Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin

b) 05/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1793134 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN"ın 7/39187 ve Uşak Milletvekili Ali KARAOBA"'nın 7/39633 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

(6 " MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0) EĞİTİMİN | el Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI 71394633 ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 11805 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

7 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (o :E-57802651-610-11805 Konu :Soru Önergeleri - 7/39633

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA " (Strateji Geliştirme Başkanlığı) 4 İlgi za) 05.02.2026 tarihli ve E-32661919-610-152877789 sayılı yazını

b) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğünün 16.02.202

E-42372428-610-1144336 sayılı yazısı.

Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından ver 633 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Muğla Sıtkı Koçm Re Rektörlüğünün cevabı ekte sunulmuştur.

Başkan Vekili

# Prof. Dr. Naci GÜNDOĞAN

MUĞLA ye

Taşi

Eran o

Sayı : E-42372428-610-1144336

Konu : Soru Önergesi ğe

.02.2026

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı)

İlgi o : Yükseköğretim Kurulu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'nın 09 026 tarihli ve E-57802651-610-9348 sayılı yazısı

İlgi'de kayıtlı yazınızla Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARA tarafından verilen 7/39633 esas numaralı yazılı soru önergesine verilecek cevaba esas teşkil etmâjgiğöre Üniversitemizden talep edilen bilgilere ilişkin açıklamalar Ek'te gönderilmektedir. g

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

" | Prof. Dr. Turhan KAÇAR Rektör

İ- AÇIKLAMALAR |" 2- Ek-1 A, lefon No: (0252) 211-1026 / 1026 Faks No: (0252) 223-9280 Bilgisayar İşletmeni Eğ Posta: gsekter(Dmu.edu.tr İnternet Adresi; http://www.genelsekreterlik.mu.edu.tr Telefon No: 0252 211 1029 ep Adresi: muglaskuniversitesi(Ohs01.kep.tr

1. Soruya Cevap: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik E Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından gerçekleştirilen faaliyetler, programlar, etk proje ve yayınlar ile kurumsal düzenlemeler Ek-1"de gönderilmektedir.

2. Soruya Cevap: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylere ili koordinasyon Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörlüğü tarafından yürütülmekted

Ayrıca 2026-2026 döneminde kampüsler ve uygulama alanlarında, erişilebilirlik konusunda;

Yapılan fiziki düzenlemeler;

• 2020 yılında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınğp Ödüllerinde Erişilebilir Üniversiteler kategorisinde Jüri Oya kazanmıştır. Vi

-2021 yılında Turizm Fakültesi Yeşil Bayrak 9

-2022 yılında Mekanda Erişilebilirlik Hedefiyle Şaği Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak,

-2023 yılında Mekanda Erişilebilirlik Hedefiyle Tyfiğ ültesi Binası YÖK -Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak, Rektörlük, Binası YÖK-Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak, Atatürk Kültür Merkezi. inası YÖK-Engelsiz Üniversite Ödüllerinde Turuncu Bayrak Adayı,

-2024 yılında Mekanda Erişilebilirlik H Sivil Havacılık Yüksekokulu Binalarında YÖK-İ almıştır.

Üniversitemiz Yapı İşleri ve Teknik Yapım İşlerinde;

-2020 yılında AKM Binasında ngelli Çalışmaları- İnşaat işleri (Büyük onarım ihalesi)

-2022 yılında AKM ve KÜT NE Binalarında- Asansör Yapımı (Büyük onarım ihalesi)

-2023 yılında Milas MYOyİdari Bin, SKS Binası, Diş Fakültesi Binasında-Engelli WC Yapımı (Büyük onarım ihalesi) Kg

-2024 yılında MMYO Bin; na si ngelli WC Yapımı (Çeşitli onarım ihalesi) 2025 yılında Fethiye Sağlık Yüksekoj Binası Engelli WC Yapımı (Çeşitli Onarım ihalesi) tamamlanmıştır. ürkiye Erişilebilirlik i#da ikinciliğe hak

Bilimleri YÖK -Engelsiz er ethiye Ziraat Fakültesi ve Dalaman siz Üniversite Turuncu Bayrak ödülünü re Başkanlığı olarak ihaleli olarak yapılan gay

3. soruya cevap: Ümüyötsittmiz ile Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında, öğretmen adaylarının mesleki" gelişimlerine katkı sağlamak, okullarda yürütülen eğitim—öğretim faaliyetlerini de ve eğitimde kaliteyi artırmak amacıyla "Eğitimde İş Birliği Protokolü" i $ olup farklı alanlarda çalışmalar yürütülmektedir. İş birliği protokolü öncesinde fg, ikğdemik birimler tarafindan İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile gerçekleştirilen çalışmalar/etkitlikler bulunmaktadır. (Örneğin 2021 yılı Özel Eğitim Bölümü Öğretmen Seminerleri, Çocuk Eğitimi Araştırma ve Uygulama Merkezi çevrimiçi eğitimler). Aynı zamanda üğiversitemiz öğretim üyelerin davetli konuşmacı olarak yer aldığı etkinlikler söz konuşudur. oruya cevap: Üniversitemiz Turizm Fakültesinde engelli ve özel gereksinimli öğrencilere iiyürütülen çalışmalar ve saha uygulamaları Ek-2'de gönderilmektedir.

Ayrıca Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesinde;

• 2020-2026 dönemi kapsamında, "Turizme Erişiyoruz 1-2" projeleri çerçevesinde uğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fethiye İşletme Fakültesi akademisyenleri Prof. Dr. Işıl Arıkan Saltık, Araş. Gör. Dr. Doğan Çaprak ve Araş. Gör. Dr. Ezgi Kuyu tarafınd akademik araştırma tamamlanmıştır: >

1. Erişilebilir Turizme Yönelik Algılar: Engelli Bireyler ve Yakınlarıyla N Grup Çalışması: Kasım 2024'te çevrim içi gerçekleştirilmiştir. Farklı illerde gruplarından 12 katılımcı yer almıştır. Erişilebilirliğin fiziksel boyutunun ötesinde toplumsal boyutları ele alınmıştır.

2. Fethiye'deki 4 ve 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinin Erişilebilirliklöğfin Önem-Performans Analizi ile İncelenmesi: 278 veri toplanmıştır. Yöneticilerin eriş inizi önemli gördüğü ancak uygulama performansının geride kaldığı tespit edilmişti ikle işaret dili bilen personel ve dokunsal tabelalar düşük performans göstermiştir. -Proje kapsamında Şubat-Mart 2025 döneminde turizm sektörün saatlik İşaret Dili Eğitimi verilmiştir. 42 başvurudan 32 kişi eğitim tamamlayarak belge almıştır. Eğitim, projenin en güçlü çıktıların : -İlk projede Fethiye'de bulunan 6 otelde turizmde eriğ verilmiştir.

Işan personele 30 iniş, 23 kişi programı k hakkında eğitimler

5. Soruya Cevap: Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakülggsiş yürütülen "Turizme Erişiyoruz 1-2" Projeleri, Fethiye Fur Vakfi (FETAV) koordinasyonunda, Muğla Sıtkı K Fakültesi akademisyenleri Prof. Dr. Işıl Arıkan Saltıl Dr. Ezgi Kuyu'nun katkılarıyla yürütülmüş, proje "6 Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi de yer almıştır. © n

Eğitim videoları 5 otelle (Tuana Tatil Köüüş Yonca Lodge, Pastörel Vadi, Atapark Otel, Akra Barut Hotel) paylaşılmıştır. Liberty HotelsGrubu (8 otel) araştırma sürecine veri desteği sağlamıştır. ğ 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde 70 kişinin katılımıyla 2 günlük çalıştay gerçekleştirilmiştir. Çalıştayda "GölgöRehber" ve "Erişilebilirlik İzleme Haritası" fikirleri geliştirilmiştir.

Bu çalışmalar Fethiye ygrelin&i birliği zemini oluşturmuştur. ..İ 5

Siya

6. Soruya Cevap: e. iy"

-Üniversitemiz sa a Fakültesinde turizm alanlarında erişilebilirlik, evrensel tasarım, yönlendirme Ke eri ve dijital erişim konularında yürütülen çalışmalar Ek-3*te gönderilmektedir.

-Üniversiteni e Sabancı Vakfı'nın desteğiyle nıtım Eğitim Kültür ve Çevre gan Üniversitesi Fethiye İşletme Gör. Dr. Doğan Çaprak ve Arş. Gör. ikları arasında Fethiye Belediyesi ve erişilebilir turizm konusunda paydaş temelli bir iş efhiye İşletme Fakültesinde Proje kapsamında:

" Otellerin :. " sitelerinin | erişilebilirliğinin o artırılmasına yönelik çalışmalar gerçekle iştir,

" PDF for nda erişilebilir bilgi paketlerinin hazırlanması konusunda uygulamalı öğre glanmıştır. e Sesli betimlemeler hazırlanmış ve iki pansiyona toplam 8 görme engelli turistin ziyareti gerçekleşmiştir.

Gelen geri bildirimler doğrultusunda sesli betimleme içerikleri güncellenmiştir.

• Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılında Dr. Öğr. Üyesi Erdem TÜRK danışmanlığında öğrencilerimiz Fatmatüzzehra ÖZTÜRK, Nermin Beyza EVCEN, Enes ALGAN'ın geliştirdiği "Engel Gruplarına Özel Mekan Erişilebilirliğini Değerlendiren Mobil Uygulama, Mobile Application To Evaluate SpaceAccessibility For Disability Groups" başlıklı bir mobil uygulama geliştirilmiştir. | Uygulama bireylerin kamuya açık alanlardaki mekanları farklı engel türlerine göre uygunluğunu değerlendirmeye ya bir altyapı sunmaktadır. Söz konusu uygulama geçtiğimiz yıl düzenlenen genç

Yeni Fikirler yarışmasında toplumsal katkı kategorisinde birincilik ödülü kazâ Ayrıca aynı çalışma BILTEVT2025 BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNDE R TASARIM ULUSLARARASI ENGELSİZ BİLİŞİM 2025 KONGRE olarak sunulmuştur.

7. Soruya Cevap:

-Üniversitemiz Sağlık Bilimleri Fakültesinin engelli ve özel ge eksinfinli bireyler ile nadir hastalıklarla yaşayan bireylerin turizm ve yaşama katılımını lemeye yönelik rehabilitasyon, danışmanlık veya eğitim çalışmalarını içeren cevabı Eğk.4"te Bönderilmektedir.

-Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesinde engelli bireyleği n'tufla deneyimleri odak grup yöntemiyle analiz edilmiş, geri bildirimleri doğrultusunda uy ar güncellenmiş olup engelli bireyler içinde:

" 17 Ocak2025'teFETAV'da 22 kişi, , e 18 Ocak 2025'te Nursel Özdemir Özel Eğitim Merke e o Üniversitenin 5 kampüsünde 391 öğrenciye erişilğii

8. Soruya Cevap: Üniversitemizde 2020-2026 dönemind ile erişilebilir turizm odağında TÜBİTAK, Erasıfi fonlarla desteklenen projeler Ek-S*te gönderilmekigi

-Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Yüz Üyesi Cihat ÇETİNKAYA danışmanlığında Âli GÖL, Sultan GÜVENBAŞ ve Waseem WASAYA adlı öğrenciler tarafında TÜBİTAK2209-A kapsamında "Alzheimer Hastalarının Konum Takibine Yönelik BLE-tabanlı Bir Akşllı Şehir Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi" başlıklı proje geliştirilmiştir.

-Üniversitemiz Fethiye İşlet akültesinde "Turizme Erişiyoruz 1-2" projeleri Sabancı Vakfi tarafindan destekleriiyiştir. 2 akademik araştırma rapor, 3 eğitim videosu, 30 saatlik İşaret Dili Eğitimi, 2 eN iŞtay ve Hazine Avı etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. ehgelli ve özel gereksinimli bireyler ya benzeri ulusal ve uluslararası

Mühendisliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr.

9. Soruya Cevap: ii.

-Üniversitemizde 20205 sivil toplum kuruluşları ve İki verilmiştir.

İ- Üniversite eyazay Derneği arasında imzalanan İş Birliği Protokolü

2- Üniversitiğm gile Inspera Bodrum Kültür Sanat arasında imzalanan İş Birliği Protokolü

3. Üniver İş Birliği Protdkâ

-Üni &miz Fethiye İşletme Fakültesi ile Fethiye Turizm Tanıtım Eğitim Kültür ve Çevre Vakfı (EETAV) koordinasyonunda Altı Nokta Körler Derneği Fethiye Şubesi, Fethiye Otizm Derneği, Uluslararası Genç Arayış Derneği, Fethiye Ticaret Odası, Liberty Hotels, Yonca Lodge ve Fethiye Belediyesinin katılımlarıyla eğitim ve çalıştaylar yapılmıştır.

36 döneminde Muğla'da faaliyet gösteren engelli alanındaki sektörü temsilcileriyle yapılan İş Birliği Protokolleri aşağıda ile Kadın ve Demokrasi Vakfı Muğla Temsilciliği arasında imzalanan ihya Cevap: Üniversitemiz Fethiye İşletme Fakültesi ile Fethiye Belediyesi ile ortak ları;

" -Eğitim ve toplantılar için mekânsal destek sağlamıştır (FKM).

-Tanıtım ve iletişim desteği vermiştir.

-AR-GE biriminden bir personel eğitim videolarında gönüllü olarak görev almıştır. 11. Soruya Cevap: Üniversitemiz bünyesinde 2020-2026 yılları arasında engelli ö engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı Ek-6'de gönderilmektedir.

12. Soruya Cevap: Engelli ve özel gereksinimli bireyler ile erişilebilir turi çalışmaların güçlendirilmesi için tespit edilen başlıca ihtiyaç ve eksiklikler; e o Turizm sezonuna denk gelen faaliyetlerde katılım zorluğu " Yerel düzeyde erişilebilir turizm konusunda bilgi ve duyarlılık eksikliği $ e Engelli bireylerin turistik işletmelerde istihdamının sınırlı olması # "* Yabancı tur operatörleriyle daha güçlü iş birliği ihtiyacı " Erişilebilir turizm alanında yerel bir ağ kurulması gerekliliği.

MER üzerinden yapılan, 2023 yılı)

Resapları işitme ve göreme sı planlanan çalışmalar Ek-7?de gönderilmektedir.

EK 1: Bilgi Talep Edilen Başlıklar

Üniversitemiz Engelsiz Kampüs Birimi olarak yapı erişilebilirliği, eğitimde erişi sosyo-kültürel faaliyetlerde erişilebilirlik ve web erişilebilirliği alanlarında gf başkanlıkları ve birimlerle çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Birimin faaliyet alğ nelik gerçekleştirilen çalışmalar ve faaliyetler dış paydaşlarla ilgili belgelerde, faaliyet raporlarında, birim iç değerlendirme raporlarında paylaşılmaktadır. Engelsiz Kampüş Birim sayfasında bu raporlar sunulmaktadır.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi olarak YÖK Engelsiz Üniversite ği üğleri kapsamında Turizm

Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Rektörlük, Dalaman Si Vacılık Yüksekokulu ve Fethiye Ziraat Fakültesi turuncu bayrak almaya ve Atatürk r Merkezi turuncu bayrak adayı olmaya hak kazanmıştır. Fakültelerimizden Tuğ İzmi, Fakültesi ve Sağlık Bilimleri

Fakültesi aynı zamanda yeşil bayrak ödülü almaya ik Közenmıştr. Ayrıca üniversitemiz

İlahiyat Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Di ilişma Terapisi programları 2025 yılı

Engelsiz Program Nişan ödüllerini kazanmıştır. (

Engelsiz Kampüs Birimi'nin 2020-20026 yıllariarağında gerçekleştirdiği faaliyetler Tablo İ'de sıralanmaktadır. gp

Tablo 1. Engelli Öğrenci Birim Koortdiatörlük Faaliyetleri

Tarih (Yıl) Etkinlik Adı, N

2025 Erişilebiliğlik,Çölıştayı

2025 Tanışalım (Öğrenci topluluklarıyla engelli bireylerle üzerine tanışma ve bilgilendirme toplantısı)

2025 Erişilebilirlik ve Uygulamaya Dönük Çözüm Önerileri

2025 İ Gönüllü Akran Destek Programı Toplantısı (Sosyal Sorumluluk)

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Panel "Kadın Olmak" yp" (Engelli Kadınlarımız)

Bebeklikten Yetişkinliğe Otizm Spektrum Bozukluğu

Web ve Sosyal Medya Platformlarında Erişilebilirlik

Farklı Bir Deneyim (Görme yetersizliğine ilişkin)

Erişilebilir Eserler Sergisi

Afet ve Özel Gereksinimi Olan Bireyler

2024 Yenilebilir ve Erişilebilir Materyaller Tasarlama

2024 Çocuklarımızla Film Saati (Özel gereksinimi olan bireyler konul

2024 Çocuklarımızla Film Saati İl

2024 Ay yolu Seramik Sergisi

2024 Söz Sırası Bizde (3 Aralık Dünya Engelliler Günü) 2024 Gençler Kampüste (Sosyal Sorumluluk)

2024 Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü (Sosyal

2022 Dünya Engelliler Günü Paneli P |

2022 Tandem Bisiklet Turu )

2022 Engelliler Haftası Simülasyon Etkinlikleri

2022 "Benim için Hassas Diyorlat" tiyatro oyunu

2021 Çalışma Yaşamında Özel Gereksinimli Bireyler 2021 Bir Hayat Bir kar zzle Sergisi

2021 Engelliler Haftasfilstkinlikleri (Webinar)

2021 Sosyal Dgs) 2021 Engelli

Bifgylere Yönelik İşkur Bilgilendirme Sunumu

2021 3A & Dünya Engelliler Günü Programı 2020 aston Görmeyenler Haftası Etkinliği 2020 z Üniversite ve Engelsiz Toplum

Bu faaliyetleğdgi bir olan Erişilebilirlik Çalıştayına akademik ve idari birimler, öğrenci temsilcileri, ve dış paydaşların katılım sağlamıştır. Çalıştay dört tematik alanda (yapı abilecek iyileştirme adımları belirlenmiştir. Ekte çalıştay raporu yer almakta olup web asında da bu rapor paylaşılmaktadır.

Üniversitemizin Engelsiz Kampüs Birimi dışında fakülte, bölüm ve öğrenci toplul N tarafından gerçekleştirilen 2020-2025 yıllarındaki etkinlikler Tablo 2'de gösterilmekte

Tablo 2. Engellilik ile İlgili Faaliyetler

Tarih | Düzenleyen/ler Etkinlik Adı 2020 | Turizm Fakültesi Engelsiz Kampüs Birimi Tanıtımı # 2021 | Muğla Meslek Engelli Çocuklara Yönelik Dra Yüksekokulu Engel Tanımaz" 2021 | Rektörlük Görme Engelliler Müze E Öğreniyor 2021 | Özel Eğitim Bölümü Bir Öğretmenim Far 2021 | Tıp Fakültesi Çocuklarda Nöro Şimsel Bozuklukların Erken Tanısı pal 2021 | Tıp Fakültesi Engelliler. ? Webinar Etkinliği 2021 | Tıp Fakültesi Pandemiv Gitme Engeli Webinar Etkinliği 2021 | Özel Eğitim Bölümü 2021 | Edebiyat Fakültesi Dowg:Sendromu Farkındalık Etkinliği Psikoloji Bölümü 2021 | Spor Bilimleri Fakültesi "#) U ktan Eğitim Süreci Engellerini Birlikte N Aşıyoruz!" Etkinliği 2022 Özel Sporcular Atletizm İl Şampiyonası 2022 Engelsiz Spor Şenlikleri 2022 anma Engellilere Sunulan Hizmetler Yüğükokulu 2022 Özel Eğitim Öğrenci 14 Nisan Otizm Spektrum Bozukluğu Farkındalık Topluluğu Semineri | Rektörlük Koşamayanlar İçin Koş Rektörlük Engelsiz "Engelli Farkındalığı" Konulu Kısa Film Yarışması Kampüs Birimi/Türkiye Beyazay Derneği

Spor Bilimleri Fakültesi

Down Sendromu Farkındalık Günü

2022 | Spor Bilimleri Fakültesi Engelliler İçin Beden Eğitimi ve Spor 2022 | Muğla Meslek Özel Çocuklar Şenliği Yüksekokulu 2022 | Özel Eğitim Bölümü Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklâf Nesneli Oyun Öğretimi 4 2022 | Dalaman Meslek Engelli Bireylerle İletişim Yüksekokulu 2022 | Eğitim Fakültesi 2022 | Sağlık Bilimleri Fakültesi 2023 | Dalaman Meslek Yüksekokulu 2024 | Eğitim Fakültesi 2024 | Spor Bilimleri Fakültesi Özel#Sereksinimli Bireylerin Spora Katılımına ehber Yaklaşım 2024 | Turizm Fakültesi ükseköğretim ve Engelli Öğrencilerimiz 2024 | Damla Topluluğu Ooo" "ül 3 Aralık Dünya Engeliler Günü Farkındalık Etkinlik 2024 | Okul Öncesi Eğitim 3 Aralık Dünya Çocuk Engelliler Günü Topluluğu 2024 | Özel Eğitim | Engelliler Haftası Uçurtma Şenliği 2024 İ Özel Gereksinimli Bir Kardeşe Sahip Olmak 2024 21 Mart Down Sendromu Farkındalık Günü Aile ep Etkinliği 2024 | Fethiye İşletme Fakültesi | STK lara "Hak Temellilik ve Erişilebilir Turizm 4 Eğititmi" | Spor Bilimleri Fakültesi * 1 Farkla Sporla Hareket Ediyoruz

Spor Bilimleri Fakültesi

Engellilerde Spor Şenliği

Fethiye Sağlık Bilimleri Fakültesi

Otizmi Farklı Perspektiflerden Birlikte Anlamak

2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Koklear İmplant ve Dinleme Eğitimi

Uygulama ve Araştırma

Merkezi p" 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Çocuklara Yö Uygulama ve Araştırma Değerlendirme Merkezi 2025 | Yaşam Boyu Öğrenme İşitsel Rehabilitasyon Kursu

Uygulama ve Araştırma

Merkezi

2025 | Yaşam Boyu Öğrenme Öğrenme Güçlüğü Olan TRAkul ve Okul Öncesi Uygulama ve Araştırma Çocuklarına Matemat Merkezi

Üniversitenin Bilimsel Kapasitesi: Engellilik könulüsYayınları ve Projeleri bölümlerde bulunan öğretim üyelerimiz buluğmaktadır. Bunun yanı sıra bilimsel çalışma alanı

Üniversitemizde engellilik alanında çalışın olarak engellilik üzerine çalışan öğretim üyelerimiz bulunmaktadır. Öğretim üyelerimizin son ekleştirilen Yayınlar (Seçili)

Birim Yayın Adı ;

Turizm | Bulut Metve&2025. A comparative analysis of tourism experiences between

Fakültesi person autism and down syndrome. Journal of Multidisciplinary Academic Tet

Tıp Tgelismali, Özden Fatih, Nadiye Karaman Özgür, İmerci Ahmet, 2025. The

Fakültesi Effect of Foot-Ankle Condition On Physical Performance in Cerebral Palsy With

? Spastic Eguinus Deformity. Journal of the American Podiatric Medical

Association

Karagöz Duygu, Şahin Nilfer, Kıcalı Raziye Ülkü, 2024. Risk Factors Associated with Disease Severity in Autism Spectrum Disorder. Turkish Journal of Clinical

Psychiatr

Spor Kocabıçak Ali Yiğit, Mutlu Tonguç Osman, 2024. Profesyonel Ligde Mücad p Bilimleri | Eden İşitme Engelli Hentbolcularda Algılanan Stresin Saldırganlıkları Üzg Fakültesi | Yordayıcı Etkisinin İncelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi ale Çoker Bilimleri | Ömürhan, 2021. The evaluation of physical education, sport, and exdiğ for

Spor Gürsoy Recep, Gümüşdağ Hayrettin, Bastık Canan, Özmaden Mur

Fakültesi | individuals with mental disabilities in turkey: a study of meta-syntflesis. Progress

İn Nutrition

İlahiyat | Ulu Fatma, 2024. Multidisipliner Perspektiften Çocuk ğ

Fakültesi | Engelli Çocukların Manevi İhtiyaçları ve Başa Çıkın

Sağlık Yılmaz Çifteci Nevin, Tunçer Aylin Müge, 2024 Bilimleri | of Cross-linguistic Lexical Task— Turkish (i Fakültesi | without at Risk of Language Disorder. Are of Health Science and Research

Eğitim — | Işık Osman Raşit, Demir Buket, 2022 i atikte Üstün Yetenekli Öğrenciler Fakültesi | ve Eğitimleri: Örnek Yaklaşımlar ve e Uyglulamalar/Üstün Yetenekli Öğrencilerin Eğitiminde Matematiksel Modelleinö've Oyun Etkinlikleri. Yayın Evi: NOBEL Editör Adı: Dr.Öğr.Üyesi Duygu!Özdemir, Doç.Dr. Bilal Özçakı

Eğitim (| Eren Gülperi, Doğan Uğ

020. Zihinsel Engelli Çocuğa Sahip Babaların Stres Fakültesi | Düzeyleri ve Stresle e Bö Çıkma Yöntemlerinin İncelenmesi: Karma Desenli Bir

Çalışma. Yıldız Sodüği'a Bilimler Enstitüsü Dergisi

Eğitim Okulu Hasan Zalğipalabacoğlu Sertaç, Oğuz Ünver Ayşe, 2022. Doğa ve Bilim

Fakültesi | Kamplarının Zünleştrlmesi: Özel Yetenekli Öğrencilere Yönelik Tasarlanan pının İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi

Eğitim Delivelik 7 et, 2020. İşitme engelli öğrencilere sunulan eğitim hizmetlerinin Fakültesi mesine ilişkin nitel bir araştırma. SDU İnternational Journal of

İ 4" Studies

Eğitim # Sinem, Lee Gloria, Umucu Emre, 2025. An Analysis of the Establishment Fakültesi sand Evolution of Disability Resource Center Structure Through Oualitative

Inguiry — A Case Analysis from the Rehabilitation Specialists" Perspective.

