" muafiyetlerle ilgili kısmında yapılan değişiklik uyarınca, gerçek kişiler adına gelen kıymeti 30 avroya kadar ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile ithalatı sonlandırılarak bu ürünlerin bundan böyle mevzuatın genel hükümlerine göre normal ithalat prosedürleri çerçevesinde ithalatı mümkün kılınmıştır.
Yani, daha önce üç ürün grubu ile sınırlı olarak uygulanan düzenleme genişletilmiş olup, I Şubat 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi" uygulamasına son verilmiştir.
Bununla birlikte, söz konusu tedbir politikası, yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olup, anılan ürün gruplarının normal tüketici güvenliği ve sağlığı ile ilgili denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmemektedir.
Bu çerçevede; 2009/15481 Sayılı Kararın 62. maddesinde yapılan değişiklik sonrası ortaya çıkan yeni durum ile ilgili olarak Bakanlığımızca, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilecek eşyalara ilişkin mevcut genelgede değişiklikler yapılarak, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında posta veya hızlı kargo yoluyla getirilebilecek eşyaya ilişkin mevzuata son şekli verilmiş ve ilgili genelge Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine gönderilmiştir.
Gelinen aşamada yürürlükteki gümrük mevzuatına göre;
1. Kıymeti 1.500 avroya kadar olan kitap ve benzeri basılı yayının herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine devam edilecektir.
2. Vatandaşlarımızın tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç cinsi eşyayı kıymetinin 1.500 avroyu geçmemesi şartıyla posta veya hızlı kargo yoluyla getirerek tek ve maktu bir vergi ödemek suretiyle basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmesine devam edilecektir.
3. Bunun yanı sıra; tedavi ve sağlık nedeniyle bir sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ve kıymeti 1.500 avroyu geçmeyen takviye edici gıdaları da basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edebilmelerine imkân sağlanmıştır. İnceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmalarımızın ihtiyaç duyduğu numunelik eşya, diplomatik eşya, yolcu eşyası gibi eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile ithal edilebilmesine devam edilecektir.
4. 2026/04 sayılı Genelge ile 2022/09 Sayılı Genelgede yapılan değişiklik ile de, eğitim, bilim veya araştırma geliştirme kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinde, aynı amaçlarla kurulan vakıf ve derneklerin desteklediği proje ve yarışmalarda ve teknoloji geliştirme bölgelerinde eğitim ve bilimsel faaliyetlerde ve araştırma ve geliştirme proje yarışmalarında kullanılmak üzere, sayılan bu kurum ve kuruluşlarda görevli kişi veya öğrenciler adına, veya ilgili vakıf ve derneklerce desteklenen projeler ve yarışmalar kapsamında faaliyette bulunan kişiler adına gelen model niteliğindeki eşyanın, ilgili kişiler tarafından ve belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanılacağının belgelendirilmesi kaydıyla, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithali mümkün kılınmıştır.
Bu doğrultuda, değeri 30 avroya kadar olan, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen, bir eşyanın araştırma geliştirme faaliyetlerine esas teşkil etmek üzere tasarım, ölçü, teknik özellik, malzeme ve fonksiyonlarını göstermek amacıyla örnek olarak getirilen ve "model" olarak nitelenen "baskılı devre kartları, sensörler, haberleşme modülleri, robot sistemlerinin mekanik yapı elemanları ve iletim bileşenleri, görsel veri görüntülemeye yönelik ekran modülleri, gerçek sistem davranışını modelleyen test ve eğitim amaçlı bileşenler ve benzeri eşyanın" basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamında ithal edilebilmesine imkân sağlanmıştır.
Diğer taraftan; yapılan uygulama değişikliğinin fırsatçılığa dönüşmemesi için perakende sektörü ile e-ticaret pazaryerlerinde satışa sunulan ve şikâyete konu olan ürünler yakından takip edilmekte olup, gerçekleştirilen geniş kapsamlı incelemelerde mevzuata aykırı biçimde fiyat artışı yapıldığı tespit edilen ürünlere erişimin engellenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından e-ticaret pazaryerlerine gerekli uyarılar yapılmıştır.
Ayrıca Bakanlığımız Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca; fahiş fiyat uyguladığı tespit edilen işletmelere aykırılık başına 1.806.177 TI.'ye kadar idari para cezası uygulanabilecektir.