Rehabilitation Counseling Bulletin

Deliveli Kısmet, 2020. A method proposal for teaching students with intellectual disability to read and write: sentence targeted syllable method. Turkish

İnternational Journal of Special Education and Guidance & Counseling. Eğitim Fakültesi

Saral Dinçer, Olçay Seray, Öztürk Halil, 2022. Autism Spectrum Disorder: There is no Cüre, There are Countless of Treatments. Journal of Autism a

Developmental Disorders

Eğitim Ayvazoğlu Resmiye Nalan, 2024. Professional Athletes Knowledgej

Fakültesi | Awareness of Accessibility Signs/Symbols: A Descriptive Study. Turk Klinikleri Journal of Sports Sciences #

Eğitim Güçyeter Şule, Ayvazoğlu Resmiye Nalan, Sardohan-yıldır A. Emel, 2022.

Fakültesi | Being a Student with Special Needs in Higher Educatio 4 g the Covid-19 Pandemic: Experiences and Ways to Cope with Diffi 4 , Yükseköğretim Dergisi )

Eğitim | İçyüz Rifat, Doğan Murat, 2023. Parents of Chil ith Hearing Loss in

Fakültesi | Inclusive Education in Turkey: Which Proble o They Face and What Do They Need?. Theory and Practice in Child Döyelopmen

Eğitim Sani Bozkurt Sunagül, Bozkuş Genç, dn Vuran Sezgin, Yıldız Gizem, Çelik

Fakültesi | Seçil, Diken İbrahim Halil, Uysal Çi ğe çil, Gürgür Hasan, Kalaycı Gülefşan Özge, Diken Özlem, Ateşgöz Nazmiye Nazlı, İçyüz Rifat, Doğan Murat, Şafak Pınar, Demiryürek Pınar, 2022. GOVID-I9 Salgınında Türkiyelu2019deki Özel Gereksinimi Olan Öğrenciler, ve Ailelerine Yönelik Uzaktan Özel Eğitim Uygulamalarına İlişkiriğ an Bakış Açısı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğiti gergisi

Eğitim Akçakaya Hatice gil Cevriye, 2022. Online Multi-Component Cognitive

Fakültesi | Strategy istrüğti for Cochlear İmplant Users: Reading Comprehension. Journal o *Studies and Deaf Education

Eğitim Kizir Min z 5. Examining the effects of menstrual cycle tracking training on

Fakültesi | girls tir ellectual disability. Research in Developmental Disabilities

Eğitim Kizir Yine, 2025. Two-Stage E-Learning Coaching Practice: Description of a

Fakültesi Teğiher and Family Training Process. İnternational Journal of Disability,

, Development and Education

Kizir Mine, 2021. Özel Eğitimde Tele-sağlık Uygulamaları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

Kizir Mine, 2021. İnternet Temelli Özel Eğitim Hizmeti Alan Bireylerin Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşlerinin Belirlenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

Eğitim Fakültesi Dergisi

Eğitim

Kaya Ali, Şahin Candan Hasret, 2024. "When you tweet, you get a respons

Fakültesi | advocate parent experiences in Turkish special education. İnternational J Developmental Disabilities

Eğitim | Şahin Candan Hasret, Kaya Ali, 2024. The experience of parents of;

Fakültesi | intellectual disabilities/autism who experienced the Kahramanmaraş tğrihguake in Türkiye. Journal of Intellectual Disabilities #

Eğitim Şahin Candan Hasret, Çolak Aysun, 2022. Training Home Sğfety Skills to Parents

Fakültesi | of Children with Autism Spectrum Disorder: A Multileve ed Study. Exceptionality a

Eğitim Doğan Serap, Şahin Candan Hasret, Ergenekon Yasiımjia, 2022. Views and

Fakültesi | Experiences of Individuals with Autism Spectrurü, Dişorder and Their Mothers During the COVID-19 Pandemic. Internatio mal of Developmental Disabilities

Eğitim Kaya Ali, Şahin Candan Hasret, 202 a ediği not even receive even a phone call

Fakültesi | from any institution"": experienceği an £şcommendations related to disability during COVID-19. İnternational syf of Developmental Disabilities

Tablo 4. Son 5 Yıl İçerisinde Gerçek len Projeler (Seçili)

Birim Öğretim Üyesif" | Proje Adı

Fethiye Prof. Dr. Işıl taka Engelsiz Turizm. Proje Türü: Özel Kuruluşlar.

İşletme Saltık ti Turizme Erişiyoruz. 2022-2023

Fakültesi

Fethiye Wahmut Beler | İşitme engelli / Sağır bireylerin ilk yardım

Sağlık farkındalığının artması amacıyla işaret dili ile ilk

Hizmetleri yardım modülünün geliştirilmesi. Proje Türü:

Meslek Avrupa Birliği. Engelsiz İlk Yardım. 2021-2021

Yüksekoku Ni

N Dr. Öğr. Üyesi Merve Kapsayıcı eğitim . Proje Türü: TÜBİTAK Bulut PROJESİ. Pandemi Döneminde Uzaktan Eğitim

Sürecinde Yüksek Öğrenim Gören Engelli Öğrencilerin Öz Yeterlilik Algısının Okulu Bırakma Eğilimine Etkisinin Engel Türüne ve

Öğrenim Görülen Alana Göre Karşılaştırma

Analizi. 2021-2022

Tıp Fakültesi | Prof. Dr. Ethem ACAR

Proje Türü: Dünya Bankası. Acil Servi Özel gereksinimi olan Bireylere yön k ki Müdahale Sistemi. 2020-2022

Tıp Fakültesi | Prof. Dr. Nilfer ŞAHİN

Otizm spektrum bozukluğunda Sirğpsin lll gen varyantları analizi. Proje Tü UBITAK

PROJESİ. Otizm spektruğ bozukluğunda

Sinapsin TlI gen var sanalizi. 2021-2022

Spor Prof. Dr. Fatma İlker Zihinsel engelli çocğ la beden eğitimi ve Bilimleri Kerkez oyun . Proje Türük 7 UBİTAK PROJESİ. Fakültesi Eğitilebilir Büzgğde Zihinsel Engelli Çocuklard gen Eğitimi ve Oyun Çalı mâ Motor Becerilere Etkisinin inçe mesi. 2022-2022 Sağlık Dr. Öğr. Üyesi Eda Projedeki Görev: Danışman. Konu: Proje Türü: Bilimleri Eyigün TÜBİTAK PROJESİ. Gecikmiş Dil Konuşma Fakültesi Bozukluğu Olan Çocuk ve Ebeveynlerinin, | Ebeveyn-Çocuk Etkileşimlerinin Tipik Gelişim Gösteren Çocuk ve Ebeveynleri ile Karşılaştırılması. 2023-2024 Sağlık Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: Özel Bilimleri gereksinimli bireyler ve aile eğitimi. Proje Türü: Fakültesi Diğer kamu kuruluşları (Yükseköğretim

Kurumları hariç). Özel Eğitim Programlarını ve Materyallerini Geliştirme Projesi-Özel Gereksinimli Çocukların Aileleri için Bilgilendirme Rehberlerinin Oluşturulması

Çalışması. 2021-2024

Dr. Öğr. Üyesi Şevket

Özdemir

Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: Proje Türü: AB. Zihinsel Engelli Bireylerde İhmal-İstismardan Korunma ve Mahremiyet Eğitimi.

2018-2020

Eğitim

Doç. Dr. Sinem Acar

Projedeki Görev: Araştırmacı. Konu: İşitme

Fakültesi engelli / Sağır bireylerin ilk yardım farkındalığının artması amacıyla işaret, yardım modülünün geliştirilmesi. P AB. Engelsiz İlk Yardım.

Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Bilge Projedeki Görev: Yürütücü. KonuğKapsayıcı

Fakültesi Aslan Altan toplum uygulamalarında öğrğtysel etkinliklerle destek. Proje Türü: TÜBİĞİAK PROJESİ.

Öğrenme Güçlükleri 4 enceli Destek: Dijital Oyunlar. 2022- ZEN,

Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Halil

Fakültesi Öztürk Olim 3p21- -2021

Eğitim Dr. Öğr. Üyesi Hatice eki Görev: Danışman. Konu: Öğrenme

Fakültesi ÖZ güçlüğü olan öğrenciler için İnformel Sözcük Okuma Envanterinin Geliştirilmesi. Proje Türü:

TÜBİTAK PROJESİ, İnformel Sözcük Okuma

Envanterinin Geliştirilmesi. 2022-2023

Eğitim Projedeki Görev: Yürütücü. Konu: Proje Türü:

Fakültesi TÜBİTAK PROJESİ. Öğrenmede Evrensel Tasarım: Öğretim Stratejilerine Teknolojinin Entegre Edilmesi 11. 2024-2025

Eğitim Projedeki Görev: Yürütücü. Konu: Proje Türü:

Fakültesi | *

TÜBİTAK PROJESİ. Öğrenmede Evrensel Tasarım: Öğretim Stratejilerine Teknolojinin

Entegre Edilmesi 1. 2021-2022

. Doldurulan akademik uyarlama formları ve ilgili

TURİZM FAKÜLTESİ

ENGELLİ VE ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLERE İLİŞKİN YAPILAN FAALİYETLER: a bulunan engelli öğrenci sayıları ve bilgileri gönderilir. 2025 -2026 dön yılında fakültemizde engellilik raporu bulunan dört öğrencimiz mevcu

Fakültemizde her dönem başında engelli öğrenci danışmanı tarafı , fakültemizde öğrenci olan ve engelsiz kampüs biriminde kaydı byJunan engelli öğrenciler ile birebir iletişime geçilmektedir, bu kapsamda her önem başında öğrencilerin talepleri alınmaktadır. Söz konusu tal e ilişkin akademik uyarlama formu doldurulmaktadır. Söz konusu akademik #yarlama formu doldurulduktan sonra öğrencinin ilgili dönemde rse ilişkin talepler, ilgili Öğretim Elemanlarına hem üst yazı ile he danışmanı tarafından kurumsal e-posta kanalı ile bildiri

. Fakültemize, her yıl Engelsiz Kampüs Birimi tarafından 2026, daş faaliyetler Üniversitemiz engelsiz kampüs birimine | O Engelli öğrenciler, fakülte engelli öğrenci gölçWlanı tarafından hem akademik ihtiyaçlarının tespiti hem de karjyefikgilefleri gibi konularda eli? öğrenci danışmanı, engelli le"Kalmaya devam etmektedir. Söz gHökkındaki soruları, burs programı, okul-sektör buluşması gibi önemli kdifülârda da bilgi verilip yönlendirme yapılmaktadır.

Üniversitenin engelsiz kampüs bininin İnternet sayfasında çevrim içi yayınlanmakta olan Muğla Sga Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Yönergesi'ne bağlı a Ilir eğitim kapsamında engelli öğrenciye özel sınav uygulamasış ek Söre verilmesi gibi erişilebilir uygulamalar, öğrenciden gelen talepl&yfğygöz önünde bulundurarak, yapılmaktadır. Fakültemiz internet sğğaşıffdan engelli öğrenci koordinatörü iletişim bilgileri belirtilmektedir. Ayrığg" Üniversitemiz Engelsiz Kampüs Birimine ilişkin bilgiler fakültemiğiriğğnternet sitesinde sunulmuştur. Fakültemiz internet sayfasında erişğföhgflik menüsü bulunmaktadır.

Fakültemiz gigfökugt sayfasında "Fakülte Engelli Öğrenci Danışmanı" sekmesinde$föğiğtemiz Fakülte Engelli Öğrenci Danışmanı bilgileri ve ği erişilebilir eğitime ilişkin bilgiler ve ilgili yönergeye verilen diritelet yer almaktadır. di 196) ilişkin farkındalığın mesleki alanda da artırılabilmesi için, faki izde Engellilik ve Turizm dersi okutulmaktadır. Söz konusu ders kapsâğhında erişilebilir turizm hakkında öğrencilerimiz bilgi sahibi olmakta vegkendilerinden gelen geri dönüşler dikkate alındığında söz konusu dersin engelliliğe ilişkin farkındalığını oluşturduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler söz onusu ders kapsamında engellilik ve turizm konusunda, ilgili kişiler ile röportaj gerçekleştirip elde edilen bilgileri ders kapsamında sunarak konuya ilişkin farkındalıklarını yükseltmektedirler.

Engellilik ve Turizm dersi kapsamında, Muğla Zihinsel Engelliler Demeği ile iş birliği yapılmakta olup, her yıl ilgili derneğin başkan yardımcısı engellilik ve Otizm Spektrum Bozukluğu kapsamında deneyim ve bilgilerini öğrencilerimiz ile ders kapsamında paylaşmaktadır.

Engelsiz kampüs biriminin düzenlediği erişilebilir eğitim temelindeki çalıştaylara Turizm Fakültesi Engelli Öğrenci Koordinatörü olarak katılım gösterilmektedir.

Erişilebilir Eğitim Kapsamında, "Pandemi Döneminde Uzaktan Eğitj A Sürecinde Yüksek Öğrenim Gören Engelli Öğrencilerin Öz Yeterifi Algısının Okulu Bırakma Eğilimine Etkisinin Engel Türüne ve Öğ Görülen Alana Göre Karşılaştırmalı Analizi (2021-2022)" projesi TÜBİ 2209 A kapsamında, Fakültemiz o dönemki öğrencisi Yaren BÜLBİYL ve engelli öğrenci danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Merve BULUT danışmanlığında tamamlanmış olup, çalışma kapsamında engelli öğrenci yönelik erişilebilir eğitim kapsamında memnuniyet, öz yeteriğiik ve okula devamlılığını ölçen ölçekler geliştirilip uygulanmıştır. E n sonuçlar düzenlenen çevrimiçi seminer ile ilgili paydaşlar ile payl tır.

Ayrıca Fakültemiz engelli öğrenci danışmanı tarafında ş olan Engelli Turizmi isimli bir kitap yazılmıştır. Söz konusu gkit i bilgiler, ilgili derslerde öğrencilerimiz ile paylaşılmaktadır. Engelğfi&ve Turizm dersinin yanı sıra Önbüro Yönetimi, Kat Hizmetleri €YAşlimi, Introduction to Tourism, Ouality Management ve Princimi i Marketing dersleri ig#mli misafirler ile iletişim Wektedir.

, Turizm Fakültesi Engelli Öğrenci Danışmanı Dr. Oğr. Üyesi Merve BULUT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRM DESTEKLEME PROGRAMI

SONUÇ RAPORU,

PROJE BAŞLIĞI: ei LR ÖĞRENME ORTAMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: TAŞ ŞARIM STÜDYOLARININ GÜNCELLENMESİ

GENEL BİLGİLER

PROJENİN KONUSU Araştırma: Tasarım Stüdyol Güncellenmesine Yönelik Modaj

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜNÜN ADI Besra İzem Türkmenoğ PROJE ORTAĞININ ADI Duygu Peçenek # DANIŞMANIN ADI Dr. Öğr. Üyesi Beng PROJE BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ TARİHLERİ Aralık 202p

1. GİRİŞ: Proje Konusu Hakkında Bilgi a

Erişilebilirlik ve evrensel tasarım kavramlarının Çinli süreçlerine bakıldığında yaşamımızda önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Erişilebilirlik kullanıcıların ihtiyaç duyulmaksızın mekânlara, ürünlere güvenli biçimde ulaşabilmesi ve kullanabilmesidir. Toplum tarafından engelle DİŞ olan bireylerin dahil edildiği bu yaklaşım "herkes için tasarım" olarak da ağlapdıılmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kabul ettiği Engelli Kişilerin Haklar Bildirgesi'nde engelli "normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında di kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kal msâl ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar" olarakit nımilanmaktadır (Çepehan & Güller, 2020). Toplumda engelli olarak tanımlanan,.b eylerin farklı yetkinliklerinin göz ardı edildiği ve çevrelerindeki tasarımla gel oluşturduğu; buna bağlı olarak da "başkaları tarafından sebeple eydel ş bireyler" olduğu saptanmıştır.

Çalışma sırasında" gribin ve evrensel tasarım kavramları nedir, herkes için tasarım nedir ve as oluşturulur" soruları tasarım stüdyosu kapsamında sorgulanmış ve "günümüzdötaş rim stüdyoları herkesin kullanımına açık mıdır ve nasıl oluşturulur" sorularına ap aranmıştır. Bu çalışmada asıl amaç tasarımın kullanıcıların hareketlerini kısıtlamadan, herkes için erişilebilir olması ve mekânın kullanıcıya uyum sağla abilmesidir. Gelecekte nelerin olacağı bilinmediğinden sadece engellilik ya da

<apsamında değil; her dönemde karşılaşılabilecek kısıtlılık halinin göz önünde hidurularak "herkes için tasarım" görüşü benimsenmiştir. Bu yaklaşımın, kemizdeki yansımaları değerlendirilerek eğitim mekânları altında "tasarım stüdyolarını" yorumlamak amaçlanmıştır. Buna bağlı olarak; yorumlama sürecinin sonunda oluşacak modelde, eğitim kurumlarındaki tasarım derslerinin sürdürüldüğü olması hedeflenmektedir. Bu hedefler doğrultusunda tasarımcıya büyü düşmektedir. Öncelikle tasarımcıların "evrensel tasarımın" önemini tasarımların ilk adımlarının atıldığı tasarım stüdyolarının kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap vermesi gereklidir. ? 4

2. ARAŞTIRMA ÖNEMİ, YÖNTEMİ VE ÇALIŞMAYA

Erişilebilirlik ve evrensel tasarım kavramlarının tarihs içlerine bakıldığında yaşamımızda önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir, Taplümun birer parçası olan her birey, toplumun çoğunluğunun kullanabildiği olanak arı rahatlıkla kullanabilme, erişebilme hakkına sahiptir. "Engelli" olarak tanıynladığırnız bireylerin aslında engelli değil, tasarlanmış çevre tarafından "engellenenik.bireğler olduğunu anlamak, yapılan tasarımlar üzerine düşünüldüğünde pek dei ğildir. Beşeri çevre ve mekânlar tasarlanırken toplumun çoğunluğu göz önüne" alınmakta, farklı hallere dahil olan bireyler göz ardı edilmektedir. La Çalışma, bu noktada her bireyin mekânlara ve beşeri çevrenin olanaklarına erişim problemlerini ve diğer insanlarla 1, İlişkilerini anlamak, karşılaşılan problemlere çözümler aramak ve her bireyin Kullanımına açık bir tasarım stüdyosu oluşturmayı amaçlar. Çalışmanın, başta mekânların da tasarlandığı alanlar olan tasarım stüdyolarını ve ardından diğgi'mekânları etkileyen bir altlık olması amaçlanmaktadır.

Çalışmanın başarıyla ge leştirildiği taktirde bilimsel anlamda araştırmanın makale ve bildirisinin çıkması İnsel etkinliklerin düzenlenmesi, tasarlanan modellerin farklı mekânlarda sorgülarlabilmesi ve sosyal medya yardımıyla da yaygın etkisinin arttırılması hedefle; iştir. Oluşan modelin ya da alternatiflerin, "faydalı model" adı altında farklı Çalışmalara da altlık oluşturabileceği ve üniversitelerde ilgili bölümlerdeki ders akışlarindâ arka plan çalışması olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Çalışmanıfi kullanıcı odaklı olarak, nitel araştırma yöntemi ile yapılması planlanmış ve duru, çalışması yöntemi ile ilerlenmesine karar verilmiştir. Durum çalışmalarında küllapıcılar ile görüşmeler yapılabileceği için araştırma akışı buna göre belirlenmiştir. tırma akışına ait tüm süreç aşamaları aşağıda belirtilmiştir. 1. Aşama olan "veri oplama" sürecinde görüşmeler yapılmış ve araştırma için özgün veri toplanmıştır. yapmaya çalışan engellenen bireyler ile yüz yüze görüşmeler yapılmış v sorular bireylere aktarılmıştır. Görüşme yanıtları Evrensel Tasarım İlk eder."

• Özürlülük (Disability): "Sağlık alanında p a, bir noksanlık sonucu meydana gelen ve normal sayılabilecek bir i $ hiâloranla bir işi yapabilme yeteneğinin kaybedilmesi ve kısıtlanması dururriyj rifade eder."

• Maluliyet (Handicap): "Sağlık alagında "maluliyet" bir noksanlık veya sakatlık sonucunda, belirli bir kişide tgydana gelen ve o kişinin yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel durumuna göre normal sayılabilecek faaliyette bulunma yeteneğini önleyen ve sınırlayan dezayantajlı bir durumu ifade eder." (Koca, 2010).

Görüşme sonucunda ense gine Kalıplaşmış, bileşenler kırabilmek adına güncel 2.2. Veri e Görüşmelerin Deşifre Edilmesi ve Kodlanması sıklıklarına, göre gruplandırma yapılmıştır. Bu bağlamda araştırma konusu ile ilişkili olan;,kavramlar ön plana çıkarılmıştır. Verilerin anonimleştirilmesi sürecinde betimsel fı yararlanılmıştır.

Tasarım Bilgisi ile Bütünleştirme " Tasarım bilgisi ile bütünleştirme sürecinde, mimari tasarım kriterleri ve evrensel tasarımın bütünleşmesi üzerine gözlem, örnek proje incelemesi gibi çalışmalar yürütülmüş ve tasarım sürecinin her kullanıcı ile bir bütün olması sağlanmıştı süreçte "herkesin kullanımına açık bir tasarım atölyesi nasıl mümkün olabilir", altında literatür araştırması yapılmış; mekânsal tüm bileşenler evrense herkes için tasarım, esneklik, erişilebilirlik, ergonomi, teknoloji kavramla iü ele alınarak tasarım bilgisine yönelik bir irdeleme yapılmıştır. Bu sürecin sâplinda elde edilen bilgiler ve görüşmelerden elde edilen veriler ile erişilebilir tasafım stüdyosu adına bir bilgi havuzu oluşturulabilmiştir. '

2.4. Tasarım Parametrelerinin/Değişkenlerinin Na İ

Proje akışının bu aşamasında elde edilen bilgi havuzu i verilere göre güncel parametreler saptanmıştır. İncelemeler ve gereken nokiğiğğ, derin literatür araştırması katkısı ile paralel olarak "herkes için tasarım" ve çiğ için erişilebilir bir tasarım stüdyosu" özelinde mimari tasarım değişkenleri Be erimiştir. Bir tasarım stüdyosuna ilişkin değişkenlerin belirlenmesinde Ergenoğ igili 013) da belirlemiş olduğu alan gereksinimi, erişme uzaklığı, hareket, yaklaştı ve güç üzerine olan erişilebilirlik bileşenlerinden yararlanılmıştır. Bu aşamada'çeşitl model alternatiflerinin ilk adımları atılmıştır.

2.5. Modelin Üretilmesi;

Son ve en kritik aşama olaf model üretimi aşamasında ise yapılan görüşmeler, doküman analizleri, proje iöelefteler ve değişkenlerin belirlenmesinin ardından elde edilen veriler, tasarım öğ simi süreci göz önünde bulundurularak bütünleştirilmiş ve alternatifli model üreti gerçekleştirilmiştir. Tasarım tabanlı bir araştırma sürecinin sonucu olan üreğ aşamasında ortaya çıkan model alternatifleri, her bireyin kullanımına uyg Ve esnek kullanım özelliklerine sahip olacak biçimde ele alınmıştır.

3. ÇALIŞANIN KAPSAMI VE KAVRAMSAL ARKA PLAN

3.1. © Erişilebilirlik Tanımı ve Kapsamı p irlik, toplumun her kesiminden insanın mekâna ait tüm donatı ve bileşenlerden ri lângi bir engelle karşılaşmadan kolaylıkla faydalanması, özetle mekânın Ölahaklarına erişebilmesi anlamına gelmektedir. Kullanıcıların başka bileşenlere htiyaç duymaksızın mekânlara, ürünlere güvenli biçimde ulaşabilmesi ve

• kullanabilmesidir. Herhangi bir bireyin mekânların her olanağına tam anlamıyla ömrünün tamamında erişim sağlayabilmesi imkansızdır. Her birey ömrünün dönemlerinde çocukluk, yaşlılık, hamilelik, görme yetisi kaybı veya bi zedelenmesi gibi durumlardan kaynaklı kimi zaman kalıcı kimi zaman da geçi problemleri yaşamaktadır. Dolayısı ile söz konusu kalıcı ve geçici eng 2 | durumlar göz önünde bulunarak tasarlanan yapılar her anlamda erişilebilir mekânın kendisi bu engeli ortadan kaldırmalıdır. #

3.2. Bakış Açılarını Dönüştürmeye Yönelik Bir adı

"Engelli" Kavramı

Yerine "Engellenmiş Birey"

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kabul ettiği Engelle h Hakları Bildirgesi'nde engelli "normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşan d kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar arak tanımlanmaktadır (Çepehan & Güller, 2020). Toplumda engelli olarak tanımlar bireylerin farklı yetkinliklerinin göz ardı edildiği bu sebeple çevrelerindeki taşarımların engel oluşturduğu bu sebeple engellenmiş bireyler olduğu saptanmıştır. w

Toplumda engelli olarak tanımlanan bireylerin engelleri, bireyin sahip olduğu farklı yetenek, algı biçimi veya yetileri değil, farklı yetkinlikleri göz ardı ederek tasarlanan kentsel veya mekânsal elemapla ireylerin önlerine çıkardığı bariyerlerdir. Dolayısı ile söz konusu bireyler engelliçdeğil çevrelerinde karşılarına çıkan birtakım bariyerler yüzünden engellenen birey! r. Üretim her ne amaçla gerçekleştiriliyor olursa olsun ortaya çıkan ürün herkeğin kullanımına açık olmalı, farklı yetkinlikleri bulunan insanların kulanım engellememelidir. Engellenen birey tanımının kapsamı içerisinde özelli Kân erişimde problemlerle karşılaşan yaşlılar, hamileler gibi bireyler de bulu maktadır. Bu bireyler toplumun çoğunluğundan az olsa da göz ardı edilemez. r diğer taraftan ise her birey aynı engellerle karşılaşma ihtimaliyle yüz yüzedir.

Toplumda;her bireyin birbirinden farklı olmasını sağlayan birçok sebep bulunmaktadır.

Bunlar, genel anlamda belirli bir süre için olan farklılıklar, doğuştan gelen farklılıklar ve adan edinilen farklılıklar olarak gruplandırılabilir. Belirli bir zaman için bulunan lılıklar içerisinde çocukluk, yaşlılık, hamilelik veya bir uzvu incitmek gibi durumlar nabilir. Doğuştan gelen farklılıklar belirli bir duyunun doğuştan edinilememesi veya

, bir uzvun doğuştan oluşmaması sayılabilir. Sonradan edinilen engel durumlarında ise benzer engellenme durumları bir kaza, hastalık veya travma sonucu olu Bireylerin haklarını korumak adına, çalışma kapsamına çocukluktan kaynaklı zihinsel olan farklılık durumları dahil edilmemiştir.

Çalışma kapsamında ele alınmış farklılıkları bulunan bireyleri engelleye bireyin uzvu ya da hamilelik durumu vb. olgular değil; tasarlanan beş toplumun sadece belirli bir bölümünün yetilerine uyum sağlayacak biçimde tasarlanmış olmasıdır. Bireyleri engelleyen bir diğer önemli unsur ise çevresiği ki ve toplumdaki ön yargılı bireylerdir.

Her birey toplumun her alanında kendi isteği doğrultusung yer alabilmelidir. Bu farklılık halleri hem toplumda hem de beşeri çevrenin tasgririinda tolere edilebilmeli ve paylaşılan her mekân her bireye uyum sağlayacak esi iklikte olabilmelidir.

3.3. Tasarım Sürecinde Ötekileştirmeti anılması: Evrensel Tasarım

Evrensel tasarım, farklı isimlerle 1950 yılından beri üzerine çalışılan bir konudur. İlk etapta "engelliler için tasarım" olarak orti ya ikmıştır. Bu yaklaşım, fiziksel erişim problemi yaşayan insanlar için geliştirilmiş p bireyleri ayrıştıran bir anlayış izlemiştir.

1970'lerde ise kısmen Avrupa ve Amerika'da çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu dönemlerde ise "ulaşılabilir tasarımla ile çalışmalar geliştirilmiştir. 1970'lerde ABA ile başlayan bu çalışmalar 1990' "larda ADA ile devamını getirmiştir. ADA, engelsiz tasarım kavramı üzerinde çalişimi , çalışmayı bir otel yapısı üzerine gerçekleştirmiştir.

Çalışmanın her ne kadar sö Bİ kullanımını göz ardı etme gibi eksiklikleri bulunsa da dönemi için iyi bir örnekti

İz anlayışıyla incelendiğinde "tüm ürünlerin ve çevrelerin yaş,

Evrensel tasarım gü beceri ve durum. rkiigözetmeksizin pek çok kişi tarafından kullanılabilmesini olanaklı kılan, bütünşelleşdle sağlayan bir tasarım yaklaşımı" olarak tanımlanmaktadır (Dostoğlu vd, 2 2009). Evrensel tasarım, bireyin fiziksel güç kullanmasına gerek duymadan, İgiklı kullanım becerisi veya yetisine sahip bireylerin rahatlıkla mekâna ulaşım sağlaması ve mekânın bileşenlerinden faydalanmasını hedefleyen tasarım şıdır. Bu yaklaşımda önemli olan noktalardan biri tasarlanan nesne veya görenin herkesin kullanımına açık ve normal görünmesi ve böyle hissettirmesidir.

• € Föplumda bu engellerle karşılaşan bireylerin durumu olumsuz olarak nitelendirilirken ihtimali ile karşı karşıyadır. Bu sebeple bireyleri ayrıştırarak evrensel bir tasarı etmek imkansızdır. Her birey engelli veya bir engelli adayı olarak ele alınmad bir paydaş, bir katılımcı ve bir kullanıcı olarak ele alınmalı ve eş kabul edilr Herkes için tasarımın ana ögesi bu ayrıklığı ortadan kaldırmaktır. ş iel tasarım" olarak da adlandırılmaktadır. Herkes için tasarım kavramı kapsâıcı, evrensel

Toplum tarafından engellenmiş olan bireylerin dahil edildiği bu yaklaşım kes için ve erişilebilir olmalıdır. Herkes için tasarlanan mekânlar, her bifyin farklı insanlık hallerine uyum sağlayabilmeli, her birey desteğe ihtiyaç duya dy,güvenli ve konforlu biçimde mekânın her olanağına erişebilmelidir. Herkesin * "kullânacağı bu mekânlar oluşturulurken çeşitli olgular göz önüne alınmalı Öle, tasarım bu yönde zenginleştirilmelidir. Evrensel tasarım, bu nedenle belirler desteklenir:

1. Herkes için eş ve adil kullanım

Tasarım nesnesi veya tasarlanmış beşe re farklı yetkinlik ve becerileri j biğimde kullanılabiliyor olmalıdır. bulunan bireylerin tamamı tarafından e

2. Esnek ve uyumlu tasarım 4 Tasarım nesnesi veya mekân, tri becerilerine uyum sağlayabiliyor olmalıdır.

• kullanım tercihleri, yetkinlikleri veya k tasarım

3. Basit ve sezgisel kullanıma :

Tasarım, farklı yetiler, beçagller ve algılama düzeyleri önemsenmeksizin herkes tarafından kolay al gdğnapilir olmalıdır. Kullanıcı, nesneyi veya mekânı kullanırken zorlanmâlhalıdır.

4. Kolay anlaşılır, bilğiyi fahatlıkla aktaran tasarım Tasarım nesri Şiiyi her türlü algı düzeyinden bağımsız olarak kolay anlaşılır biçimde surf ir.

5. Hatayı tojerö debileri, zararı önleyen tasarım

Tasarimi şnesi, beşeri çevre veya mekân, olası kaza veya kullanım hatalarını tlerğÜgdebilr olmalıdır. Bu şekilde kazalar ve tehlikeye sebebiyet verecek herhangi bir olaydan zarar görülmeden güvenli biçimde çıkılabilmelidir. Sa Düşük fiziksel güç kullanımı Se * tasarım nesnesi veya mekân çabasız ve güç gerektirmeden kullanılmalıdır. g > Kullanıcı, bedenini yormamalı ve doğal haliyle kullanmaya devam etmelidir. . Uygun boyut ve mekân

Kullanıcıya her türlü fiziksel kullanım için yeterli alan sağlanmış olmalıdır. 4. TASARIM STÜDYOLARINDA ERİŞİLEBİLİRLİK: RAPOR DÖNEMLERİ YAPILAN ÇALIŞMALAR

4.1. Tasarım Stüdyosu

Tasarım stüdyoları, tasarımcı veya tasarımcı adaylarının üretimlerini gergökleştirmek adına kullandıkları mekânlardır. Tasarım stüdyolarının kullanıcıları bu ortamda çok-sesli ve katılımcı bir zemin oluşturmaktadır (Masatlıoğlu, 2020), Tasarım bilgi ve örllebilir. Tasarım ğer etkenler ile becerisini geliştiren en önemli mekânlardan biri olarak d stüdyosunun kapsadığı tüm öğretilen de tasarımı geliştir desteklenmektedir. Stüdyo öğretisi, deneyerek öğrenrgeyEesölanak sağlayan bir ortamdır. Gerçek hayatta karşılaşılabilecek problem veğolgi a tasarım stüdyolarında ele alınmakta ve bu problemler çözülmek üzere to eya bireysel olarak çalışmalar yapılmaktadır. Gerçek problemlerin ve durumlir "simüle edilmesi ve yaparak öğrenme deneyimi üzerine kurulu tasarım stüdyosu, mimarlık eğitim programlarının kalbi olarak tanımlanmaktadır (Onur ve Zorys20t7),

Eğitimin doğasında olduğu gibi tasarım stügiyotârının da doğasında yenilenme ve yeni gerekçeleri yakalamak bulunmaktadır. siye içerisinde bu yenilikleri yakalamak adına tasarım stüdyoları da değişmiş v hald" değişimini sürdürmektedir. Birçok öğretide olduğu gibi tasarım stüdyolarının dâ Usta-çırak öğretisi ile başladığı bilinmektedir. Söz konusu ilk stüdyo öğretisinde çı ustanın yaptığı işleri izlemekte ve stüdyo imkanları sayesinde olabildiğince deneyerek kendisini geliştirmekteydi. Mimarlık stüdyoları çerçevesindeki gelişim değeflendirildiğinde stüdyo eğitimindeki ilk adımlar Fransız

Kraliyet Akademisi ile aşlamaktadır. Fransız Kraliyet Akademisi'nin açtığı yeni çağ, mimarlık stüdyos gm geleneksel mimarlık eğitiminden ayrılmasını sağlamış, hem de ilk öğreti firdiği anlayışı korumuştur. Ardından Ecole des Beaux-Arts ile açılan yeni gönsra,) mimarlık stüdyosu ve okul eğitimini entegre eden, günümüz mimarlık stüd alina yakın anlayışlardan biridir. Söz konusu dönemde tasarım yetisinin son n kazanılamayacağı düşünülmekteydi ve öğreti, daha sezgisel bir biçimde ilerlemekteydi. 20. Yüzyılda ise Bauhaus okulu öğretisi ön plana çıkmaya ıştır. Bauhaus etkisindeki stüdyo eğitimi, daha özgür bir alan tanımaktaydı. Öğlenci- öğretmen iletişimi daha güçlü iken; öğrenci temel ilkeler üzerinden tasarımı , "döeyimleyerek öğrenmekteydi. ye. basamakların ardından tasarım stüdyolarının bugününe yansıması ise tasarım

" Stüdyosu ortamının öğrenciyi tasarlama yetisini deneyerek kazanma, sosyal ve özgür bir ortam içerisinde eğitim görme olanaklarını tanımasını sağlamıştır. "NAAB, kazandırılacak farkında olma özelliğini; tanımlar, gerçekler, kavramlar, yöntemler, süreçler veya durumlarla ilgili belirli bir bilgi ile tanışık olma dü tanımlamaktadır. Anlama özelliğini ise, bir enformasyonu kavrama, düzeyi olarak açıklamaktadır." (Onur ve Zorlu, 2017). NAAB, stüdyo eğifirinin asıl amaçlarından bir diğerinin ise öğrenciye karşılaşılabilecek veya olasi" herhangi bir problemi çözebilme becerisini kazandırmak diye eklemektedir. stüdyonun temel iki ögesi bu bağlamda "anlama" ve "beceri"dir.i iki temel sayesinde stüdyo eğitimi, tasarım süresince tüm gereklilikleri, olal rı vb. anlamayı ve deneyerek, fikir alışverişi yaparak beceri kazandırmayı sağliygktadı.

4.2. Öğrenme Ortamının Önemi

Öğrenme, öğrencinin rahatlıkla ortamın ji analarına erişebildiği, dikkatinin dağılmadığı, güvenli, sosyalleşmeye de olan veren bileşenlere sahip olduğu bir yerde ogerçekleşebilmelidir. | Öğrenme ii ortamında gerekli görülen olguların sağlanmadığı durumlarda verilen eğitimin Kalitesi ne derecede olursa olsun öğrencinin bu eğitimden tam anlamıyla faydalanarfiayacağı bir gerçektir. Yapılan çalışmalarda uygun öğrenme ortamlarının, öğrenciyi, araştırma, etkileşim, ortak çalışma, okuma ve konuşma konusunda cesaretlendİerek, öğrencinin öğrenme performansını arttırdığı saptanmıştır (Şensoy, zon

Yrencilerin ve öğretmenlerin deneyimlerini paylaşabileceği güvenli ve konforlu T nekânların tasarlanması eğitimle ilgilenen herkesin sorumluluğu altında olmalıdır (Şensoy, 2019).

Eğitim mekânları ve öğrenim arasındaki ilişkinin önemsenerek tasarlandığı orta görülen durumlardan bazıları; sürekli öğrenmeyi destekleyen bir mekân a sahip olması, sosyalleşme ortamlarının sağlanmış olması, gerekli noktale özel alan tanınması, eğitim ortamını benimsemek adına öğre olmasıdır.

4.3. Herkes İçin Tasarım Stüdyosu Nedir?

Tasarım stüdyoları özelinde evrensel tasarım Kavramı kullanılabilecek şekilde tasarlanmasıdır (Akt i Gifği ve Tunalı, 2021) Evrensel tasarım, bireyin fiziksel güç kullanmasına gerek di madan, farklı kullanım becerisi veya yetisine sahip bireylerin rahatlıkla mekâna ulaşım sağlaması ve mekânın bileşenlerinden faydalanmasını hedefleyen tasarım anlayışıdır. Çoğunluktan farklı olarak nitelendirilen gruplar da ta a yım Stüdyolarında faydalanmalı ve her birey ile eşit olanaklarda tasarım sürecini ti bişimde sürdürebilmelidir. Geleceğin mekânlarının ve hatta kentlerinin ilk adların atıldığı tasarım stüdyolarında her bireyin tasarım sürecine katılabilmesi, İnen dönemlerde oluşacak yeni mekânlarda bireylerin

Y hamasi ve daha önce karşılaştığı engelleri bireyin tasarımcı benzer engellerle kar$ olarak bizzat kaldifrasi açısından da önemlidir. Herkes için tasarım stüdyosu, her bireyin mekânı ih anağına erişebildiği, esnek, güvenli, kolay anlaşılır, bireylerin erişli mekânlar olarak nitelendirilebilir.

4.4. # "Günümüzde Tasarım Stüdyoları Herkesin Kullanımına Açık Mıdır? ünümüzde tasarım stüdyoları da dahil olmak üzere birçok mekân toplumun bazı ge a "teknolojik kaygılarını ön plana çıkararak erişilebilirliği ikinci planda tutmakta, da "engeller koyarak bazı kullanıcıları dışarıda bırakabilmektedir (Ergenoğlu, 2013).

Ikemizde yasal düzenlemelerin ilk adımları 1997 senesinde 3194 sayılı İmar © Yasası'nda bulunan "Fiziksel çevrenin engelliler için ulaşılabilir ve yaşanabilir kılınması KHK ile İmar Yasası'nda yeni düzenlemeler gerçekleştirilmiştir (Enginö; ) . Bu düzenlemelerde engelli olarak tanımlanan bireyler ve yaşlı bireyler için cagâe&, sokak meydan, yol gibi özellikle sirkülasyon alanlarında düzenlemeler yapılmıştır.

Tasarım stüdyoları dahil olmak üzere birçok mekânda da yine bil /lerin sirkülasyon alanlarını kullanabildiği, ancak mekâna erişim sağlandıktan < mekânın v diğer takdirde mekândan ve verilen eğitimden tayağilmesi gerekmektedir.

Yükseköğrenim sistemi 2019 verilerine göre 7 mily "60,5'i engelli olarak tanımlanan bireylerdir. Di enelinde toplumun 9610-15'inin engelli bireyler olduğu düşünüldüğünde yükse im gören engelli birey sayısının oldukça düşük olduğu görülmektedir ( (YÖK, 2019), YÖK'ün öğrenci dostu çalışmaları bu sayıyı arttırmak adına destekte buluna; ktadır; ancak bireyler hala eğitimin her alanında yer almakta zorlanabilmektedir. Tasarım stüdyoları da bu bireylerin gelecekte daha fazla kullanım engeli oluşturfaamak ve her bireyi topluma kazandırmak adına varlığını sürdürmesi gereken öğ e ortamlarıdır. Araştırmanın öznesi olan bireylerin engellerini kaldırmak adına,. aşanan problemleri tespit etmek ve günümüz koşullarında çözümlemek Ghrönüfn adımlardan biridir.

4.5. Herkes asarım Stüdyosu Nasıl Oluşturulur?

Konu, tasarım stüf Iğrina indirgendiğinde ise tasarım stüdyoları birer eğitim ve öğrenme mekâhıdir, Bu mekânların barındırdığı tüm olanaklar farklı yetilere ve becerilere sahi insanların kullanımını kolaylaştırmak adına erişilebilir, esnek, güvenli ve diğer birayiigrle iletişime teşvik edici olmalıdır. Tasarım stüdyoları bireylerin güvende ve rahat hissettiği yerler olmalı, bir diğer yönden de sosyal ilişkileri güçlendirmeye olanak sağlamalıdır (Şensoy, 2019). Bireyler stüdyo içerisinde çalışmayı sürdürürken dünyan soyutlanmamalı hem nı stüdyo kullanıcıları ile hem de çevre ile iletişim sayede günümüzde söz konusu işlevlerde eğitim veren mekânlar da kullanımına açık hale gelebilecektir. Diğer bir yönden de gelecekte; evleri gerçekleştirmek adına tasarlanan mekânlara evrensel tasarımın uygulghâbilirliğini belgeleyebilir. Bu bağlamda çeşitli alanlarda örnekler incelenmiştir. . #

4.5.1. Dostluk Parkı, Uruguay (Marcelo Roux & Gaston 2 le Fiziksel ve zihinsel işleyişleri toplumun çoğunluğundan farkl çocuk ve gençleri dışarıda bırakmadan, her çocuğun erişebileceği Pi İ adl alanı tasarlamak zeminlerde dokulu taşlar kullanılmıştır. Oyun alah &> duyularla keşfedilebilecek biçimde düzenlenmiştir (fark edilmesi kolay r& Gnkler, dokular...). Park boyunca kolay hareket edilmesi için geniş alanlar bırakılmış Ölrchdaliy, 2015). siğ 4.5.2. Bikurim Okulu, Tel Aviv (Sarit Shani Hay) Okul, her öğrencinin kendi ihtiyaçlağığı | karşılaması ve mekânlardan optimum düzeyde faydalanması üzerine tasarlanmışiır. Çocukları sakinleştirmek ve stresten uzak tutmak adına meditasyon odaları tağarlanmıştır. Mekânlarda güvenliğin sağlanması adına zemin ve duvarların bir kist ndâ yumuşak dokular kullanılmıştır. Eşitlik göz önünde tutulmuş, bu sebeple esriğk,miekânlar oluşturulmuştur. Bu sayede her öğrenci mekânın olanaklarını kendi ihğğlşlarına cevap verecek şekilde kullanabilmektedir (Dezeen,

2020). © işinde duyma yetisi bulunmayan veya kısıtlı olan bireylerin kullanımını oyan 1 bir alandır. Mekân, bu bireylerin kullanımına açık mekânlar tasarlamak ad kılavuz niteliğindedir. Alanda net görülebilen takip çizgileri, belirli bölgelere birimler de bulunmaktadır. Yapı içerisinde merkez galeri çevresinde çarpıcı k rampa ile dolaşım sağlanmaktadır. Su sesi gibi sesli uyaranlar kullanılarak, merkezleri daha kolay bulunması sağlanmaktadır. Kolay fark edilebilir kullanılmış, geniş koridor ve rampalar inşa edilmiş, doğal ışığı önemsenmiştir. Ergonomik tabela ve mobilyalar tercih edilmiştir. İ Bu örneklerdeki kriterler (tasarım atölyeleri (katılımcılarının Görüşleri | ile harmanlanmıştır. Sürecin sonunda belirlenen parametreler ile kes için tasarım stüdyosunun model üretimine geçilmiştir.

5. ALAN ÇALIŞMASI

Eğitim mekânlarından biri olan tasarım stüdyolarında ya beceri gerektiren herhangi bir stüdyoya üretim yapan veya yapmaya çalışan; hg enen bireyler ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve hazırlanan sorular bireylere aktarılmıştır. Görüşmeler "nasıl bir mekânda eğitim görmek isterdiniz, üretim yaprıjâk'adına yararlandığınız mekânlarda a a" sorularının temalarında yapılmıştır.

Sk, sağ ne gibi engellerle karşılaşıyorsunuz" vb;

Görüşmeler ses kayıt cihazı desteği ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama adına görüşme yapılan kişiler Dünya Sağlık Örgütü' nuh (WHO-World Health Organization) engel durumu üzerine yapmış olduğu "tâpımlamalar kapsamında seçilmiştir. Çalışma sürecinde görüşmeler bu kapsâlndaki engellenen bireyler ile gerçekleştirilmiştir.

Yöntem dahilinde 10 kişi ile gör üğlülmüştür (Tablo 1). Görüşmelerin yapıldığı bireyler, yalnızca fiziksel erişim konüşünda problem yaşayan bireylerdir ve her birey 18 yaşını doldurmuştur. Görüşmey deli olan bireylerin biri yaşlılık haline dahil olmakta, biri hamilelik haline dahilkglihakta diğer bireylerin ise çeşitli fiziksel erişim problemleri bulunmaktadır ( ekil vg Görüşmelere dört öğretim elemanı altı öğrenci dahil olmuştur.

Bireylere erişi, asında çeşitli aksaklıklar yaşanması sebebiyle çeşitli atölyelerde görev alan,bireylerle görüşmeler yapılmıştır ve eğitimci sayısı dörde yükseltilmiştir.

Engellenen &Bireylerin insanlarla görüşmekten kaçındığı, projelere dahil olma konusundâ genel anlamda istekli olmadıkları gözlemlenmiştir. Bu durumun bireylerin fizik$l, şengeller dolayısıyla toplumun diğer bireyleri gibi hayatlarını rahatlıkla idame

,Gğemyemelerinden kaynaklı kendilerine olan inançlarının azalması, çevrelerinde

Sar diğer bireylerin engellenen bireylere karşı olan ön yargıları, her dışarı klarında en az bir erişim engeliyle karşılaşmaları gibi sebepler sonucu bireylerin, bu proje ve topluma dahil olabilecekleri diğer etkinliklerden kaçınd düşünülmektedir.

Tablo 1. Katılımcı bilgileri.

Katılimcı-1 ..benim ayağımda 5 cm. kısalık var.

Katılimci-2 Hamile olmamdan kaynaklı yaşadığım kısıtlanmalar. # Öğretmen

Katılımcı-3 Ben bir spina bifida hastasıyım.

Katılımcı-4 Skolyoz hastasıyım. Omurgada eğriliği ameliyat geçirdim. Şu anda platinler var zaten.

Ben çocukken yüksek ateş geçirmişi Katılımcı-5 ise 9060 yok. af komple... Sol tarafım

Katılımcı-6 Engelim, sadece bedensel engelliyi i Sâhgelye kullanıyorum.

Öğrenci veya Katılımcı-7 Bedensel engelliyim. Tekeri

Kurs Katılımcısı Katılımcı-8 60 yaş üzeri Li

...yüksekten düşme söRucü T kırığı, Omur L1. Belden altını kısmen felç kaldı. Bu durumda grtopelâii engelli sayılıyorum. Engel derecem "80'dir.

Katılımcı-9

Katılımcı-10 CP (SP) olarak geçiyorsX ani serebral palsi.

Yanıtların çözümlenmesinde kümeleme, kodlama, gruplandırma yöntemleri kullanılmıştır. e Analizlerin veriye odönüştürülmesinde ise betimsel analizden Görüşme sorularının içeriği; ilk 3 sorusu demografik bilgi ile başlamaktâ# sonradan gelen 2 soru toplumsal, 4 soru mekânsal, 1 soru da toparlayıcı nitelikte lacak şekilde düzenlenmiştir. Sorular aşağıda belirtilmiştir:

1. Doğum tarihiniz nedir?

2. Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunuzu kısaca tanı

3. Hangi bölümde okuyorsunuz/görev yapıyorsunuz? o $ bunlar nelerdir?

8- Üretim alanınız olan tasarım stüdyolarında bir sorun ile karşılaşıyor musunuz? Varsa bunlar nelerdir?

9- Herkes için tasarım stüdyos i üçin olmasını gerekli gördüğünüz bileşenler nelerdir? 10-Belirtmek ya da ekleme iğiniz konular var mı?

Görüşmelerden üretimine birer paFametre olarak dahil edilmiştir. gö Tablo 2. Görüşmeler sonucu elde edilen kod ve kategoriler. ar. "Yorumi ii

... öncelikle atölyelerin girişleri yani tüm bina girişleri, EN atölyeleri bırakın kamu kurumları, işte özel meskenler, ele u apartman girişleri... Hepsinin öncelikle bir engelli Gi yon i rampasına ihtiyacı var. $ , ılımcı-1 Emekli Öğretmen ... öncelikle dış mekândan başlayıp ya da şehrin sokaklarından başlayıp bu erişilebilirlikleri, engelli Yol ve kaldırım rampaları ya da kaldırımları başları sonları onların Sirkülasyon düzenlenmesi, bina girişleri tabi... Girişler

Bedensel engelli, evet sandalyeye oturduğu zaman masaya bir normal insan büyüklüğünde oluyor ama daha farklı engeli olan arkadaşım... Yani masa ona yüksek gelebiliyor. Orada onun bir verimli çalışma yapmasını bekleyemeyiz.

Katılımcı-2

Öğretmen

... ailemdeki bazı üyeler tarafından çeşitli ön yargılar yaşadım. Neden o bölümü seçtiğime, nasıl o işi yapabileceğime dair çeşitli ön yargıları vardı. Fakat beni etkilemedi.

...İdarecilerini olabilir ya da diğer branş öğretmenleri ya da çeşitli diğer normal diye tabir ettiğimiz öğrencliğrin velileri de bu kapsamda, Bunlardan yana çocuklarımla ilgili yani özel çocuklarımızla ilgili başaramayg zaten onlardan çok da bir şey beklenmemesi şeklinde ön yargıları hala yaşıyorum maâ

Ön yargı

İkinci kat oluşu sınıfın bu hamilelik süre beni bayağı bir zorladı. Ciddi bel ağrım var. İlk &öğ da düşük tehlikem vardı. Bundan dolayı merdiygiigikıp inebilmem zordu.

Sirkülasyon

Mesela köşeli masalara eya mas salarımız köşeli- bir öğrencimiz bir kere kafa çarpif# burada şişti gitti. Bir sıkıntı yaşadık yani. Ya; e bileyim dolap kenarları çok sivri. Çocuklar normalde'dolaptan gidi alabilirler. Bu anlamgâ'bi kenarları sivri olduğu için onlar gidip dolaptan bir şey alıp ederken ben öğret olarak ciddi tedirginlik yaşıyorum. barındırıyor sivri kenarlar ve bir kısıt daha getirmiş oluyor. dolayısıyla öğrenci

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

Yani bahçe biraz bir nebze tehlikeli. Merdivenlerde, eridi merdivenlerinde yükselti sorunumuz var. Belli. ye aha yüksek belli yerler daha alçak. Oralarda da kp SA merdivenlerle geçiş sağlanıyor. Fakat merdivefi-üzerindeki taşlarda döşemelerde ciddi Kırımalar, yamalar yapılmış durumda. Bunlar da dikkatsiz dâvrapildığında düşmeye vs. Sebebiyet verebiliyor.

Zemin Yol ve Kaldırım t4.Bir gün biz sınıftayken yerler patladı. Önce deprem oluyor zannettik baya tedirgin olduk. Sonrasinda o patlayan parkeler temizlendi, oralar göçük kaldı yani parkesiz alanlar oluştu sınıfta. Dolayısıyla bu da bir yüksetti farkı oluşturdu. Çocuklarımız birkaç tanesi de burada sınıf içine gidip gelirken ayaklarına takılıp düştüler burada.

Zemin

Bizim dolaplarımız yetersiz olduğu için materyallerimiz sığmıyor ve üst raflara yani dolap üstüne koliyle falan materyal yerleştirmek zorunda kalıyoruz.

... Almak için sandalyeye çıkmam gerekiyor benim bu şekilde iken. Bu bir tehlike yaratıyor.

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

Çocukların sıralarında yani özel eğitimle birebir çalışmak gerekiyor. Her öğrencinin yanına gidip birebir ders yapıyoruz. Dolayısıyla sürekli sırasında eğil doğrul yaşamamız gerekiyor. Bu bir sorun yaratıyor.

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

...Hatta duvarların bile yarıya kadarki kısmının yumuşak malzeme ile kaplanması gerekebiliyor çocukların çarpmasını önlemek için. Ya da herhangi bir öfke nöbeti, bir kriz anı yaşandığında çocuğun kendini oralara

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar vurmaması için buraların da katlanması son derece faydalı olur.

...Gözlük kullanıyor o (öğrencisinden bahsediyor.). Gözlük kullanarak ve ışığa çok ihtiyaç duyuyor. Karanlıkta göremiyor. Tavuk körlüğü diye bir rahatsızlığı var onun da. Işık sağladığımızda ve gözlük taktığında onunki de minimum düzeye iniyor.

..Bir de ben dördüncü kattaydım-. Ara sıra asansör bozuluyordu. O zaman yürüyerek çıkmak zorunda # ln Sirkülasyon kalıyordum. O beni yoruyordu.

Bir öğrencimiz vardı. Sandalyesi sınıfın kapısi Girisi geçmesi biraz zorlanıyor diye yanlış hatıri onu MiŞier difiye etmiştik Kapı eşikleri mo ' Kapı çeşitleri

Akademisyen/ Tiyatro oyuncusu

Bu arada buradan gidiyorsa Büyükşeh kaldırımları çok yüksek. Ben her adım at Büyükşehir Belediyesi'ne sevgilerimi g ğ

Yol ve Kaldırım

Mesela sahneye çıkabilmem için .msi ivenler var. Yüksek aralıklı merdivenler, Arkad arada yardım ediyorlar. Ben bir şekilde erp çıkıyorum ama mesela bir tekerlekli saridal Ji Oraya çıkamaz. Ya da bir görme engelli nasıl çıkabili ine hani destekle falan olması lazım çünkü im cak yer yok.

Sirkülasyon

Yani bende fazla : inip çıkmakta çok la ıyorum. Yani bazen atıyorum acil sınıfa koşmam erekiyor. Bir öğrenci düşmüştür ya da bir şey, bir kavga V rdır sınıfta. Onu koştuğum esnada efes nefese kaldığım zamanlar oluyor. Yani

Sirkülasyon akları ben böyle yumuşak şeyler oluyor; onları aplayabilirler. Duvarlarımız mesela sınıf duvarları özel #öğrenciler sınıfı olmasına rağmen fayansla kaplamalı.

Güvenlik

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

Hani fiziksel kısıtlanma durumu olan öğrencimiz var mesela bizim okulumuzda klozet yok ve bizim oturamayan bir öğrencimiz var. Hani kilosundan kaynaklı. Onda çok sorun yaşıyoruz. Çocuğu kendi öğretmenler tuvaletine götürüyoruz. islak Hacim

Rampa sistemi var dışarıda ama içeride merdiven sistemi var...

Sirkülasyon

Çünkü dolaplarımız yüksek. Yani benim kendi boyum çok yetmiyor.

.. Ben mesela sandalyesiz çıkamam bu imkânsız, Bu da ekstra sınıf içinde kontrolün kaybedilmesine neden oluyor.

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

..tahtalarımız çok yüksek. Ben mesela tahtanın en uç kısmına yetişemiyorum. Tahtalar büyük olduğu için ben yetişmekte zorlanıyorum. Genelde alt kısma yazıyorum.

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar

.. birebir çalıştığımız öğrenciyi etkinlik masasına alıp öyle çalışıyoruz (masa boyu sebebiyle). Bu da biraz zaman

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar sıkıntısına sebep oluyor. Çünkü öğrenciyi motive edip başka yere almak biraz dert oluyor yani bizim için.

Burası için burada bir asansör olması lazım... Ama eski bina olduğu için izin yok.

.. bu kapı eşikleri var ya onlar problem yaratıyor.

, İlk olarak asansör iki olarak kapı açma bazı kapılar güğir işler ileri istiyor onlar engel oluyor pı çeşi ni . Rampa olsa daha iyi olur, onun dışında mesela KAY Katılımcı-5 Kamu görevlisi zemin oluyor olur olmaz yerlerde Sirkül . Benim için yollar biliyorsunuz yol .. . bazışı Zemin on çıkamıyorsunuz düşüyorsunuz. Benim içiğyekânemli, bir

Yol ve kaldırı anda yükselip bir anda alçalıyor ve m

(Pencere sürgüsü) kapalıysa bening;için'£ t iyi yoksa şunun gibi oldu mu (pencere açık durumdaydı) mesela masa dibimde engel oluyor yayi yolu kapatıyor

Mekân içerisindeki mobilya ve diğer donatılar çünkü Ya gördüğün gibi .... Ben yâp ig gezemezsin .. Yeni olacak diyeyim, Ve diğince yapıyorum. Ön yargı Yok yok hayır. Ben tekg Maraba kullanmıyorum. Maddi imkân

Mekân içerisindeki

Var gibi. Lakin ba mobilya ve diğer a babam bekliyor. Olmayınca da yerde yapıyorum, donatılar Katılımcı.ş (| Fiektronik cihaz nirci değildim. Bunun eğitimini görmek isterdim. tamircisi "eğitimini hiç görmedim. Kafama göre a , , Ama bunun eğitimini görmek isterdim. Maddi imkân Araç.gi iniyor. Bulunduğumuz yerden çalışmamızı Atölye eksikliği al. sağlayacak bir yer yok. Muğla da uzak olduğu için Farkındalık i kaleimiyorum. vi *Eğitim kurumu değil de... Eğitim kurumu var da bize göre Sirkülasyon "yak. Yani engelliler diyorum. Rahat gezelim... Yapıyor Atölye aksikliği ama engellilere göre yapmıyor. Farkındalık Kimse bunu yapabilir gibi bakmadılar. Çünkü olmaz, yapamaz gibisiyle baktı. Bundan önce de yüzme de yapıyordum. Hiç ayaklarımı kımıldatamıyordum bu arada. | Ön yargı Yüzme sayesinde kıpırdatabildim.

Oralarda çok merdiven iniş çıkış olduğu için sürekli bir orada sıkıntımız var. Sirkülasyon Katılımcı-7 & Okçu Tabii ki de asansör, ulaşım. Üst kata çıkmada sıkıntım vardı. Mesela okuldayken bile, okul okurken bile asansör yoktu okulumda. Sirkülasyon Bir masanın boyu yüksek olduğu için ulaşım veya Mekân içerisindeki uzantılarda sıkıntı vardı tabii. mobilya ve diğer donatılar

Katılımcı-8

Emekli ressam

Burada bilgisayarda çalışırken çoğu pencereler devamlı gözümüzü aliyor...

Işık... Ama perdeyi kapatıyorum

Aydınlık olması. Artik ısı. Yine güneş görmeyen güneş. Aydınlık olmalı artı gürültüden uzak yani bir ses yalıtımı. Yani gürültü olmamalı. Sakin ve dolayısı ile... Dolaplar... Tabii ki o dolaplarda bir çekmeceli dolaplar olmalı malzemeyi koyabilmek için. ekâri içerisindeki bilya ve diğer onatılar

Katılımcı-9

Okçu

Hani bize ön yargı zaten her zaman olur. Hani sen yapamazsın, sen bilemezsin, sen gidemezsin. Hâ benim bir sloganını var Türkiye'de ya da Dünya' dâ bih söyleyebiliriz: İmkân verilirse imkânsız diye b İmkân verin imkansızı bizden isteyin,

Ön yargı timi" anlamında . Çok da rahat yapan insanlar. ki "test edebilir misin, hani uygun inşaat aşamasına gittim, test ettim çıktım. Güzel olmuş dedi oradak Dedim ki hayır olmamış. Nedeni çıktın, ben rahat çıktım da gu yok ki. Bu tür yerleri yapark; zorundayız. Sonra büyük şa çağırdım da virajı dörig; haklıymışsın dediler "Ş

Sirkülasyon

Katılımcı-10

Tiyatro oyuncusu *İgü

Asansörleri koriroligğil gün dayanıyor. Onun dışında o mekânda öyle. Rampası olmayan yerlerdö zaten ekip arkadaşlarım yardımcı oluyor. dilmiyor. Yani ediliyorsa da bir gün iki

Sirkülasyon

Öncelikle ya rampa ya da asansör, Mesela bir katlık da olsak Normal asansör olabilir.

Sirkülasyon ından gitmem gereken yerde kaldırımın ucunda bir Kâh oraya eşyalarını koyuyor. Nasıl gideyim ben kgrada"? Bunları biraz mesela o zaman ya bisiklet yoluna saraç koymayacaksınız ya da kaldırımı biraz daha 'genişleteceksiniz ki kaldırımda geçebilsin insanlar. Tamam "normal" insanlar yürüyebiliyor, gidebiliyor ama biz...

Sirkülasyon Yol ve kaldırım

... yerleri çok kaygandı tekerlekli sandalyedeki için sıkıntı yaratıyor gibi şeyler.

Zemin

" Zemin: "Zeminde kaygan malzeme seçilmesi, katılımcıların yaşadığı ve gözlemlediği problemler arasında önemli bir noktada yer almaktadır. Özellikle belirlenmiştir. islak hacimlerdeki zemin malzemesinin kaygan oluşu, kayıp düşmelere ve , erişimin engellenmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple üretilen modelde zemin "malzemesi tasarım aşamasında dikkat edilen parametrelerden biri olarak Işık: Mekânların yeterli ışık alamaması ve yapay ışıklandırmanın olamadığı alanlarda mekânı a, kullanıcıların görme Koru üretilen modelde ışık etkisi dikkate alınarak doğal ve yapay ışi dırmanın herhangi bir engele sebebiyet vermeyecek düzeyde tasarlanfasına dikkat edilmiştir.

Girişler: Mekâna giriş ve çıkışı sağlayan kapı açıklıkla ,yeteri kadar geniş olmadığı durumlar, özellikle tekerlekli sandalye kulla ı açısından problem teşkil etmektedir. Tekerlekli sandalyenin kapığ geçememesi ya da kullanıcının bastonunun kapıya veya kapı kolunat ması gibi durumlarla karşı karşıya kaldıkları yaşanan problem aras dadır. Bu sebeple oluşturulan modelde her türlü fiziksel engele sahip olar kullanıcıların mekâna rahatlıkla giriş dikkat edilmiştir.

Kapı eşikleri: Mekâna girişlerde bulüiği eşikler tekerlekli sandalye, koltuk çıkış yapabilecekleri açıklığa sahip ols değneği kullanıcıları ya da görme "bföblemi yaşayanların takılmasına neden olabilmekte, buna bağlı olarak da düşüp yaralanmalar yaşanabilmektedir. Kapı çeşitleri: İtmeli) kaplar belirli bir güç gerektirdiği için kullanıcıları zorladığı saptanmıştır. Güçiğiytektirmeyen, sensörlü, otomatik açılıp kapanabilen kapılar, pencereler, giri kişi ya da hava almayı sağlayan mekânsal bileşenlerin düşük fiziksel güç 'kullapımını gerektirecek şekilde tasarlanmasına dikkat edilmiştir.

Sirkülasye ullanıcıların mekâna erişimi sırasında düşey sirkülasyon olarak sadecö İfrdiven kullanılması; rampa ve asansörün bulunmaması ya da olan elamanların da engellenmiş bireylerin kullanımına uygun olmaması en çok şikâyet edilen sorunlardan birisi olarak dikkat çekmektedir. Fiziksel gücü yeterli ae olmayan kullanıcıların merdivenle çıkamamaları, asansörün bozulması veya

N rampa olsa bile en ve yüksekliğinin uygun ölçülerde yapılmaması sebebiyle " © mekânlara ulaşamama, tüm bunlara bağlı olarak da dışlanmış hissedip ruhsal durumunda bozulma ya da yardıma muhtaç hissetme gibi durumların yaşandığı kullanıcılar tarafından dile getirilmiştir. Bu sebeple yapılan model önerisinde mekâna erişimi sağlayan sirkülasyon elemanlarının herhangi bir gözetmeksizin, "herkes için erişim" düşüncesi çerçevesinde fiziksel, bulunmayan kullanıcıların kullandığı elemanlardan ayrıştırmadan gereken ölçülerde yapılmasına dikkat edilmiştir. | Yol ve Kaldırım: Kullanıcılar yol ve kaldırımların bozuk oluşu, araçiârin saygılı olmayışı, engelli park yerlerine engeli bulunmayan insanlarıfi park edişi, ; klan yaşadığını dile getirilmiştir. Özellikle tekerlekli sandalye kulaçlar bu konudaki hassasiyetlerini vurgulamıştır. Bu sebeple üretilen kaldırım yüksekliğinin uygun olmayışı sebebiyle ulaşımda

Je sadece mekân içi düzenleme ile yapılmasına dikkat edilmiştir.

Mekân içindeki tefrişlerin özellikleri: Eğiti n kullanıcıların öğrencilerinin dolap yükseklikleri çeşitli fiziksel Ayarlanabilir ve esnek malzemeler yerine; standart ve tek tip kullanıcıya hitap eden tefriş kullanımı ve bunların sivri etaylara sahip olması zarar verdiği ve yaralanmalara açık ortam oluşturduğu için problem unsuru olarak belirlenmiştir.

Bu sebeple model de kullanıcıların minimum zarar görmesini sağlayacak esnek malze seçimi ve mekânda rahat hareket edebilme olanaklarının sağlandığı;bi tasarım yoluna gidilmiştir.

Islak Hacim: Mekânlâydâ bulunan tuvalet ve mutfak kullanımında kullanıcılar birçok problemi uygun olmaz ği .aynı zamanda özel ve kamusal alanlarda tuvaletlerin engel ılaştığını dile getirmiştir. Mutfak tezgâh yüksekliğinin sebebiyle yardım almadan kullanıcıların ihtiyaçlarını meden yetersiz sayıda ve uygun ölçülerde olmaması sebebiyle birçok'me skn kullanamamaları dile getirilmiştir. Model önerisinde bu durumlar göz örüüde bulundurularak tasarım yapılmıştır.

Ts , MODEL ÜRETİMİ

Sie,

| > ylara bağlı olarak toplamda 4 adet model üretilmiştir. 7.1. Model-1 getirilerek farklı öğrenme biçimlerine elverişli olabilecek şekilde düzenlenebilmektedir. Girişi tanımlayan bölümde farklı boylarda ayarlanabilen tahta sistemi yefleştirilmiştir. alışma alanında kullanılan oturma alanları ve alt kısımlarında depolama, â anına da olanak sağlayacak şekilde yapılmıştır. Bu alanlar farklı yüksekliklerde erişebileceği alanlar haline gelmiştir. Aynı zamanda, Yata sayesinde tekerlekli sandalyenin girebileceği açıklıklar.dâ.ölüşturulabilmektedir. Kesim ve boya gibi işlemlerin yapılabileceği masaların ve eşnak.oturma alanlarının bulunduğu bir serbest çalışma alanı oluşturulmuştur. İki bölümde ise çalışma masalarının bulunduğu çalışma alanı konumlandırıl Alanda yeterli doğal ışığın kullanılabilmesi için uzun kenara pencere â ıklıkları bırakılmıştır (Şekil 2). g Şekil 2. Model-1 planı.

Ma. alar tekerlekli sandalyenin manevra alanını ve genişliğini sağlayacak biçimde yeyleştirlmişti. Tekerlekli sandalyelerin boyutları genellikle 80cm-125cm arasında eti, manevra alanı ise yarıçapı 1.5 m olacak şekilde hesaplanmıştır (Şekil 3). f sarı rota depolama alanı olarak belirtilmiştir. Zemindeki kabartmalar sağlı Üre olarak tanımlanmıştır. Pencereler diyagramda gösterildiği biçimde yerleştirilerek alanın doğal ışığı maksimum düzeyde alınmıştır (Şekil 4).

Şekil 4. Model-1 zemin, doğal ışık ve rota diyagramı.

Masalar tekerlekli sandalye kullanan ya da fiziksel rahatsızlığından dolayı boylardaki kullanıcıların da rahatlıkla erişebileceği yükseklikte tasarlanmıştı ve masa kenarları sivriliği azaltmak için ovalleştirilmiştir (Şekil 5). # şekilde genişletilmiş; böylece masaların sadece tekli değil ikili, dörtlü ve en etkili öğrenme biçimi" Glan at nalı şeklinde farklı biçimlerde kullanılabilmesi sağlanmıştır Şekil 7. Model-1 masaların ikili bir araya gelme şeması.

Şekil 9. Model-1 masaların at nalı biçiminde bir araya gelme şeması. Girişin yanında bulunan yatay olarak hareket edebilen raylı oturma alanı sistemi kısımların da bulunan depolama alanı Şekil 10'da yer almaktadır.

Şekil 10. Model-1 raylı oturma ve dei ala alanı. ipdimek için sünger panellerle

Duvarlar darbelere karşı hasarı minimum kaplanmıştır. Panellere verilen dokular ve kuyinlan kontrast renkler sayesinde kullanıcıların kolay fark etmesi hedeflenm tire, "Duvarda açılan nişin içine yerleştirilen destek elemanı kullanıcıların rahatlıkla tutunacağı yükseklikte nişin içine yerleştirilmiştir. Yerden yüksekliği 90cm olarak yerleştirilmiş ve sivri kısımlar ovalleştirilmiştir (Şekil 1 1).

Şekil 11. Model-1 duvarlarda malzeme kullanımı.

Girişte bulunan farklı yükseklikte ayarlanabilen yer almaktadır.

Şekil 13. Model-2 planı.

Depolama ve çalışma alanlarının birlikte işleyeceği bir tasarım yapılmıştır. Giriş bölümünde raylı sistemli tahta bulunmaktadır. Masaların duvar ile olan mesafesi yerleştirilmiştir (Şekil 14).

Şekil 14. Modeh:2 perspektif

Zeminde kullanılan kabartmalar ve zemin,renkleri görme yetisi sınırlı olan bireyler için kontrast renkler kullanılmıştır. Zemjadeki kabartmalar sarı renk olarak tanımlanmıştır. Gösterilen gri alan hem depolamaem 'de çalışma alanını tanımlamaktadır. Pencereler diyagramda gösterildiği biçimde yerleştirilerek alanın doğal ışığı maksimum düzeyde alınmıştır. Pencere arası"

#mesöfe tekerlekli sandalyenin girebileceği açıklıklarla yerleştirilmiştir böylece kulları cıların vakit geçirebileceği alanlar oluşturulmuştur (Şekil 15). Kİ

Şekil 15. Model-2 zemin, doğal ışık ve rota diyagramı. tasarlanmıştır. Masa kenarları darbe esnasında yaralanmayı önlemek digi stikle kaplanmıştır. Masaların ortasında kullanıcıların erişebileceği ve majZ&melerini

EK 16. Model-2 masa ve depolama-düzenleme birimlerinin tasarımı.

13. © Model-3

Sipupmaralı model olan L planlı atölyede alan iki parçaya ayrılmıştır. Girişi tanımlayan Öpölümde kesim ve boya gibi işlemlerin yapılabileceği masaların ve esnek oturma

İânlarının bulunduğu bir serbest çalışma alanı oluşturulmuştur. İkinci bölümde ise

, tahta ve çalışma masalarının bulunduğu çalışma alanı konumlandırılmıştır (Şekil 17).

Serbest çalışma alanında bulunan masâlarıns'yükseklikleri farklıdır (120cm-90cm-70cm-50cm) (Şekil 18). gi

Şekil 18. Model-3 perspektif.

Zeminde kullanılan kabartmalar görme yetisi sınırlı olan bireyler için kontrast renklerle bulunduğu alanı tanımlayacak biçimde düzenlenmiştir. Mavi rota serbest çalışma sarı rota depolama alanlarını, kırmızı rota ise çalışma alanını nlamaktadır (Şekil 19).

Serbest çalışma alanında bulu oturma alanı, duvara yaslanıp kaldırılabilir, yüksekliği değiştirilebilir ve gerekirs " masa yüksekliğine getirilip farklı işlevlerde kullanılabilir biçimde düzenlenmişti? Duvarda destek almak için iki farklı yükseklikte tutunma alanları oluşturulmuştur (45 cm- 90 cm) bu alanlar dışında kalan duvar bölümü tamamen yumuşak bit; mia Zömeyle (sünger panel) kaplanmıştır. Zeminler de kabartmalar dışında tal aimeh yumuşak malzemeyle kaplanmıştır (Şekil 20).

Şekil 20. Model-3 serbest çalışma ve oturma birimlerinin tasarımı. yükseklikleri değiştirilebilmektedir (Şekil 21(. di plastik

7.4. Model-4 4 numaralı model gap katlı atölyede, ilk kat serbest çalışma alanı olarak ayrılmıştır, bir diğer kat ise galışma alanı ve verilecek dersler için ayrılmıştır (Şekil 22-23). Alanda kullanılan tefriş elemanları Model-3 ile aynıdır. Masa düzenleri ikinci kat biçiminde düzenlenmiştir (Şekil 24). Bu form işitme yetisi kısıtlı olan bireyleri duyusuyla öğrenmesi açısından önemli bulunmaktadır.

4 Şekil 25. Model-4 zemin, doğal ışık ve rota diyagramı. diyin alt bölümü depolama alanı için ayrılmıştır. Merdivene, bir portatif asansör gm ni edilmiştir. Merdiven korkuluğuna iniş esnasında bireye önünden destek sağ ağlamak adına kaldırılabilir ve hareket edebilir bir destek eklenmiştir (Şekil 26-27-28). Şekil 28. Model-4 düşey sirkülasyon erişim düzenlemeleri 3. Standart boyutlarda Zeminde kabartmalar dikdörtgen planlı atölye kullanılmıştır. Görme yetisi sınırlı olan bireyler için çalışma alanı kırmızı renkle ifade edilmiştir.

Kabartmalarda sarı renk kullanılmıştır.

Model-1

Duvarlarda tutunmak ve destek almak için duvarlara açılan nişlere monte edilmiş elemanlar eklenmiştir. Bu elemanların ve pencerelerin alt bölüriüş yumuşak bir malzeğ (sünger panel) kaplanmıştır. Pahel duvarın tanımladi alanla ilişkili öle rk değişeca ökilde farklı yerden ö:cm yükseklikte glüşt Btu. apt; lü biçimdedir. | Kapı ve pencere icereler de yerden 00 cm yükseklikte ve 4" | sürgülüdür. Pencereler, çalışma alanı ve serbest çalışma alanına doğal ışık alabilmek adına 2 duvara konumlandırılmıştır.

Masaların farklı biçimde Tefriş elemanları birleştirilmesi için masalar yamuk formda tasarlanmıştır. Kenarları plastikle kaplanmış ve sivri uçlar ovalleştirilmiştir. Masa genişliği ve yükseklikleri tekerlekli sandalye kullanıcıları göz önüne alınarak yapılmıştır.

Tahta farklı yükseklikte ayarlanabilen raylı sistemle yapılmıştır Oturma alanları tekerlekli sandalye kullanıcıları için açıklıklar bırakılarak yapılmıştır. Yatayda hareket ettirilen raylı sistem kullanılmıştır

Depolama alanı olarak oturma alanı olarak kullanılan oturma birimlerinin alt kısmı kullanılmıştır. Kaplama malzemesi olarak yumuşak malzemeler tercih edilmiştir.

Model-2 Standart ölçülerin Zeminde kabartmalar Duvar altındaki dikdörtgen kullanılmıştır. Görme Zemin planlı atölye yetisi sınırlı olan bireyler için çalışma alanı kırmızı renkle ifade edilmiştir.

Zemin kabartmaları sarı renkli yapılmıştır.

Duvarlarda tutunmak İği destek almak için Gi, * duvarlara açılan n monte edilmiş dİâm pencerelg; yumuşak bit malzeme ile

(sünger paniği) kaplanmıştır. Panellerde duyarinitanımladığı alanla ilişkili olarak eğişecek şekilde farklı lar oluşturulmuştur. utunma elemanları ği yerden 90 cm yükseklikte oluşturulmuştur.

Kapı, sürgülü biçimdedir. | Kapı ve pencere Pencereler de yerden 100 cm yükseklikte ve sürgülüdür. Pencereler, çalışma alanı ve serbest çalışma alanına doğal ışık alabilmek adına 2 duvara konumlandırılmıştır.

Masaların birleştiği kısım | Tefriş elemanları depolama alanı olarak kullanılan çekmeceli iskelet sistemi yapılmıştır. Üstünde raylı sistem yapılıp hareket ettirilen kutu yerleştirilmiştir. Bu kutu eşya alışverişini kolaylaştırmaktadır.

Masaların ortasında kısmen açısı değiştirilen alan yapılmıştır.

Masaların ayaklarında yukarı aşağı hareket ettirilen sürgülü dolap bulunmaktadır.

Masaların etrafı ovalleştirilip yumuşak malzeme olan plastik ile kaplanmıştır.

Plastikler kontrast renklerle boyanmıştır.

Model-3

L planlı atölye

Duvarlar tamamen yumuşak bir malzeme ile (sünger panel) kaplanmıştır. Zeminde kullanılan kabartmalar görme yetisi kısıtlı bireyler için bulunduk alanları tanımlayag kontrast renklere bölünmüştür. Dü

90cm) be oluşturulm Dış rağ ler hale yetirilmi anmıştır. gülü biçimdedir.

Kapı, Pentâjeler de yerden

"öm yükseklikte ve gülüdür. Pencereler, alışma alanı ve serbest çalışma alanına doğal ışık alabilmek adına 2 duvara konumlandırılmıştır.

Kapı ve pencere

Model-4

İki katli atölye "ij,

Duvarlar tamamen yumuşak bir malzeme ile (sünger panel) kaplanmıştır. Zeminde kullanılan kabartmalar görme yetisi kısıtlı bireyler için bulundukları alanları tanımlayacak kontrast renklere bölünmüştür. Duvarda 2 farklı yükseklikte (45cm-90cm) tutunma alanları oluşturulmuştur.

Dış bükey kenar güvenli hale yetinilmiş ve oval biçimde kaplanmıştır.

Duvar Zemin

Çalışma bölümünde bulunan masaların yüksekliği, kısmen açısı değiştirilebilir, kendine ait depolama alanı kullanılabilir ve yeri kolaylıkla değiştirilebilir şekilde tasarlanmıştır. Tahtalar yükseklikleri ayarlanabilecek biçimde tasarlanmıştır.

Tefriş elemanları

Kapı, sürgülü biçimdedir.

Pencereler de yerden 100 cm yükseklikte ve sürgülüdür. Pencereler, çalışma alanı ve serbest çalışma alanına doğal ışık alabilmek adına 2 duvara konumlandırılmıştır. di

Merdivenin alt bölümü depolama alanı için ayrılmıştır. Merdivene portatif asansör mont edilmiştir. Merdiven korkuluğuna i iniş, " esnasında bireyg önünden deşte di sağlamak gi 4 kaldırılabili,

8. PROJE SONRASI ELDE EDİLEN SONUÇLAR Erişilebilirlik anlamında birçok araştırma bulunmasına rağmen, bu durumun günümüz mekanlarında hala içselleştirilmi pir. , biçimde yer edinemediği düşünülmektedir. çi belli zaman dilimlerinde bu engelleme ile n aza indirerek yok etmek ise bireyin durumuna göre birçok leyin aslında tasarlanacak her mekânda göz önünde bulundurulması gereiçiliği dikkat çekmektedir. Herkes için tasarım stüdyosu mekânı, özünde herkes

SR tasârlanabilecek tüm mekanlara referans sunmaktadır. Bu bağlamda proje

NK (arlanabileceği düşünülmektedir. psâmında elde edilen parametrelerin ve modül önerilerinin farklı mekanlara da

Özetle geliştirilen modüllerde parametreler mekânsal öğeler ölçeğinde hareketli ve sabit elemanlar olarak iki ana gruba ayrılabilmektedir. Burada hareketli elemanlar grubu daha çok özgün mekân üretiminde ortaya çıkabilecek birtakım tefrişler detaylandırılabilirken; söz konusu sabit elemanlar ise erişilebilir tüm o aşamalarda da erişilebilir örneklerin geliştirilebilmesi adına literatüre katki;83 düşünülmektedir.

KAYNAKLAR

Archdaily, (2015). Friendship Park / Marcelo Roux * Gast İn https://www.archdaily.com/770600/friendship-park- maröğİgioux.- -plus-gaston-cuna Nal architecture-imagines-the-future-of-universal" design?ad sourcezsearch&ad medium-piojedis tab&ad source-search&ad mediu mzsearch result all

Çepehan, İ. Z. & Güller, E. (2020). erişilebilir tasarım. Sosyal Politika 2, 383-410.

Evrensel tasarım kapsamında herkes için

Irşmaları Dergisi, "Erişilebilirlik" Özel Sayısı Cilt joyful experieniai ig ing". htips://www.dezeen.com/2020/04/03/the-first-inclusive-school-tel- -aviyişahteshani. -hay-studio/

Dostoğlu, Nü hin, E. & Taneli, Y. (2009). Evrensel tasarım: tanımlar, hedefler, ilkeler. Mimaflık, Sayı 347.

Enginöz, E B. (2015). Erişilebilir mimarlık. Mimarlık Dergisi, 381. http ün mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfazmimarlik&DergiSayiz395&RecI1D-3 ç Eiğenoğ A. S. (2013). Mimarlıkta kapsayıcılık: "Herkes için tasarım". İstanbul: YTÜ #ayınları,

• Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık. Koca, C. (2010). Engelsiz şehir planlaması bilgilendirme raporu. İstanbul: Dünya Engelliler Vakfı Kitapçığı.

Masatlıoğlu, S. E. (2020). Stüdyo kültürü: Ne anlıyoruz?. XXI Dergisi.

Mevzuat (2021, Temmuz 26). İmar kanunu. hitps://Www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3194.pdf yaratıcılık ilişkisi," The Turkish Online Journal of Design, Art andit 7(4), 542-555. 4 Şensoy, S. A. (2019). Mekân ve öğrenme ilişkisi üzerine ü p bir mimar: Herman herztberger. Mimarlık Dergisi, 405.http://Wwww.mimarlikdergisi.com/index. elin?sayğarik&DergiSayis4106ce Türk, S.A. ve Midilli Sarı, R. (2020). Eğitim ya

(yeniden) düşünmek, Sanat ve Tasarım Dere gisi arımını duyulan üzerinden 26,5. 719-750.

WHO, World Health Organization (2021, Tarihuz 26). Disability. https:/Www.who.int/health-topics/disabilify#tabztab 1 YÖK, (2019). Yükseköğretimde enğ İZ ufuklar çalıştayı ve engelsiz üniversiteler ödül töreni. https://engelsiz. Yok. dön ir/SayfalarHaberler/2019/engelsiz- ufuklarcalistayi-ve- engelsiz-universilğ;Gğul töreni.aspx

ÇIKTILAR (Yayınla Sunumlar vb.)

"Erişilebilir Öğ ie Ortamı Üzerine Bir Araştırma: Tasarım Stüdyolarının Güncellenmesi öneli Model Önerileri" başlıklı çalışma, 12-14 Mayıs 2022 tarihleri arasında Müğin Sıtkı Koçman Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen "MSKÜ Ulusal Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi"nde proje yürütücüleri tarafından bildiri olarak sun Şiagştur.

MSKÜ Ulusal Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi batılın Belgesi

12-14 Mayıs 2022 tarihleri arasında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleğiiri K Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi'ne "Erişilebilir Öğrenme Ortamı Üzerine Bir Araştırma: Tâ AUĞLA tk KOÇ A R

MSKÜ Ulusaf'Bişiplinlerarası Öğrenci Kongresi

"Sayın Duygu PEÇENEK 12-14 Mayıs Ve reğleri arasında Muğla Sitkı Koçman Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen MSKÜ Ulusal Disiptinleitare peki Kongresi'ne "Erişilebilir Öğrenme Ortamı Üzerine Bir Araştırma: Tasarım Stüdyolarının wi Yönelik Model Önerileri" başlıklı bildiri ite katılımınızdan dolayı teşekkürlerimizi sunarız.

4 Dr. Soner TASLAK Kongre Yürütme Kurulu Başkanı

Proje Ortağı Duygu Peçenek Katılım Belgesi

MSKÜ Ulusal Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi

Katılım Belgesi

12-14 Mayış 2022 tarihleri arasında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ev sahipliğinde gerçek Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi'ne "Erişilebilir Öğrenme Ortamı Üzerine Bir Araştırm. Güncetlenmesine Yönelik Model Önerileri" başlıklı bildiri ile katılımınızdan dolayı teşeki

Prof. Dr. Soner TASLAK gi 2 Kongre Yürütme Kurulu B il

ERİŞİLEBİLİR ÖĞRENME ORTAMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: TAS STÜDYOLARININ GÜNCELLENMESİNE YÖNELİK MODEL ÖNERİ va gesi Proje Yürütücüsü: Besra İzem TÜRKMEOĞLU (Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü - twrkmenizemigmağ Proje Ortağı: Duygu PEÇENEK (Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü - duyguizemğouleok.co Proje Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Bengi YURTSEVER (Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü - bengiyurtsevei

ÖZET

Çalışmada "erişilebilirlik ve evrensel tasarımı kavramları nedir?, herkes için tasarım nedir ve nasıl oluşturulur?, soruları tasarım stüdyosu kap da sorgulanmış ve "günümüzde (| tesarım stüdyoları herkesin kull açık mulır ve nasıl oluşturulur?" sorularına cevap * aranmıştır. Bu çalışmada asıl amaç tasarımın | bağl 1 Ketlerini — kenti n k ın ini (O kısıt herkes için erişilebilir olması ve mekanın kullanıcıya uyum sağlayabilmesidir. Gelecek ç nelerin — olacağı o bilinmediğinden o sadece © : asa : engellilik, o yaşlılık değil her dönemde reylerli "ol olmak üzere, tüm kullanıcı katşılaşılabilecek kısıtlılık halinin göz önünde N sosyal (Ve bireysel bulundurularak "herkes için tasarım" görüşü çöyap " " venecek mekânlar benli iştir. Bu yakl ülkemizdeki ii m i süreçle değerlendirilerek eğitim mekanları Hedeflenen Masanın. aynın altında "tasarım stüdyolarını" yorumlamak amaçlanmıştır. Buna bağlı olarak; yorumlama sürecinin sonunda oluşacak modelde, eğitim kurumlarındaki tasarım derslerinin sürdürüldüğü südyolarn engellenmiş bireylerin © gereksinimlerine uygun, kolay anlaşılabilir, değişen © paraniçirelere © göre yenilenebilir, esnek, hatayı tolere ödebilir, i olmu he ei the m ni are the

EK-1: Görüşme Çözümlemeleri

Katılımcı-1

Önce ses kaydı açıkken isim soy isim alabilir miyim?

XXX

Doğum tarihiniz nedir?

Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumumuzu tanımlayabili

Ya benim ayağında 5 cm. kısalık var. Evet bir bedensel engelin rama bir kısıtlılık yaşamadım işin açıkçası. Her yere erişip, ulaşabiliyoru r arkadaşlarım gibi değilim. ç Hangi bölümlerde görev yaptınız şimdiye kadar? ır. X Ben Muğla Halk Eğitim Merkezi'nde Ev Ekonomisi Beslenme Öğretmenliği'nden emekli oldum. Ve 2009 yılından beri de Muğla Engelliler Delitği Başkanlığı yapıyorum.

Bu bölümü tercih etmeden önce herhangi: bi ön yargı ile karşılaşmış mıydınız?

Bölüm derken mesela meslek açısından mi? Yâ ben meslek açısından mesela çok hemşire olmayı, sağlıkçı olmayı çok istiyordum. Ama o yıllarda -1900 kaç mezunuyum? 84 mezunuyum lise- sağlık kurulu raporu'İsteniyordu sağlık personelinde. Ve benim de bedensel hani ayağımdaki kısalıktari#dolayı tam bir sağlık kurulu raporu alamadığım için istediğim mesleği seçemedim'mesela. Bu da bir engellenmişlik aslında. Şu anda böyle bir kısıtlama yok, am

Tüyaşadım bunu. Ve ben çok istiyordum hemşireliği seçemedim o mesleği. N ii Burada engellilerle, ği birçok şey yapıyorsunuz. Burada başkanlık yapıyorsunuz. Bu, İagğiyönelirken çevreniz tarafından herhangi bir ön yargı ile karşılaşmış uy gin?

Yok ben kar asr dım. Ama şöyle diyeyim: Ben 1978 yılında bir ateşli silah yaralanmaşıyla kaza geçirdim. Onun sonucunda böyle bir engelini oldu. Ama bu engelin benim önümde engel değildi. Ben okulumu okudum, evlendim, 2 tane çocuğum oldu. Meşleğimde başarılıydım. Hiçbir şey önümde engel değildi ve ben kendimi bu engğlli grubuna zaten o yıllarda dahil etmedim. Ne zaman ki 2000 yılında down Shdromlu oğlum XXX doğdu, ondan sonra zihinsel yetersizliği olanların biraz daha ğonlumda kabul görmeleri ya da engellilikleri daha fazla olduğu için, ondan sonra ben öyle bir dernek ve dernek başkanlığına yöneldim. Ama hani hep takdir aldığım için "nedenleri yaşamadım ya da engellenmedim öyle diyeyim.

Şu anda çalıştığınız esnada hani oğlunuz da burada, size ya da oğlunuza bı çalışanlara karşı herhangi bir ön yargı seziyor musun? İ Yok. Şöyle diyeyim onu da: Başka illere gidiyoruz; farklı davranışlarla kar Muğla'da çok yaşamıyoruz. Ama ben de bunu şuna bağlıyorum: Biz Muğla'da iki tane sivil toplum örgütü var. Zihinsel Engelliler Derneği ve Muğl Derneği... Biz özel günlerde ya da değişik zamanlarda hep farkındalık ptogramları ile üniversite ile iç içe olsun, kamu kurumları, yerel yönetimlerle he "geyler farkındalık programları yapıyoruz. İşte geziler, piknikler, eğlenceler, sempoğ , paneller gibi. Ve Muğla'da duyarlılığın yüksek olduğunu düşünüyorum. oy sn böyle bir engelliye karşı çok büyük bir tepki ya da olumsuzluk... Geşmişi e Di ki bir 10- 15 yıl önce kullanan arkadaşlarımın erişilebilirlik adına, s in var, sıkıntıları var. Bunları hepimiz biliyoruz. Kamu kurumlarının girişleri, bina igirişleri, engellilerin erişimine uygun değil. Mesela Muğla'da bir Nazar Pastanesi var;Herkesin böyle gidip çayını, kahvesini içtiği. Ama benim engellim gidip orada üşkkatta çay, kahve içemiyor. Ya da merkeze çıktığı zaman çok affedersiniz tuvalet kitiyacın karşılayamıyor. Yani ki çok zaruri bir ihtiyaçtır tuvalet ihtiyacı. Yani bedensel) İ engellilerimiz bir Atapark'ın orada Menteşe Belediyesi ile iş birliği ile oraya yaptırğik,. PEKİ Akyol'da ya da garajın oradaki bir engelli ya da adliyenin oradaki bir eriğeli merkeze mi gelecek bir tuvalet için? Nerede tuvaleti geliyorsa, orada yapa aksanız yani bu çok zaruri bir ihtiyaç. Bu tür sıkıntıları var arkadaşlarımın getielia nlamında.

İç mekanlarda ağrı 3 erişim ve kullanımı gibi ilgili bir sorun yaşıyor musunuz? Ya da bir sofu "gözlemlediniz mi çevrenizde?

İç mekanlariğerken?

Yani atölyeler, hep kullandıkları mekanlar...

Yani dediğim gibi girişler ilk girişte zaten bir engelle karşılaşılıyor bedensel engelliler. BİK. engelli rampası girişi yok. Bir basamaklı merdiven bile olsa oradan giremiyor gengel imiz içeriye. İçeri girdiği zaman da. Tabii ki onlara uygun yerler olmadığı zaman

İiskafe tarzı yerler olsun, restoran tarzı ya da atölyeler işte dediğiniz gibi... Masa e X Boyutları, sandalye özellikleri. Bunlar hep engel bize yani hayatımızda yaşantımızda.

• Şu masa sandalye konusunu biraz daha açabilir miyiz?

Mesela bir atölyede kursa gittiğini düşünelim. Bedensel engelli, evet sandal oturduğu zaman masaya bir normal insan büyüklüğünde oluyor ama daha far olan arkadaşım... Yani masa ona yüksek gelebiliyor. Orada onun bir verimli yapmasını bekleyemeyiz. İşte onlara uygun tasarımlarla masalar yada mı , ki bir bedensel engelimiz neden bir mutfak işinde çalışamazsın ama çalışağiaz. Çünkü o mutfak tezgâhları hep ayakta duran, normal insanlara standartlara göfe yapılmış ve bizim bedensel engelimiz asla orada oturduğu yerde bir şey yapaği

Üretim alanlarında yani atölyelerde bir sorunla karşılaşıyoriji şunuz ya da diğer bireyler karşılaşıyorlar mı? Ka

Bedensel engellilerde atölye dediğimiz zaman oturarak "işiğabılağı için işte çok özel şeyler olmadığı takdirde kendi sandalyesinde o masa rafında ya da bir tezgâh etrafında yapabiliyor. Yani şu ana kadar öyle çok bir çalışan arkadaşım da olmadı o yönde. Ama olursa da mesela biz derneğimizde kür ri çtık, el sanatları kursu, bir sıkıntı yaşamadık. m ydi Görme engeli olabilir...

El sanatlarına gelmedi yoktu. İşitme engeli rimiz vardı. Onlar da iletişim kurulabildi.

Yani çok bir sıkıntı yaşanmadı. #

Peki hani farklı engeli olan bireyler ver

Sosyalleşme konusunda bir prolğlam yaşandı mı?

Yok. pi

Peki bu atölyelerde lavabo. giant devam etti mi?

Mesela atölye derken biz dötneğimizde açtığımız için derneğimiz buna uygun olduğu için herhangi bir sıkıntım:

Üyelerinizin farklı atölyelere gittiği zaman..

Tabii ki yok. Tuvalği ihtiya iyacını karşılayamıyor.

Herkes için ta sârim atölyesi, erişebilirlik ile ilgili sizin gerekli gördüğünüz şeyler nedir? Bu olsa daha | iyi olur dediğiniz şeyler...

Ya dediğim ği öncelikle atölyelerin girişleri yani tüm bina girişleri, atölyeleri bırakın kamu kurumları, işte özel meskenler, apartman girişleri... Hepsinin öncelikle bir engelli rampasına... Evet imarda, ruhsatta izin verilmedi diye yapmış olmak için yapıyorlar. O rampalar v var ki. O dik rampalar çok göslermelik. Mümkün değil sağlam! insan dediğimiz gibi önce bir tuvalet ihtiyacı için engelliye uygun tuvalet olması lazım. İ işitme engelli birisi varsa tabelalar, yönlendirmeler gibi onlarla düzenlemeler yap Sizin eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Erişilebilir bir dünya istiyoruz. Engeller önümüzden kalktı ama bi umutluyuz. Hani böyle projelerle... Biz de destekleriz projelere yön verdiğ da bize şunu diyor: Gençler engellerin farkında, bizim en büyük amacınfiız farkındalık yaratmak. Bu farkındalıklarla da önümüzde daha engellerin k ediyoruz. Ama böyle projelerle ya da görüşmelerde karşımıza gölüğiniz za zaman gençlik boş değil, gençler engellilerin farkında diyoruz ve biz bundaf; diliyoruz.

Çok teşekkür ederiz. Ben çok kısa bir şey eklemek iyorum. Şeyi fark ettim: Mesela biz hep böyle tekerlekli sandalyede dahâ çok engellerle karşılaşan bireyler ile röportaj yaptık. Mesela benim bir gölme problemim olduğunda ben buraya geldiğim zaman atölyeden verim alanı gibi düşünüyorum. Herhangi bir renk konusunda yardım edecek bir şey yök ya da kabartma...

Sesli betimlemelerle falan yönlendirmeler yapiliyor. Çok görme engellilere yönelik çok bir kurs yapamıyoruz işin açıkçası. ö

Anladım. Peki sizin aklınıza başta gelen atölye içerisinde ya da bu mekanların içerisinde herhangi bir erişim' yeğin başka var m? Mesela kaygan zeminden bahsedilmişti.

Evet ya tabii ki tekerlekli sar idaly& ya da bedensel engelli koltuk değnekleri ile yürüyen engellilerimiz için çok hye Kaygan zeminde düşüp tekrar bir engel durumu söz konusu. AN

Önceki arkadaşıniz :

XXX.. . Yaşayanlariçok daha iyi biliyor.

Şöyle demişilk-iüvalet kapısı ittirilebilirdi. Ama tekerlekli sandalyede ya da yürüme böğüklüğu olan bir kişiye zor oluyor. Diyerek ben bir örnek vereyim hatta. Çoğunda galiba ittirilebilir kapı varmış. Onlar da zorluyor.

Bakın yaşamakla anlatmak çok farklı bir şey. XXX yaşayan kişi. Ben onların zorluklarını öyle aktârıyorum. ok föşekkür ederiz.

Katılımcı-2

Ses kayıt açıkken bir isim soy isim alabilir miyim?

XXX

Doğum tarihiniz?

11 Mart 1992.

Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunuzu tanımlayabilir misiniz?

Hamile olmamdan kaynaklı yaşadığım kısıtlanmalar.

Kaç aylık?

7 aylık.

Hangi bölümde görev yapıyorsunuz?

Özel 1 eğitim öğretmeni olarak görev yapıyorum. etkilemedi.

Ön yargıların kaynağı genellikle şey mi Ne vereceğiniz kişilerden dolayı mı? Evet, öğrencilerim olacak kişilerin yetersizlik düzeyleriyle ilgili ön yargılar yaşadım.

Peki, şu anda çalıştığınız bir musunuz?

Evet normalde okul bünyesiniğpuğ

Peki çocuklârin sında fiziksel engeli bulunan var mı yoksa sadece zihinsel engelle ilgili problemler mi?

Genel olarak zihinsel engelli bizim sınıfımızdaki öğrenciler. Fakat birkaç tanesinde bedensel Yetersizlikler mevcut. Bahsetmem gerekirse bir öğrencimizde 6 parmaklılık sendromu var. Ayakları ve elleri 6 parmaklı. Bundan dolayı çok ciddi bir denge problemi aşıyor öğrencimiz, yürürken bir denge sorunu yaşıyor. Bunun getirdiği bir de kilo problemi var. Spor yapmadan, dengede zorlandığı için zaten spor yapması vs. çok zor.

• Beden eğitimi derslere hakkı ile katılamıyor. Yani yerine getiremiyor her türlü beceriyi. çıkmakta vs. zorlanıyor. Bu şekil kısıtlar yaşıyor fiziksel anlamda. Peki, çalıştığınız birime fiziksel erişimde bir problem yaşıyor Musunuz Ben mi? &> Evet. | ağrım var. İlk başlarda da düşük tehlikem vardı. yaşayan öğrencilerimiz de vardı yine aynı b < Merdiven her türlü risk bizim öğrencilerimiz için. Çünkü tehlikeleri çok sık "keşfedemiyorlar, fark edemiyorlar yani biz söylemeden. Ya da söylesek de o tehlike boyutunu bilemeyebiliyor o çocuklar.

Dolayısıyla merdiven her türlü özel öğrenciler için sıkıntı, benim için de sıkıntı.

Peki, iç mekanlarda fiziksel erişimde kullanımla ilgili problem oluyor mu?

Tabii oluyor. Yani sınıfımız özel eğitim sınıfı ama maalesef sıralar, dolaplar vs. bunlar tam anlamıyla çocuklara ya da. bizlere uygun şekilde dizayn edilemiyor. Mesela köşeli masalara -burada masalaritfuz. Köşeli- bir öğrencimiz bir kere kafasını çarptı, burada şişti gitti. Bir sıkıntı yaşağık yani Ya da ne bileyim dolap kenarları çok sivri. Çocuklar normalde dolaptan giğip* / kenarları sivri olduğu yi şıyorum. Çünkü orada bir tehlike barındırıyor sivri kenarlar ve

Syalarını alabilirler. Bu anlamda bir kısıtları yok, ama dolap çi onlar gidip dolaptan bir şey alıp ederken ben öğretmen olarak ciddi tedirginlik: dolayısıyla eğin bir kısıt daha getirmiş oluyor. Yani dolabı kullanmasını ben bir Halbuki çoçuk bağımsız oradan eşyasını gidip alabilir. Ama o sivri kenarlar yüzünden Geşili sorunlar yaşayınca dikkat etmeye çalışıyorum ben.

Peki, daha önce öğrenciler ve başka bir mekânda herhangi bir üretim yaptığınız #oldu'mu sınıf dışında? if dışımda bahçede yapıyoruz. Sınıfın dışında bahçeyi kullanıyorlar. Fakat onun dışında farklı bir yer kullanmıyoruz.

Orada hiç problem yaşanıyor mu?

Merdivenlerde, bahçenin kendi merdivenlerinde yükselti sorunumuz vği. Belli yerler daha yüksek belli yerler daha alçak. Oralarda da iki üç basamaklı! divenlerle geçiş sağlanıyor. Fakat merdiven üzerindeki taşlarda döşemelerde cidüi ırılmalar, yamalar yapılmış durumda. Bunlar da dikkatsiz davranıldığında* eye vs. sebebiyet verebiliyor. Böyle bir kısıtımız da var bahçe ile ilgili. , * Peki, üretim alanınızda yani sınıflarda ne gibi probleyilâr yaşanıyor? Sınıfımızda yine yer döşemesi ile ilgili bir proble yaşamıştık daha önce. Parke döşenmiş sınıfların hepsine. Sanırım yani y iş mı döşendi bilmiyorum neyden hce deprem oluyor zannettik baya kaynaklı... Bir gün biz sınıftayken yerler pati tedirgin olduk. Sonrasında o patlayan park Si) temizlendi, oralar göçük kaldı yani parkesiz alanlar oluştu sınıfta. Dolayısiy las bu da bir yükselti farkı oluşturdu. Çocuklarımız birkaç tanesi de burada gsınıf içine gidip gelirken ayaklarına takılıp düştüler burada. Böyle bir sorun Yaşadık. Sonrasında yaptırdık, ama biraz zaman alıyor okullarda bu tarz şeylerin ya ılması.

Bir de dolapla ilgili bir probişmden bahsetmiştik ses kaydından önce. O neydi? Dolapta çocuklar açtığında; ikapsk açıkken sivri bir kenar oluşuyor. O kenar çocuklar için sıkıntı yaratabilir. B yla ilgili bir şey yaşamadık. Masada yaşadık. Biz sınıf içerisinde beden eğ " yaparken -kış aylarında sınıfta yapıyoruz- öğretmen masasının sivri kep.

Bayağı bir tedirgiri gi problem yaşama: ama yaşayabilirdik. O günden sonra bu oyun esnalarında ya da işte sınıfta > çarptı çocuk oyun esnasındayken kafasını. Kanadı ve şişti. duk hepimiz. Yani veliyi falan çağırdık. Çok şükür bir ciddi bir n eğitimi yaptığımızda öğretmen masalarını kenara çekmeye çalışıyoruz, Düzenli bu da bir de sınıfın şeklini değiştirmeyi gerektiriyor. Ben bu şekilde ikensyani ağırlık kaldırmam da biraz benim sıkıntılı. Ama düzenli olarak sıraları çek, sını al düzenle... Yani sınıf esnasında yapacağımız etkinliğe göre sürekli bir şeyleri itip ekimiz gerekiyor.

Bir de şeyden bahsetmiştik, dolap boyundan dolayı materyallere ora problemli idi galiba. Sandalye kullanıyordunuz.

Aynen öyle. Bizim dolaplarımız yetersiz olduğu için materyallerimiz sığm raflara yani dolap üstüne koliyle falan materyal yerleştirmek zorunda kalıy bu şekilde iken. Bu bir tehlike yaratıyor.

Peki, böyle cam boyları ya da kapı ile ilgili falan, öğrencilelii mu? Ya da eğitmenler?

Kapımızda bir sıkıntı yok fakat pencere anlamında eve "run yaşıyoruz. 4 tane penceremiz var. Hepsi de normal insan boyutuna göre İğok düşük kalıyor. Biz bile pencereye yaklaştığımızda belden yukarısı pencerenin açık kısmına denk geliyor, tehlike oluşturuyor. Çocuklar da ders esnası yâ a teneffüs esnasında bahçeyi görmek için pencereden izliyorlar ve bellerine sarkabiliyorlar. Bu ciddi bir tehlike oluşturuyor, çünkü üst kattayız yani ikinel Köllayız. Pencere boyları maalesef bu anlamda eğitim öğretim kurumu için bayağı Uğgunsuz.

Peki, hani böyle sınıf içerisinde atıyorum bildiğim kadarıyla resim yapıyorlar öğrenciler ya da el işi ile ilgili derşleri var. Onlarda mesela yaşadığınız spesifik bir şey, bir problem var mı? Eğilip kalkarken olabilir. Masa boyuyla ilgili olabilir. Masaların kendi sıraları genşİde.daha oval çocukların sıraları. Fakat materyal sert.

Şimdi mesela çocuk resiliuyâparken ya da boyama yaparken pastel boyasını ilip onu almaya çalışıyor ve kalkarken kafasını vurabiliyor.

Ha kenar sivri değil evet'ama materyal sert bir materyal olduğu için bu da yine çocukları zarara ve tahribata yol açıyor. ailem dn, düşürüyor. Sıranın altına:

Evet bizim Böyumuzda değil, çocuğun boyuna uygun olduğu için bel ağrısı yaratıyor.

Çocukların, sıralarında yani özel eğitimle birebir çalışmak gerekiyor. Her öğrencinin gidip birebir ders yapıyoruz. Dolayısıyla sürekli sırasında eğil doğrul mız gerekiyor. Bu bir sorun yaratıyor. Bunun dışında yemek masamız ayrı. €k masası daha da ana sınıfı düzeyinde bir boyutta, Sandalyeleri de daha küçük.

BiZ de burada mesela hem yemek yiyoruz hem de zekâ oyunlarımızı masada

#, oynuyoruz ya da resim yaparken de bazen toplu şekilde bu masayı kullanıyoruz. ye Çünkü birlikte kullanılan bir masa. 7-8 öğrenci aynı anda toplanıyor ve ben öğretmen çalışmak da beni fazlasıyla zorluyor.

Peki, sizce herkes için yani herkesin erişimine açık bir sınıf, eğitim o sil olmalı? Siz neleri gerekli görüyorsunuz? tasarlanmalı bu. Bu nasıl yapılabilir? Belki boyut değiştiren şekildeğtasarlanabilir.

Öğrenciye uygun hale getirilip. Öğrenci tek başına yemek yerke esela o masada lacağı zaman masa yükseltilebilir. Belki böyle bir işlevsellik sağlanabilir. Onun dişiye tabii ki bizim çoğu sıkıntımız güvenlik önlemi ile ilgili. Çünkü özel bireyli onun boyuna uygun halde olur. Öğretmenle birlikte bir şeyler ya

,. çocuklarımız. Mesela pencerenin güvenliği, sınıfın üst katta olması, zeminlerin döşemesi, sıraların hepsinin sadece köşeli değil yani kıvrımlı olması değil, aynı zamâhda da yumuşak malzeme ile kaplanmış olması gibi şeyler gerekli. Bizim sınifı İı daki güvenliğin tam anlamıyla nifirı sağlanması için çocuklarda be bizler için. Hatta ların bile yarıya kadarki kısmının yumuşak malzeme ile kaplanması gerekebili çocukların çarpmasını önlemek liçin.

Ya da herhangi bir öfke nöbeti, bir kriz aniiyaşandığında çocuğun kendini oralara vurmaması için buraların da katlanması son derece faydalı olur.

Peki, böyle öğrenciler arasında görme bozukluğu, görme engelli ya da işitme ile ilgili bir problem yaşayan öğreçi va mı?

Bizde bir tane görme ile ilgili pigblem yaşayan öğrenci var. Daha doğrusu iki tane, ama birininki bayağı ileri düzeyde, Tâhtada bir şey anlatırken çok ciddi şekilde tahtaya yaklaşması gerekiyor göğebilmes için. Onun dışında bir tane daha öğrencimiz var.

Gözlük kullanıyor Güğlük kullanarak ve ışığa çok ihtiyaç duyuyor. Karanlıkta göremiyor. Tavu diye bir rahatsızlığı var onun da. Işık sağladığımızda ve gözlük taktığında Şuan başka'benjm aklıma bir şey gelmiyor. Teşekkür ederiz.

Rica ederim"

Ben bir sey Sormak istiyorum. Mesela diyelim ki görme engelinden bahsettik ya rak erİ'daha belirgin olabilecek şekilde sınıfta herhangi bir şekilde ayırıcı renk i de minimum düzeye iniyor. fazla ileri düzeyde görme engeli bulunan bir öğrenci için... Atıyorum

NX a dö'duvarlardaki kabartmalar, yer izi gibi böyle önlemler var.

• | ula, bizim okulumuzda yok. Çünkü bizim sınıfımızda daha doğrusu bizim okulumuz Normal bir orta okul. Normal öğrencinin gittiği bir orta okul, içerisinde bir tane özel i eğitim sınıfı var. Bizim sınıf o. Orada da zihin engelli öğrenci yer alıyor. Yani zihin artı Başka bir şey var mı?

Benim eklemek istediğim yok. İnşallah faydalı olabilir.

Katılımcı-3 Hocam ses kaydı cihazı açıkken adınızı, soyadınızı tekrar. a XXX

Doğum tarihiniz?

1983. 26 Nisan 1983.

Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunu tan mi yili misin?

Fiziksel engelini var. Hani çok ondan dolayı merd eliler v vs. çıkarken zorlanıyorum. Bir de kampüste ve şehirde engelli park alanları kasi V ve bunu dahası engelli olmayan birçok araç engelli park alanına park ettiği içi yürümede zorlanan bir insanım. O yüzden çok şey yapıyorum. Rahatsız oluyorüin.

Engel durumunuzu birazcık tanımlayabilir misiniz?

Ben bir Spina Bifida hastasıyım. çoklu ne deniyor ona? Sürekli bir hastalık. Çoklu etkiliyor insanları. Hem fiziksel olarak bir rahatsızlığım var. İşte bir bacağım daha kısa. O anlamda en çok yaşadığım. ,sorun. Bir de nasıl söylemeli bende tuvaletimi kontrol a bir şeyler kullanmam lazım. İlaç filan kullanmam edemiyorum çok düzgün. B şik lazım. O şekilde. i

Anladım. Üçüncü s4 üy d geçiyorum. Hangi bölümde görev alıyorsunuz şu an?

Eğitim Fakültesi'nde n Bilgisi Anabilim Dalı'ndayım. Aynı zamanda Engelsiz Kampüs koordiiiiyfardımcısıyım.

Bu bölümü terbil etmeden önce herhangi bir ön yargı ile karşılaştınız mı? Lisanstan bahsediyorsunuz herhalde değil mi? Çok daha öncesinde. Yok karşılaşmadım.

Şu anda "çalıştığınız birimde herhangi bir ön yargı bulunduğunu düşünüyor m sunüz size karşı? gniyorum, Öyle bir şey hissetmiyorum.

Çalıştığınız birime fiziksel erişimde bir problem yaşıyor musunuz? Yaşıyo neler yaşıyorsunuz?

Kısmen çözdük. Eskiden burada engelli park alanı yoktu ve çok dol öğrenciler de gelip park ediyordu doğal olarak. Öyle olduğu için fark ed uzağa filan park ediyordum. Şimdi iki tane engelli park yerimiz var. O birazirâhatlatıyor ama yine de -ha bir de ben dördüncü kattaydım-. Ara sıra asansör bözuluyordu. O musunuz? Odanızda, çay ocağında vesaire...

Yok yaşamıyorum. i Ya da iç mekanların arasında da mesela merd leiler v var. Onun gibi problemler...

Şey, asansörlerle ben halledebiliyorum am İğer arkadaşlarım mesela tekerli sandalye kullanan arkadaşlarımın kullanımına" Şok uygun olmadığını biliyorum. Aynı zamanda her ne kadar sağlansa da bazı yö lerde işte, fakülte için de konuşuyorum genel olarak da konuşuyorum. Ya fakülte için demeyeyim üniversite için de konuşuyorum, genel olarak da korluguyorum. Ben öğretim görevlisi olduğum için bir problem çok yaşamıyorum as öre erişimde. Ama öğrencilerin birazcık daha zorlandığını fark ediyorum işe: asansörlere erişiminde. Çünkü bazı asansörlü işte kartla çalışıyor vesaire gibi.

Öğrencilerden bahsettik "öğrencilerin atıyorum sınıfa erişiminde ya da sınıftaki masaya sandalye erişitninde bir engel görüyor musunuz?

Çözmeye... ide birden buluyorum şu anda. Engelsiz kampüs olarak elimizden geldiği kadar buliliz problemler yaşadıklarında çözmeye çalışıyoruz. Bir öğrencimiz vardı. Sıralari Simin kapısından geçmesi biraz zorlanıyor diye yanlış hatırlamıyorsam onu modi işti, İşte inşaat işleri yapıldı vs. Talep geldiğinde yapılıyor ama eksikliklerimiz fazla tabii ki yapıyorum ben burada da, pi problemi eşikten dolayı mı kapının genişliğinden mi?

| dı galiba onun sınıfında öyle hatırlıyorum. g$ândtiyenin sığmayacağı bir şekilde miydi? f "Sağiyordu ama zor geçiyordu sanki. O yüzden biraz daha genişletildi diye hatırlıyorum. Ama evet yani bende gerçi çok büyük eşik yok da bazı kapılarda eşikler var. Pek düşünülerek yapılmış mimari olarak öyle. Bu arada buradan gidiyorsa Büyükşehir Belediyesi'nin kaldırımları çok yüksek. Ben her adım atarken Tüm Büyü Belediyesi'ne sevgilerimi gönderiyorum.

Farklı üretim alanlarımızda hem okul içerisinde -başka üretim şeyler nedir?

Yani mesela tiyatroda da..

, Menieşe Belediye Tiyatrosu' nd

AKM'ler- ondan emin değilim. Ona yanlış bir şey Wa ama orası da sanırım öyle. İşte kültür merkezleri, birçok seyred eğimiz gidip de aktivitelere katılabileceğimiz alanlarda tekerlekli sandalyeler.içİn ayrılmış bir özel alan yok. Başka ne geliyor aklıma... Yine görme engelliler. içini bâzı ZI yerlerde var ama yeterince var mı yok mu bilmiyorum. Yanlış kelimeleri de kulla mak istemiyorum ama özel alfabeleri var ya. Yeterince yol gösteren tabelalar, meseleler yok. Yerlerdeki şeyler ne kadar etkili kullanıyor bilmiyorum. Bir de işte nel olarak az önce de bahsettiğim gibi yerler yapılıyor belki ondan sonra işte ği iyorlar oraya araba park ediyorlar, bisiklet koydular, gıdı bir şey yapıyorlar. İnsanlarını rn farkında olmadan işgal ediyorlar. Bütün bunlar daha da engelliyor insanlari gözlediniz mi diğer lr

Benden başka engelli, imse yok. Benim bulduğum şeyde. Ama mesela sahneye çıkabilmem içinğiöglivenler var. Yüksek aralıklı merdivenler. Arkadaşlar falan arada yardım ediydiları; Ben bir şekilde ayarlayıp çıkıyorum ama mesela bir tekerlekli sandalyeli öteye çıkamaz. Ya da bir görme engelli nasıl çıkabilir? Yine hani destekle falan olması lazım çünkü bir tutacak yer yok. Şimdi kendim de görme engelli olmadığım için de stratejilerin de çok iyi bilmiyorum. Nasıl şey yapar diye. Öyle ya da üçüncü katta olabizim tiyatro 8 sahnelerimiz. Asansör var ama bazen asansör bozuluyor. Hatta li var, bilmem nesi var. Yangında asansör kullanmayın diye şey yapılıyor. Aklıma

• geliveren şeylerden biri... Bu arada bilmem hiç zihinsel engelliler ile konuşma fırsatınız oldu mu ya da işte dikkat dağınıklığı olan insanlarla konuşma fırsatınız oldu mu? O ihtiyaçlarına göre bir düzenleme olduğunu pek sanmıyorum. Ya da ne kadar var, haberim yok.

Bizim, zihinsel engelliler birazcık çalışma kapsamının dışına giriyord.. pe Siz fizikseller ile çalışacağız demiştiniz pardon. ye

Tanışma imkânımız oldu. Dün mesela onlarla birlikteydik. Birkaç etkinliğe katıldık. Ya da dikkat dağınıklığı olan biri ile röportajımız oldu. £ Gen hem zihinsel hem bedensel engelli insanlar için ger gi çok az alınmış önlemler var. ğrencisiydiniz değil mi?

Universal Design -evrensel dizayn- dedikleri ne pile fi,ben... Rampa artık şey şeklinde yapılmış çok güzel... Bir yanı işte mere yanı rampa olan çok güzel şeyler var. â Ayrıştırmadan yapılan tasarımlar.

Ama şu Türkiye'deki şeyler rampalar maşallah 43derecenin bile üzerinde. Yani bırakın kendinizi tekerlekli sandalyede itmeyi valiz çökemiyorsunuz siz orada.

Ben gelirken şey gözüme çarptı. Hemen yandaki otoparkın önünde bir rampa var.

Rampa yükseltiden sonra başlı

Önce bir yükselti çıkmak lazım rampaya gitmek için. a, Olabilir, doğrudur. Mesela Buranın en güzel girişi -ben merdiven çıkmayı çok sevmiyorum, zorlanıyorum. ünkü- kantinin içinden geçmek. Ama yazın da kantin kapalı.

Kapıları da mı kapatliyar?

Tabii canım kapadiYör Kilit yani. Ya sizin geldiniz gibi dolanacağım, aşağıdan bir yerlerden şey Yapaçağım ya da işte merdivenlerden ineceğim çıkacağım vesaire api şeklinde ve dre a yemekhaneye ulaşmak benim için çok işkence, o yüzden hiçbir zaman yerlkijaneye gitmiyorum. Kampüs çok yokuş. Bir dolu merdiven yani gerçekten ,onun yerine işte buralarda bir şeyler şey yapıyorum. Teknik olarak bu da benişmaddi olarak etkiliyor. Bakarsanız çok büyük bir şey değil, ama engellenmiş mi o ör evet engellenmiş oluyoruz. ir"eklemek istediğiniz bir şey var mı hocam?

© Yo galiba bu kadar teşekkürler. Böyle bir çalışma yaptığınız için bence çok değerli gerçekten. Umarım sen de güzel bir şey olur. Okumak da isterim çalışmanızı bu arada

© daha sonradan, Teşekkür ederim.

Çok teşekkürler hocam.

(2. Kayıt — Görüşlere Eklemeler)

İlk geldiğimde şeyler vardı... Siz var mıydınız? 4. sınıftan yeni mezun oldu

4 sene falan oldu zaten geleli. Bankamatikler vardı hatırlar mısınız sıra $ Ne tarafta?

Hemen bizim Eğitim Fakültesi'nin aşağısında. g

Ben hatırlıyorum evet.

O bankamatikler şu kadar falan yükseklikteydi ve merdiveğ'öyok yani. Böyle iki tanesinden zor bela tırmanıyordum. O da tık tık tık çıkıp d söyleye söyleye. Bu sefer bütün bankamatiklere saldırdıla ök güzel ve erişilebilir bir şekilde hepsini hiç kimsenin erişebilemeyeceği bir sekiğe getirdiler Sonra bir tane

Akbank koydular galiba şuraya bir yere. Ama "ya yah hiç düşünmüyorlar. Hani üniversitenin yolları bilmiyorum, arabanız yok, SİZ Y yor musunuz? Ya da kampüs içi ring mi kullanıyorsunuz? Çok yokuş zaten ha kari yapılabilecek bir şey yok. Doğası gereği yokuş bir yer. Ama belki ne bileyim. Ringiği var mı? Ben kendi aracı kullandığım için bilemiyorum. İşte onlarla filan birazcik desteklenebilir. Zor çünkü üniversitenin içerisinde yürümek şey yapmak. g

Ya biz mimarlıkta vakit geçirdiği iz için çok problem yaşamadık. Ama bazen derslerimiz oluyordu eğitimdeşpk sıkıntı yaşıyorduk ve insanlar her gün burayı çıkıyor yani sıkıntı biraz. Biz4 "yıldır muhtemelen öğrenci sarayına yemek yemeye 2-3 kere gitmişizdir " Benzer şeylerden dolayli Bilmiyorum yani anlıyorum uzak olması normal büyük bir kampüs. Ama öte yağdân, da bir çözüm sunulmalı sanki.

Bir de onun dışındlğhözam şey özellikle çok eksik. Yani gezdiğimiz yerlerde en zellikle görme engeli olan insanlar için hiçbir şekilde önlem büyük gözlemiği ZÖ alınmamış. Ve-katıldığımız için sosyal etkinliklere katılan, katılmaya çalışan insanlara ör iflek istediğimizde de bulamıyoruz. Çünkü insanlar katılamıyor anladığım kadarıyla.

Bİ nedeni var sanki. Bu sefer engelsiz kampüsten şey yaparak. Bizim öğrehcillrimiz var. Biz onlara ulaşmaya çalışıyoruz. Sosyal aktivitelerden de haberdar ği diyoruz. Şey içindekinden de bahsediyorum, kampüs içindekileri filan zaten eiğ Taall' lerinden vs. şey yapıyorlardı ama. Bizim mesela engelsiz kampüs olarak yapmaya Çalıştığımız işte arada toplantılar yapıyoruz. Ne bileyim spor faaliyeti gibi bir şeyler

• yaptık. Hiçbir öğrenci gelmedi engelli olanlardan, engelli öğrencilerimizden. Ya bu ile işte görme engellileri ya da tekerlekli sandalyede insanları çok daha az göri Bunun nedeni burada olmadığından değil insanlar gerçekten çıkmıyorlar so ailemden ayrı yaşamıştım. Yurtta falan yaşamıştım, ama yu kolay değil aslında bir yandan baktığın da. Ama böyle be

Ben yurtta kaldım.

Değil mi çok büyük bir farklılık oluyor o yurda çıkın k. le evinde olmakla. İşte onların da etkileri oluyor galiba. Yani şimdi siz evde olsahız kadar takılmayacaksınız. Gideceksiniz, evde'ia enin, babanın ya da zaten hali

İki üniversitedeki etkinliklere o hazırda olan iş arkadaşlarımızla mesai ile dev ım; edeceksiniz. Galiba mayın etkisi var diye düşünüyorum.

Tabii ki her şey çok etkiliyor hocam. Ve çok hassas oluyorlar genelde. Yani ne kadar engel durumu fazla isi;, gerçekten o derecede hassas oluyorlar. Bilmiyorum yani biz de zaten bunu aşmayı çok istiyoruz. Bir taraftan da hocam birey kendisi evden çıkmaya karar verse bile de evden çıktıktan sonra birkaç problemle karşılaşınca biialahiki sefere çıkma ihtimali düşüyor.

Bir öğrencimiz vardı şeYi'dehhişti Markete gittim, annemler de niye sen tek başına saldılar. Yani senin tekbaşın

2k ışına saldılar dediğiniz kişi üniversite. Hadi birkaç yıl öncesi olsun. Yani 5 yaşıfida 1 yaşında çocuk değil sonuçta. 15'inde 12'sinde, 13'ünde bir genç kız. Yani iye sen tek başına saldılar şeysi yok. Ama bunu 30 yaşındaki insana da söylüy rlar. Niye seni tek başına sandılar diye. Keşke şu şeyi belki duymuşsuniğzdr ben çok fazla duyuyorum ve beni çok irrite ediyor: Anneler dua ediyorlar işte inşallah oğlumdan önce ben... Oğlum benden önce ölür, kızım benden önce ölür filan diyorlar engelli bireyler için. Keşke böyle bir dünyada yaşamak zorunda kalmasâlar. Yani anne baba da bazen engelliyor ya da toplum da bazen engelliyor. Ve seğyite dil eklemek, yani onun birey olduğunu kendi başına bir şeyler yapabileceğini abul etmiyorsunuz. Kendinize bağlı yapıyorsunuz, ondan sonra da umarım işte ben gidersem kim bakacak görüşmemizde şey dediler sen bir yere giderken tuvalet banyo Vğ sormuyoruz. Şimdi bizim erişimimizi sağlayacak işte atıyorum engelli tuvaleti var mı diye kimse bizi düşünmüyor. Bunu sormamamız lazım gerğ karşılaşınca biz artık çok daha duyarlı bakmaya Başladık e v kullanmaya çalıştığında ya da depo olarak kullanılıyor ya İn, şte mesela ne bileyim bir süpermarkette, süpermarket değil de avm lerde ilariğğitmeye çalışın orası kilitli isteseniz de ulaşamıyorsunuz filan şeklinde.

Şeyi soracaktım hocam size: Herhangi bir atölye işmasını katıldınız mı? Ya da ders verme gibi...

Ders vermedim yani hani normal ders vel / üm tabii ama benim verdiğim dersler şeylerde normal sınıfta. Atölyedir vesaireğli ders vermiyorum. Bir tek tiyatrodayım kısmet sayılırsa atölye orası var. Orada; da dediğim gibi işte sahneye inip çıkmak birazcık zor oluyor ama bir şekilde Yapıyorum idare ediyorum.

Peki, atölye yani tiyatro e olduğu yani zeminleri mesela nasıl bizim okulun kaygan mı yoksa yeteri derecede bastığınız zaman kaymayacak biçimde mi? Ya da kapılar, pencere Yani problemi olan keskin köşeler gibi.

Güzel sorular... Çok dikkğt: kgimedim doğrusu söylemek gerekirse. Beni yapan rahatsız edecek bir şey olmad ğ çünkü hep çıka için de sadece basamaklar var diye onu düşündüm. Biraz kaygan ama normali heyhhangi bir yüzey kadar. Ekstra bir şey yok. Buradaki AVM'deki ile çok daha Küçük, "ama benzer bir şekilde. Bilemedim yani öyle çok yok sanki. Teşekkür ederiz. katmer e Şimali açtım ben ses kayıt cihazımızı. Ses kayıt cihazı açıkken bir isim soy ismi " tekrar alabilir miyim?

XXX

Doğum tarihiniz nedir?

10.10.1995.

Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunuzu, yani sağlıkla ilgili g açıklayabilir misiniz, tanımlayabilir misiniz? İ Skolyoz hastasıyım. Omurgada eğriliğim var. Bir ameliyat geçirdim. Şu ariğ a bi var zaten. # Hangi bölümde görev yapıyorsunuz şu an?

Özel eğitim öğretmeniyim.

Bu bölümü tercih etmeden önce çevrenizden her Yaf karşılaşmış mıydınız? e. Y Aslında şöyle hani, özel eğitim öğretmeni deyince çokfazla bilinen bir bölüm değil. Yeni yeni tanınmaya başlandı. Sanki çocuklara tartar bir bakıcılık yapacakmışım gibi bize çok bakıldı. Bunu çevremde de duydum. fani işte çocuklar nasıl tuvalet gidecek, altlarını nasıl temizleyeceksin? Tabii u algıyı bölümü okuduktan sonra anladım. Bu aslında, çocukları direkt. öz Bakım becerileri değil de öğretim gerçekleştirebileceğimi bölüm okurken öğreri lim.

Peki, şu anda çalışırken hala birimin gerisinden ya da çevrenden sana karşı bir ön yargı olduğunu düşünüyor müşun?

Ya algıları yıktığımı düşünüyorum. Çünkü aslında şöyle, hani toplumdaki algı çok böyle ne düşünceler var, kemik ğüyeeler dediğimiz düşünceler var. İllaki bazılarında benim solum mu da etkiliyor. Yani bende fazla ağır koah da var. Bir merdiven çıkarken, inip çıkmakta çok zorlanıyorum. Yani bazen atıyorum acil sınıfa koşmam kalmakta zorlanıyoruz. Yani onun dışında sınıf temizliği sık sık yapı çocuklar koştuğu için çok çabuk tozlanabiliyor. Biz öğretmenler bunu $g bazen yetmediğiniz durumlar oluyor. 4

Mesela XXX şeyden bahsetmişti: Masaların köşeleri fazla siv vi a,.. Oraya galiba bir çocuk kafasını çarpmış düşüp.

Evet evet doğru. O var yani aslında sorular şu an çok var da. #pöye direkt sorunca çok böyle aklıma gelmiyor. Camların, pencereler var. Pencerğiiğ >kenarları da çok dik. Onların mesela kapakları ben böyle yumuşak şeyler ölüyor. onları kaplayabilirler.

Duvarlarımız mesela sınıf duvarları özel öğrencile, ii olmasına rağmen fayansla

Ti r Çocuklara zarar vermeyecek kaplamalı. Oraya da yumuşak böyle kumaşlar Guy şekilde zarar görmeyeceği şekilde. Kaplanabi aslinda.

Galiba bir yere sizin şey fayansları patlam ş öyle bir şey olmuş. Çocukların ayağı takılıyormuş.

Evet evet. Doğru bir ara hatta biz sınıfta ders işliyorduk. Birden bir gürültü ile sarsıldık. Deprem sandık. Hatta XXX ile b çıkmıyor sınıftan. Biz idarecimizl& konuştuk. İçeri geldiğimizde aslında o patlayan sesin b. cer tüm çocukları dışarı çıkardık. Baktık kimse kaynağının fayanslar olduğunu, gördük. Yani belki zemini farklı bir şekilde tasarlanabilirdi. " Fayans deği,de'p parke olabilirdi. Çünkü buranın iklimi de belli. Kışın filan?

Obezite bir öğröncimiz var. Aynı zamanda görme problemi var. İkisi aynı anda olunca çocuğun het'haföket alanı kısıtlı olabiliyor. Yani sürekli hani onun için sürekli bir ortam hazırlıyoruz. "Yürüdüğünde çarpmayacak şekilde. Ya da rahat Kalkabileceği sırayı d diğ irilebilir. Daha aydınlık hale getirilebilir ya da öğrenciye özel sıra yapılabilir. , Mesela öyle öğrenciler için ayırt edici renkler kullanılıyor. Atıyorum işte kırmızı temsil ediyor filan, ama ben sınıfta öyle önlemler olduğunu düşünmü Doğru mudur?

Yok. Aslında biz öğrenciler için hani her öğrenci kendi sırasını tanıması içi yaptık. İşte adının olduğu. Soy adı zaten... Zaten çoğu öğrencimiz okuma yok. Okuma yazmayı bilmeyen öğrenci için de atıyorum renklendirmekiğ bileceği şekilde renklendirme yaptık. Yani yeterli olmuyor. Okul şartlarıfda çok kısıtlı. Biz de çok bir şeyler yapamıyoruz. Hani bizim de imkanlarımığaşynır olduğu için sadece bunları yaptık. Yani etiketleme yapmıştık. Öğrencinin a masası ve Sırasını aynı etiket olacak şekilde isim ve soy ismini yazmıştık. KK" Peki, böyle hani siz okulda öğrenciye bir şeyler aâğpişliyorsunuz ya ya resim yaptırıyorsunuz, el işi yaptırıyorsunuz. Bunları yaptıtitkp

Ya aslında şöyle. Materyal erişiminde sağlamadığı için biz kendi cebimizden ödü e z ya da velilere aldırıyoruz. Velilerin de durumları ortada. Yani çok böyle ahım şahımiBir durumları olmadığı için hepsi orta halli gibiler. Atıyorum en basitinden kuru kalemleri bittiğinde, bir daha alabilecek güçleri olmuyor. Biz de bunu karşılıyoruz&kendi cebimizden. Ama hani her öğrenci için de yapamıyoruz bunu. Yani belli hir: sınırda biz de kendimiz karşılayabiliyoruz. Bu anlamda yani aslıda biraz Milli, Eğitim'i in devreye girmesi gerekiyor. Ya da RKM var: Rehberlik Karşılama Meri, Böyle çalışmalar yapılabilir yani materyal bittiğinde bulunabilir. Ha şöyle bir Şöy Yar sene başında bir defaya mahsus materyal desteğinde bulunuyorlar direkt nâfiğlarak. O da yeterli olmuyor. Yani verdikleri atıyorum 1300. 1300 bir yıl boyun yeis kalıyor. Yani fiyatlar da zaten belli ortada.

Kâğıda bile yetim ki

Evet evet. Önün. dışında ben şunu ekleyebilirim: Hani fiziksel kısıtlama olarak öğrencimi varmesela bizim okulumuzda klozet yok ve bizim oturamayan bir öğrencimiz var. Hani kilosundan kaynaklı. Onda çok sorun yaşıyoruz. Çocuğu kendi öğretmenler tüv gerçek tağısilidan çok kötü. ine götürüyoruz. Çocuğu orada tamamen soyup çocuğun tuvaletini Ştirmesini bekliyoruz yani. Hem bu çocuğun istismarı hem de psikolojisi

En basitinden Milli Eğitim bir klozet yapsa, ona özel bir tuvalet oluştursa, anahtarı da — bizde olsa hiçbir sıkıntı olmayacak.

Yani okul içerisinde herhangi engelli tuvaleti yok mu?

Yok.

Hiç mi yok? e Yok yok. Maalesef yok. Büyük, en büyük problemlerden biri zaten asansö ol bir de engelli tuvaleti. Yani aslında okul iki katlı. Hani asansör belki yani bü ümü ya da özel çocukları bilmeyenler için çok abes gelebilir. Ama işin içinde olafi insanlar için yasak, ama aslında o çimenler çocuklar iç ilmış oturaklarımız hiç yok. Yani tenefüste olduğunda çocukların oturup dinle bileceği bir alanınız yok. Yine bahçe kısmı var, ama bahçe kısmı yasak olduğu i için biz hiçbir eğitimde kullanamıyoruz. Onun dışında kışın... Kışı düşünüyorum. Bu sarkıtlar oluyor ya şeyde, buzullar tavanda. Ona yönelik bir çözüm yok. Tek çözüm maş çocuklar o sarkıtların altında yürümesin. Ekstra bir çözümümüz yok yani. 2" Güvenlik sıkıntısı oluşturuyğr. oda.

Evet. Zaten Milli Eğitimi" mizi gaffuf tedbiratı altında iki yıldır güvenlik sistemimizde de yok yani. Önceden güveliiççler vardı. Şuan o da yok.

Peki, böyle sınıfın içli ejken filan diyelim ki çocuğun boyaya ihtiyacı var. Çocuk kendisi boyaya "Kâlkik p alabiliyor mu yoksa siz mi vermek durumunda kalıyorsunuz?: —" Ya aslında öğrencin inin düzeyine göre farklı. Mesela hafif düzeyde öğrencimiz var. Öğrencilere âkşira bir yetersizliği olmadığı için kendisi kalkıp alabiliyor. Ama misal demiştim az gören öğrencim, gidip kendisi alamıyor. Yani bizim için hani bazen sınıf çeriginde "ekstra iş oluyor. Onunla beraber gidip almak. O esnada çünkü başka bir öğrenci'ile ilgileniyorsun. böyle dolaplar... uda aslında şeyden kaynaklanıyor: Özel eğitim sınıf mevcudunun fazlalığından

Kaynaklanıyor. Atıyorum 10 kontenjan değil de sen bir 5 kontenjan yapsan biraz daha verimli olur.

Ama bölgede bir tane özel eğitim açıyorlar muhtemelen. Ona da bü öğrencileri oraya gönderiyordur onlar. öğrenci var sınıfımda.

Düzeyleri de farklı olduğu için hafif düzeyde olan çocuğun gerilere ihtimali de vardır belki. Pa,

Evet, çünkü öğrenciler birbirinden etkilenir ve bizim öğrenğiler,, eşittir taklit yani.

Birbirlerini taklit ederek K öğreniyorlar, Hem olumlu davranışı il umsuz davranışı. kalıyoruz demişti. pm Ma Evet, doğru doğru. Çünkü dolaplarımız yüksek. yn kendi boyum çok yetmiyor.

XXX biraz daha uzun, biraz daha avantajlı.

Çarşamba günü kendisi kurulda olduğu İ in. B imkânsız. Bu da ekstra sınıf içinde kontrolün Kaybedilmesine neden oluyor. Yani basit işler ama aslında o kadar büyük ki. Sandalyeyi al, dolabın önüne bırak. Hadi boyalar al, tekrar sandalyeyi bırak derken oit yada çocukların sınıf hakimiyeti elden çıkabiliyor yani.

Hem çocuklar için probleme de senin için problem. Sen de böyle bel ağrısı çekiyorsun, sandalyeyi taşı orsun. Uzanıyorsun tepeye filan.

Evet evet kesinlikle. Yaridola; aplar hani temizliği filan da sıkıntılı olduğunda hani bu atları temizlemek i görevlilerimiz var ama bizi yine kendimiz de yapmaya çalıştığımızda zorlandığımız durumlar oluyor. Ya da en basitinden tahtalarımız çok yüksek. Ben meşe tahtanın en uç kısmına yetişemiyorum. Tahtalar büyük olduğu için ben yetişmekiöizoylanıyorum. Genelde alt kısma yazıyorum. Bu ekstra bir sorun oluyor. Ders içindâziksel erişimde başka aklına gelen herhangi bir şey var mı?

Vallahi düşünüyorum. Şu an aklıma gelmiyor. Belki konuştukça gelir. Bilemedim şuan. Peki, öyle hani herkesin erişimine açık hem özel çocukların erişimine açık hem beden e #eylurimayan ama yine de hani çevresi tarafından ön yargıyla karşılaşan

Snsanların, yani herkesin birlikte bir tasarım stüdyosunda ya da bir sınıfta birlikte

İ engeli bulunan, hamile, yaşlı ya da hani herhangi bir bedensel engeli çalışması için sence ne gerekli? İçinde bu olsa herkes kullanabilir ya da böyle böyle şeyler olsa herkes oraya erişebilir diyebileceğim bir şey var mı senin? de bir bölüm şeklinde. Okul öncesi gibi bir şekilde olmalı. Atıyorum özel eğiti bölümlü odadan oluşmalı. En büyük sorunumuz bu ve o bölümün için kullanabileceğiniz tuvalet olmalı, mutfak olmalı ve bu öğrencilere göre dü i Materyalinden tuvaletine kadar. Tuvaletleri küçük olmalı, sandalyeleri küç i olmalı. Lavaboları, aynaları biraz daha aşağıda olmalı. Çünkü öğrenci" yetişebilsin. Pencerelerin bu uç kısımları işte koruma ile kaplanmalı. Yani bu genel olarak düşünüyorlar. Bunları için öğrencilere uyarladığığ olduğunda bunlar da bu mümkündür aslında. Yani tamamen imkânsız olan bir şey değil. Şa " şartlar uygun hale getirilebilir. Yani yaşam alan olmalı aslında özel eğitim açısı an baktığımızda. Çünkü tek bir sınıfta insan bazen çocukların yemek sezar Üğikazandımamız gerekiyor.

Mutfağımız olmadığı için kullanamıyoruz, hiçbir. apamıyoruz. Ya da atiyorum elektrik süpürgesini atacağız halı ! olmadığı içi K süpürgesini atamıyoruz. Yani

Evet. Çay ocağı var ama. Çay ocağı şimdi atıyorum biz öğretmenler olmadan öğrencilerin kullanması çok sıkıntıltiBi şekilde. Öğrenci rahatlıkla gidip; endisi doldurabilecek bir düzeyde olmadığı için kendini yakar. Biz de bunu han öğrenciyi tek başına bırakamıyoruz. Yani amacımız aslında ( öğrencinin ( bağimsiZ gerçekleştiremiyoruz. Çünkü çay ocağının tezgâh kısmı çok sıkıntılı. Yüksek, yaşamasını osağlamak, ama bu amacı öğrencinin sandalye Kaması gerekiyor. Sandalye kullanması durumunda dengesini kaybedip kendini yök.

Peki, siz böyle iğağ filan kullanırken bir sıkıntı çekiyor musunuz? Ocağa erişim konusunda. >

Ben kendiğiyorum. Çok uzun boylu olmadığım için de güç problemim var. Çaydanlığı, alırken çok zorlanıyorum yukarıdan. Hatta bazen arkadaşlarla söylüyoruz 'sen,bana doldur"... ya da artık orada kim varsa ondan rica ediyorum. Yüksek yani bayağı Yani çaydanlık. Boyumu aşıyor genelde demlik de dolu oluyor i içi. Onu indirip srlgld Tması, geriye bırakmak bana ekstra zahmet oluyor ve genelde iki elimi "kullanıyorum zorlandığım için.

" Anladım. Peki, XXX senin aklına gelen eklemek istediğin bir şey var mı? Yani aslında hiç bu şartları hep birlikte, hani özel eğitim bir iş birliği olduğu için, birlikte bir şeyler düzettilebilir. Fiziksel alan düzeltilebilir yani. Zaten yönetme var. Özel eğitim sınıfının altta zemin katta olması gerekiyor. Bunun için basit. Bir alt kattaki sınıfı boşaltacaksın; öğrenciye uygun düzenleyeceksip, d duy İ aslında basit şeyler. Ama biz biraz zorlaştırıyoruz. Bunu hep birlikte, herkes bif şey katarak yapabilir diye düşünüyorum. Hadi yine diyelim şartlar el vermedi İİ di kaplayacaksın, masaları oval olacak, ortaya yuvarlak bir masa olacak y i katta ise özel eğitim sınıfı, fiziksel engelli bir öğrenciyi bizim mesela ata um bizim okula göndermemeleri gerekiyor. Okulda yaşam alanları biraz dahaf inişletilmeli. Atıyorum bahçe kullanılmalı. Bunları yaparken öğrenciye uygun düze B varsa özel öğretim öğrencileri için kısa bir pota oluşturur Ya da file aynı şekilde.

Aslında yani bunları söyleyebilirim. | S

Öğrencinin oyun alanı da yok aslında çok fa a

Evet evet. Hani pota var, filemiz var, ama bizi ncilere çok uygun değil. Atıyorum öğrencinin gücü yetmiyor böyle yüksek top: finaya. O da motivasyon düşüklüğüne sebep oluyor. Yani buna iyileştirilebilir. Hani gök böyle büyük şeyler değil aslında. Özel eğitim sınıf ortamının diğer sınıflardan farkı var mı ya da varsa ne o farkı?

İklim olarak mı fiziksel olarak mı? * Fiziksel olarak. Yani masası, sırası, bilmem nesi farklı mı diğer sınıflardan yoksa aynı mı?

Yok yok. Sıra, masa aynı. Yeni, er kişi bir sırada oturabilecek şekilde masalar dizayn edilmiş. Sadece etkinlik * İ#hasamız var -yuvarlak bir masa- onu kullanıyoruz ortak. O diğer sınıflarda yok. Örün dışında geri kalan her şeyi aynı. Yani dolabından tut panosuna kadar bif eğik yok.

Bir özel eğitimiğikyfi" içerisinde muhtemelen bu sınıflar sıralar filan öğrencinin b. boyuna görüdin YSiZ böyle hani öğrenciye eğilip yardım etmek filan zorunda kalıyor muğlnyiz?

Ya şöyle dediğim gibi sıralarımız masalarımız diğer sınıflardakilerden hiçbir farkı yok yani;, Eğilip tabii biz bireysel bir miktar çalıştığımız için öğrenci ile birebir çalışıyoruz.

Yani işihiz bir kendi sandalyemizi kullandığımızda öğrenciye biraz eğilmek zorunda

# lıyötuz. Bu da sırttaki ağrılara neden oluyor. Onların seviyesine getirdiğimizde de bu ğ efen çok çalışma imkânı olmuyor. Genelde şey yapıyoruz hani birebir çalıştığımız öğrenciyi etkinlik masasına alıp öyle çalışıyoruz. Bu da biraz zaman sıkıntısına sebep Ni oluyor. Çünkü öğrenciyi motive edip başka yere almak biraz dert oluyor yani bizim için. Çünkü öğrencinin hemen dikkati dağılıyor. Ya da işte diğer öğrenciler "neden orada çalışıyor? ben burada çalışıyorum" gibi sorulara maruz kalıyorsun.

Anladım. Benim soracağım sorular bu kadardı. Çok teşekkür ederim. Rica ederim. Ben teşekkür ederim. 5 Senin ekstradan söylemek istediğin bir şey varsa? oluşturulur.

İnşallah.

Çok teşekkür ederim. Sana da başarılar diliyorum.

Çok teşekkür ederim, çok sağ ol.

Katılımcı-5

Ses Kaydı açıkken isim soy ismi tekrar alabilir m XXX

Doğum Tarihiniz?

Ay gün olarak?

24 Temmuz NN Erişilebilirlik ile kısıtlanma "fiği durumunuz nedir?

Ben çocukken yüksek ateş k rmişim, sağ taraf komple .... Sol tarafım ise yüzde 60 yok ... yüksek.. mesela böyle (ellerini gösteriyor)

Şu an hangi bölünde görev alıyorsunuz?

Muğla BüyükşehirBelediyesi 100 Yaş bakım evi

Bu bölümü deydi etmeden önce herhangi bir önyargıyla karşılaştınız mı? Hayır o #

Şu ari'yalıştığınız birimde size karşı ön yargı olduğunu düşünüyor musunuz? du bölgeye, çalıştığınız birime fiziksel erişimde bir problem yaşıyor musunuz?

• Hayır

Veya gelip giderken falan?

Biraz, özellikle kışın Yollardan dolayı mı?

Yağmur, kar onun gibi Yollar kayganlaşıyor vs.

Peki birimin içerisinde bir problem var mı?

Bir üst kata çıkmakta Merdivenden dolayı mı?

Evet, başka bir engelini yok problem yaşıyor musunuz?

Hayır

Oralara birileri götürürken Veya çalışma yaparken bir problem yaşadınız mı? gali

Hayır

Fiziksel erişimlBilgili; gidiş gelişte ya da gittiğiniz mekânın içerisinde falan?

Gidiş geliş mesöla yol yarım saatse ben 45-40 dakikada yetişmiş oluyorum bir o var ama onun dişinda sorun yok

Peki size" göre hani herkes için bir mekân oluşturulması gerekirse herkesin erişliitine açık bir mekânda siz nelerin olmasını gerekli görüyorsunuz? Özellikle çalıştığınız mekân ile ilgili? Şu olsaydı daha iyi olurdu dediğiniz bir şey var mı? sı için mi yoksa farklı bir yer olarak mı?

Yani her yer için burası olmak üzere bundan sonra diğer örnekleri verebili aklınıza gelenlerden

Burası için burada bir asansör olması lazım

Evet şart

Ama eski bina olduğu için izin yok

Aaa başka bu kapı eşikleri var ya onlar problem yaratıyor

Başka böyle aklınıza gelen bir şey var mı gözlemlediği de olabilir? >

Sadece sizin için değil hani başka kullanan insapl td olduğu için gözüme bu ni birsey? çarptı ya da insanlara bu engel oluyor dediği

Çok yok da hmm yok yani öyle

Peki şehrin içerisinde kullandığınız iiğkanlar vardır atıyorum kafeye gidiyorsunuzdur ya da belediyeye bir işimiz düşüyordur oraya gidiyorsunuzdur o alanlarda eksiklik görüyor musunuz? Bu olsaydı dediğiniz?

Evet oluyor. İlk olarak asansör 2 olarâk kapı açma bazı kapılar güç istiyor onlar engel oluyor bide ismimi okuma benm çin;çok engel oluyor merdiven Rampa olsa daha iyi olurğanun dışında mesela kaygan zemin oluyor olur olmaz yerlerde

Aynen öyle ister iste yiyorsun...

Onlarda da'gâzen kapı problem oluyor

Oluyor evet güç yapmak lazım kapatıyor çünkü Mutfak var mı burada?

Var

Örneğin tezgâh boyutu gibi.

Benim için engel değil Ama tekerlekli sandalye ile gelen arkadaşlar oluyor, niğde boyuna erişemiyorlar

Aynen evet bir yardım olması lazım aaa eke Şündye arkadaş geldi mi bu . (Eşiği gösteriyor) M "

Üst kata da çıkamıyorlar

Aynen

Sizin eklemek istediğiniz herhangi bir'Şey, belirtmek istediğiniz bir şey var mı?

Aynen, bir de ben ayağı ağ ayağımı sürünerek yürüyorum ayağım kalkmıyor onun için yollar problem, yatıyor benim için

Başka beirtmlyiğinz bir şey var mı?

Tamamdır çok teşekkür ederiz sağ olun vaktinizi ayırdınız çok teşekkürler insajlah yararlı olur

Katılımcı-6 Ben de iyiyim çok teşekkür ederim sağ olun. Müsaitsiniz değil mi? Bi proje için...

Evet evet müsaitim.

Tamamdır. Proje hakkında bilgi vereyim mi, yoksa uygunsanız hemâfi ; rulara da geçebilirim? 10 soruluk... ğ Evet, bilgi ver.

Sıtkı Koçman'da okuyoruz. Ben ve arkadaşım İzem. Benim ismim de Duygu anda TÜBİTAK'a bir proje yapıyoruz. Proje konumuz da atölyelerde evreli tasarım, erişilebilirlik

Tamam evet vereyim. Biz şimdi mimarlık öğrencileriyiz. Mü adına... İşte "hiç kimsenin, her vatandaşın kısıtlak ayi irçalışma yürütüyoruz şu an. dan bir atölyede nasıl çalışma yapabilir, nasıl eğitim görebilir?" üzeri z Evet evet. i

Bunun için de projenin ilk aşaması olaraksişte herhangi bir bedensel engeli bulunan 10 kişi ile 10 soruluk bir sonu i Sap bölümümüz var. Size sorular yönelteceğiz. Sizin verdiğiniz cevaplaraiğöre de siz ve diğer 10 kişi ile birlikte - içinde eğitimciler de bulunuyor, sizin gibi herhangi bir el işiyle uğraşan, atölyede eğitim görmüş kişiler de var- onlğan. cevaplarına göre de ben... ve... Ben çok istiyorum. Ben tamij ilik y yapıyorum. Ben engelliyim evet. .... tamirciliği

Evet evet biliyorum. XXX bahsetmişti galiba şey yapıyor musunuz? Tamirat falan da yapıyor musunuz? i Evet evet evet. N Bahsetti. Biraz kd k siz yokken de. Sizden çok övgüyle bahsetti. Biz de şey yaptık yani... — | Çok teşekküriÜleği yi

Ne demek3$izin de projemize katkıda bulunmanız bizim için çok önemli yani. Şimdiden gök teşekkür ederiz.

Ben; şekkür ederim. Ne demek. Yardımcı olacağım. dir. Çok teşekkür ederiz. Anlattığım gibi şimdi sizi müsaitseniz 10 soruluk e soru soracağız. Sizin verdiğiniz... akikaya ....

Tamamdır o zaman başlıyoruz. XXX merhabalar. Soruları ben yönelteceğim Ben İzem.

Merhaba İzem Hanım.

Ses kaydını almamızda bir sorun var mı acaba görüşmeyi?

Yok yok.

XXX Doğum tarihiniz nedir?

Doğum tarihim 1978.

Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumunuz yani engel ğkimunuz nedir? Engelini sadece bedensel engelliyim, bedensel. ak

Bedensel engelinizi birazcık tanımlayabilir misiniz Bize?

Ya ayağa kalkamıyorum... Banyomu yardımicısız yapamıyorum. Elbisemi giyemiyorum. Böyle. .

Anladım. Siz tamir üzerine çalışıyordunuZ öğğü mi?

.. Ben tamirciliği çok seviyorum.

Elektronik aletler mi mesela?

Evet evet.

Bu alana yönelmeden önce herhangi bir ön yargıyla karşılaştınız mı?

Ya gördüğün gibi .... ben yapmazsın, gezemezsin .... yeni olacak diyeyim. Elimden geldiğince yapıyorum.

Aynen er

Peki, evde ikyapıyorsunuz tamirat işlerinizi?

Evet evde yapıyorum.

Anl gım beni tamirat işleri için başka bir yere gitmeniz gerekiyor mu bazen? Hayir hayır. e. Elektrik getirdi, ... getirdi...

#Peki,"evde çalıştığınız ortamda hani fiziksel erişim konusunda bir problem sdıyor musunuz?

Anlamadım ne gibi?

Yani mesela takım çantasını taşırken böyle bir problem yaşıyorum ya da için bir yerden bir yere gitmem gerektiği zaman şöyle bir problem ya diyebileceğiniz bir sıkıntı var mı?

Ben Muğla'ya gidiyorum. Gittiğim zaman oluyor sanki Muğla'ya gidersem Ne gibi sıkıntılar oluyor mesela? ge

Uzak olduğu için.

Evet evet.

Anladım. Peki, iç mekânda mesela çalıştığınız ortamdâ; hangi bir problem yaşıyor musunuz? Oturup kalkarken işte masada yağ /orsunuzdur herhalde tamir işlerine atıyorum.

Evet. Masada yapıyorum. Yerde de yapıyorum. Ama e yaptıysam yapamıyorum. Anlayamadım son söylediğinizi. Tekrar edebi Var gibi. Öyle diyorum yerde yapamıyorul. i Anladım. Peki tekerlekli sandalye kullarii; (Or musunuz XXX? Tekerlekli arabam var ama akülü. & en işte odalardan geçişlerde herhangi bir

Peki, tekerlekli sandalye kulla problem yaşıyor musunuz? Yagi işte...

Yok yok hayır. Ben tekerlekli graba kullanmıyorum. Yerden emekleyerek gidiyorum.

Anladım. Tamirat işleriniİiyağarken hani ne bileyim masa boyuyla ilgili bir problem olabilir, sandal: oyu ile ilgili problem olabilir... Öyle sıkıntılarınız var Anladım. Peki size göre hani sizin de erişebileceğiniz böyle daha çalışmalarını sürdürebileceğiniz bir atölye olsaydı neler olması gere atölyenin içerisinde? siz neleri gerekli görüyorsunuz? Pp 1, 2 Tabii ki bu iki makine olacak, başka bir şey gidiyor gibi köprü di ME mektubunu koyuyorum

A yıkım mı? ilk kez hepimiz eve

Yapıldığı gibi mi birbirine? Ve bu benim ilg imi gibi bilgi öyle gelmedi. Ben eğitim görmek İçiibir yere gitmek isterdim.

Yani en büyük problem araç anladığım:kadarıyla.

Evet evet Duygu Hanım. Duygu ğun deği mi?

Evet evet. Ben de buradayım. a

Öğretmenin verdiği bilgi girmek; kay programım var,

Hımm araç gibi gitmiyor. Bulufiduğunuz yerde o zaman herhangi bir atölye yani sizin çalışmanızı sağla aydcak bir yer yok. Muğla da uzak olduğu için gidemiyorsunuz. i Yok evet.

Anladım. Peki $Ö KŞi yapıyorsunuz"? N > Evet evet. > i

Evde peki yani genelde açık alan mı kullanıyorsunuz yoksa evin içinde mi yapıyorsunuz çalışmalarınızı?

Yapiyorigibi yapıyor sizi anladım. de"sizin galıştığınız ortamda | çalışmanızı Kolaylaştırmak için mesela neler Benim evlilikte sadık abi gerekiyor ben gittim benim acilen gidebildim iyi ki geldi ki k son söylediğinizi tekrar söyleyebilir misiniz? Güzel bir gün olur. Hadi bakın olm hala anlamadınız parça hah

Aletlere erişim de problemli o zaman?

Aynen aynen doğru.

Böyle gidiyor. Gülmek yok bizde o da gülüm benim gidemiyor. i Anladım size getiriyorlar. Sizin eklemek istediğiniz başk söylemek istersiniz?

Ya ben böyle işini görmek istiyorum.

Anladım.

Evet. > Son bir şey daha soracağım da XXX? 5

Buyur buyur dinliyorum. taş, Evinizde peki, tuvalet kullalayyında falan herhangi bir problem yaşıyor musunuz? Yani tuvalet uygun: gu sizin için?

Yok tuvaletini uygun uygun Uygun anladım. Genel ek anladığımız kadarıyla dışarıya da çıkamıyorsunuz. Genellikle evde vakit, ğeğiiyorsunuz

Bir ana bakıyor gi di kız çıkın kaybı da vi Hı anladım. Tar özi 'pek gücü yok gibi. Güzel ergin kemik eve gelecek kız başka adar gidiveriyorum, hastaneye kadar gidiveriyorum. dır. XXX çok çok teşekkür ederiz vakit ayırdığınız için.

Yok ne demi er zaman her zaman. Ne demek yardımcı olurum.

Çok sağ glun, çok teşekkürler. İnşallah her şey gönlünüzce olur. Çok teşekkür nşalla "inşallah. Bayramınız mübarek olsun. in"de bayramınız mübarek olsun.

Her zaman bekliyorum. Kapını açık.

Çok teşekkürler. Herhangi biri problem olduğu zaman size whatsa yazabiliriz değil mi?

Tabii yazın.

Tamamdır. Çok teşekkür ederiz, iyi günler, kolay gelsin.

Dikkat edin kendinize.

Siz de dikkat edin. İyi Bayramlar tekrar!

İyi bayramlar şimdiden.

Katılımcı-7

Doğum tarihiniz nedir?

07.17.1998. ib Erişilebilirlik ile ilgili kısıtlanma durumumuzu kısi "tanımlayabilir misiniz? Nasıl yani? i Yani engel durumunuz nedir?

Bedensel engelliyim.

Daha detaya inebilirsek... Az önce konuştuğumuz soru erişilebilirlikle ilgili kısıtlanma durumunuzu kısaca sanimiğr mısınız?

Bedensel engelliyim. Tekerlekli saridalye kullanıyorum. Ulaşımlarda sıkıntılıydı. Bir de herhangi bir yere girdiğim zamanıya da kapılarda giriş çıkışlarda sıkıntı yaşıyorum. Eşikte filan..

Evet eşikte, Mesela, bir insah n Sağlam bir insanın kapıyı açtıktan sonra bir merdiven gibi iki basamak var. Aliiasben onları geçemiyorum. Sıkıntı orada yani. Ya da bir kapının genişliği.

Şu an için hangi bölümde görev yapıyorsunuz?

Bir bölümde got pmıyorum şu anda. Çalışmıyorum, öğrenciydim, okulu bitirdim. Şu anda MuğlaiBü kşehir Belediyesi'nde bedensel engelli olarak okçuluk yapıyorum. Antalya'da Âğrypa'da mix takımda üçüncülüğüm var. Bir senelik daha okçuyum. Dördüncü, soruya geçiyorum. Okçuluğu tercih etmeden önce bir ön yargı ile karşılaştınız mı? Ya da bölüme ilk girdiğinizde? yargı ile karşılaştım tabii. Şunu söyleyeyim size: Kimse bunu yapabilir gibi müâdılar. çünkü olmaz, yapamaz gibisiyle baktı. Bundan önce de yüzme de Hani direkt geçemezsin edemezsin gibisine... Geçtim. Sonra da yarışmalara k oradan da. Sonra pandemi çıkınca da iptal oldu. Bizim insanlarımız çok ö olduğu için her konuda. Yapamazsın edemezsin gibisiyle.

Biz de çok karşılaşıyoruz. Biz de kadın olduğumuz için karşılaşıyor Z çalıştığınız birimde çalıştığınız süre içerisinde okçulukta bi karşılaştığınızı düşünüyor musunuz?

Ön yargı ile karşılaştığımı düşünmüyorum ama ayrımcılık yaptık! i Nasıl?

Nasıl diyeyim ben size? Mesela herhangi bir sağlam bireyi tutuyorlar. Onlar gidebilir SİZ gidemezsiniz gibisine.

Sorun yaşamıyorum onda.

Erişim konusunda bir probleminiz yok şu Erişim konusunda hiçbir şekilde sıkıntı yok.

Bu faaliyeti gerçekleştirdiğimiz iç mekanilârda fiziksel erişimi kullanımıyla ilgili bir problem görüyor musunuz? Varsa nelerdir?

Oralarda çok merdiven iniş çıkış olduğu için sürekli bir orada sıkıntımız var. Asansör?

Yok, asansör var aslında. Amğsürekli bakım yapılması gerekiyor ve yapılmadığı için sürekli bozuluyor ve bizim İkularimamız gerekirken oradaki malzemeler için kullanıp orayı işgal ediyorlar.

Peki mekâna ulaştık nra, hani atıyorum asansörle çıktınız. Daha sonrasında o İŞİ yapacağınız yek problemle karşılaşıyor musunuz?

Orada herhang ibigröblemim yok. Direkt asansör dediğim zaman direkt her şeyimiz orada zaten." "ii.

Tamam. Ütetim alanınız olan tasarım stüdyolarında, yani sizin için okçuluk atölyesinde, 'bir sorunla karşılaşıyor musunuz, atölyenin içerisinde?

Hiç ir sıkıntı ile karşılaşmıyorum.

UZUhcu soru: Herkes için tasarım stüdyosu için olması gerekli gördüğünüz enler nedir? Yani daha doğrusu sizin kullandığınız atölye ile ilgili şöyle olsa c aha i iyi olurdu dediğiniz, şöyle olsa daha iyi olurdu dediğiniz, bize herhangi bir

Bay öneriniz var mı?

En azından zemin katta olsa gibi...

Aynen veya şöyle söyleyeyim: Herhangi bir şey yaptığınızda, okçuluk yap hiçbir şekilde dikkatimizin dağılmaması lazım ve direkt giriyorlar. insanlarla beraber olduğu için... Şöyle söyleyeyim yine asan çıkacağım zaman bu sefer de başkaları kullanıyor v kullandırıyorlar. O yüzden de sıkıntı oluyor. Direkt düz ayak Üş En azından farklı bir asansör daha olabilir. i Evet evet. dediğiniz bir şey var mı? Yani sadece ol k$luk üzerinde de olmayabilir. Daha önce bir atölyeye de katılmışsınız meselaj nuna alakalı da olabilir. Evet. XXX Hoca'nın atölyelerine katıldım; Evet bayağı çok katıldım.

O atölyeler ne üzerineydi?

O resim atölyesi üzerineydi. Muğla ya özel hani şeyler vardır, Muğla bacaları daha meşhur olduğu için. Onlarla" "beraber resim yapmıştık hoca ile. O da bir proje üzerindeydi Mehmet Hoca İle,böaber katılmıştık. Tabii oradan da madalya almıştık, birincilik almıştık Mehmeğiiğfa ile.

Öyle mi! Ne kadar düzel; Peki, o resim atölyesi zamanında oradaki iç mekânda carşılaştığınız bir zorluk var mıydı erişim üzerinde?

Ya dışta değil içte Yine sıkıntım vardi! Meşela okuldayken bile, okul okurken bile asansör yoktu okulumda. Ne okumuş UZ bu arada? ir sıkıntım vardı. Tabii kide asansör, ulaşım. Üst kata çıkmada

Bilgisayar,muhasebe okumuştum.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nde mi?

Yak. "Üriiversite okumadım. Lise bitirdim.

Lise > Bitirdikten sonra..

&t lise bitti. Tabii orada ulaşım, üst kata çıkart-et gibisinden, arkadaşlarım tarafından

• çıkartılıp, indiriliyordum. Tabii o da bir insanın zoruna giden bir şey. Düşünsene kendin "çıkmak gerekirken ya da bir asansörle çıkmak gerekirken gidip de bir başkasına beni. Çoğu kimse de indirmiyordu ya da kaldırmıyordu.

Peki, atölye içerisinde mesela resim çalışması yaptınız. Masalar düzeninde tekerlekli sandalyeden dolayı yaşadığınız bir zorluk var Bir masanın boyu yüksek olduğu için ulaşım veya uzantılarda sıkıntı var Mehmet Hoca sağ olsun oralarda yardımcı oluyor tabii. # Resim atölyesindeki her mekâna erişebiliyor muydunuz?

Evet.

Orada problem çekmediniz hiç?

Çünkü XXX Hoca bize göre ayarlıyordu zaten orayı.

Peki, resim atölyesinde mesela sizi zorlayan bir güğğülk problemi var mıydı?

Mesela sadece tekerlekli sandalye değil de atıyor le örme engeli olan bir birey de oraya girebilir ya da işte duyma yetisinde bir oblem olan birey de girebilir. Onların yaşadığı sizin gözlemlediğiniz bir pabim var mıydı peki?

Onlara göre yoktu. Ama şöyle söyleyeyim. Tabiiher bir spor faaliyetlerine göre ya da büyükşehirlerde, özel yerlerde tabii isitma Ehgelli değil de görme engellilerde tabii şeyler var, onlar için yol yapılan yerler var. Onlarda da olsa daha iyi olurdu. Yani tabii onlar yönü bilmediği için, yönle ieilepdikler için onunla ilgili bir şey olsaydı daha iyi olurdu diye düşünüyorum. a

Başka bir şey, eklemek istediğ iniz bir şey? Resim atölyesiyle ilgili bir şey eklemek ister misiniz eksira aklı ınıza gelen?

Şu anlık yok. Çok kısa oliği değil mi? Beklentiniz gibi olmadı herhalde?

Yok hayır hayır oluruz Bizim de ilk görüşmemiz de.

Sizin de söylemekİSlgdiğiniz varsa söyleyebilirsiniz.

Siz nasılsanız 2 Şap biz de öyleyiz. Daha bugün geldik aslında. İlk görüşmemiz. Biz de heyedâhiyiz o yüzden. Ne söyleyeceğimizi de bilmiyoruz çok fazla.

Merak ettğiğizibir şey varsa ya da söylemek isteyip de söyleyemediğiniz bir şey varsa da söyleygbilrsiniz sorun değil.

Zata, dediğiniz gibi zorluklarla karşılaşıyoruz. Özellikle biz mimarlık okuyoruz. i şâhtiyeye gitmek durumunda kalıyoruz. Sinsiyetimizden dolayı biz de çok

"O yüzden çekincemiz hiçbir şey yok yani. Zaten o yüzden engelli değil engellenmiş birey diyoruz.

Evet.

O zaman son olarak ses kaydı açıkken ve isminizi soy isminizi tekrar al de çalışmanın yazılı olarak yayınlanmasına izin veriyor musunuz, musunuz onu da alayım? / Adım XXX soyadım XXX. Yayınlanmasına izin veriyorum.

Çok teşekkür ederim.

Ben teşekkür ederim.

Katılımcı-8 İsmim XXX.

Doğum tarihiniz nedir?

16.6.1952. giderken.

Mekâna derken? & Herhangi bir yere. 100 Yıl Evi' ne İagsela.

100 Evi'ne? 100 Evi için de gi eri "değil mi? İşte onu diyorum ben. Yani şimdi durduralım isterseniz. Durdurğlm, | Sadece 100 Yıl Evi için deli ği. Herhangi bir kapıya giderken... Şu şeyi bir durduralım da: mm tüm yaşadığım mekanlar için.

Daha doğrusu tasarı okul... Şu an ağlı yapmamızın a$ı bedensel erige

Bizim. Aslitig Şu an merak ettiğimiz, siz bizden daha büyük olduğunuz için siz

Yaptığınız atölyeler, işte ne bileyim eskiden çalıştığınız şöyle anlatayım ben size. Şu an sizinle görüşme ebi hani belirttim ya. Engellenmiş bireyler arasına hem lunanlar, hamileler ve işte 60 yaş üstü insanlar da giriyor. ne gibi problemler yaşıyorsunuz? O yüzden şu an daha çok uğradığınız atıyorum bir kahvehane olabilir, 100 Yaş Evi olabilir. Eve giderken ya da... Ne gibi kıgıtla talan yaşıyorsunuz? Bunlar bizim için daha önemli. Mesela bizde kendi

Iyorum işte bir tane şeyimiz öğretim görevlimiz. Şu anda hamile olduğu için bu ö,, gruba giriyor. Engellenmiş, grubuna giriyor. O yüzden şu anki hamile sürecinde y yaşadığı kısıtlamaları bize anlatıyor. Bizim de sizden öğrenmek istediğimiz

• aslında hani işte annemiz babamız da böyle. Yaş ilerledikçe romatizma olur, bel çalışma alanınızın önemi var bizim için.

Hımm benim çalışma alanım. aslında. 3 Yani anladım. Sorun var tabii muhakka Baha iyi olabilir. Ama bu nedir? Tabii diyeceğiz ki yapının çok yönlü yani ,sorun yaratmayacak şekilde kaldırımların, basamakların olmaması ya da... VAR, işi kolay kılmak, daha doğrusu düşme kalkma değil mi? N

Siz sadece sizin karşılaştığınız problemler bizim için yeterli. Nasıl olabilirliğini biz sizlerin ve diğer gölüşmü yaptığımız kişilerin engel durumuna göre biz belirleyeceğiz. Diyece ğİ atıyorum insanlar kaldırım yüksekliğinden şikayetçi ayetçi. Demek ki biz işte bizim yapı tasarlayacağımız yere giderken v9 bir kaldırım yüksekliği yapmamız lazım. Kapı eşiğinin olmaması lazı, * Ya i çözüm önerilerini bir sunacağımız için sizin yaşadığınız sıkıntıları di getirmeniz bizim için yeterli. Yani nasıl daha iyi olabilir kısmı önemli değiliŞu an yaşadığımız problemler bizim için önemli aslında. İsterseniz ikinci soruyu atlayabiliriz de yani daha rahat edecekseniz ikinci soruyu yok sayabiliriz.

Ü dincü'neydi? Onu bir kez daha... gülgüntü soru: Hangi bölümde okuyorsunuz ya da görev yapıyorsunuz?

"Hangi bölümde?

Yani nerede okuduğunuz? sonra Resimden söz ettiniz ya... Resimden edeceksiniz orada. Şurada okudum, şurada görev yaptım gibi...Resim öğ olarak.

Evet, o basit. ses kaydı açıkken böyle konuşacağız yani. Anlamadığınızdâ bu kısmı anlayamadım deyip biz tekrar açıklayacağız. Nasıl rahat ede hangi konularda kısıtlanma yaşıyorsunuz? Hangi İz iel konularda... İç mekânda ve iç mekana erişim yolu üzerinde karşılaştı ğ roblemler bizim için önemli. Gerisi zaten o bizim işimiz zaten. Resim böl hünü tercih etmeden önce herhangi bir ön yargı ile karşılaşmış mıydınız? Kar$ılaşmamışsınızdır. Bu daha çok engel durumu olanlar ile alakalı. Bunlara " di hayır diyerek geçebilirsiniz.

Şu anda çalıştığınız ya da bulunduğunuz birimde erhangi bir ön yargı olduğunu düşünüyor musunuz? Bu da muhtemele hayırdır.

Ön yargı... Yani resme sanata karşı ön yargi i Hayır. Mesela biz tekerlekli sandalyeli bir bireyle görüştük. O mesela işte herhangi bir bölüme başlamadan, önce, okçuluk yapan tekerlekli sandalyeli arkadaşla görüştük. O ön "yargı ile karşılaşıyormuş. İşte yapamazsın, edemezsin... Engel durumuf" o olduğu için. Ama sizin öyle bir durumunuz yoksa direkt hayır diyerek geçebi i iz. Altıncı soru: Şu an bulunduğunuz, atölyelerin 6: İN çizmeye gittiğimiz, işte eviniz olabilir... Buradaki atölyeler olabilir... ETİ n de, fiziksel erişimde bir problem yaşıyor musunuz?

Yani az önce balis miz gibi. Hani ne bileyim "kapı eşiği fazla yüksek ben girerken ayağım fakiliyor" gibi bir şey olabilir. 7. Soru: İç mekanda herhangi bir fiziksel erişiniveya kullanım ilgili problem yaşıyor musunuz? O da şey işte. Az önce konuştuk ya "masanın boyu fazla yüksek, ben resim çizerken rahat edemiyorum" gibi. Mesela dik durmanız gerekebilir ya da tuval ile çalışmanız gerekebilir. Bu sizin deneyimize bağlı. Karşılaştığımız problemler. 8: Tasarım yaptığıız yani resim yaptığınız stüdyolarda herhangi bir sorunla karşılaşıyor sünuz? Bu genel anlamda sizin yaşadığınız deneyime bağlı olarak "ben böyle

"sorun yaşadım" diyebilirsiniz. 9: Size göre bir resim atölyesi nasıl olmalı?

• " "Ben bunlar bunlar olsun isterdim" diyebilirsiniz. 10 soru da belirtmek ya da eklemek istediğiniz bir şey var mı sorusu.

Evet. Tabii o atölye için bir şeyler söylenebilir. Aslında evet... Atölyeler a olmadığı değil mi, rahat yani sorunsuz bir ortam olmalı ki rahat kendini...ben Her şey için. Yani siz ne problem yaşıyorsanız... Sorun " havalandırılmıyor atölye"... Bu da bir problemdir.

Buradaki atölye mi?

Sizin çalıştığınız herhangi bir atölye. Aydınlık, ışık probiğmi olabilir, havalandırma problemi olabilir. Zemindeki malzeme seçirgkıplabilir. Mesela atıyorum burada üretim yapıyorsanız, siz belki zemijiden dolayı sıkıntı yaşamıyorsunuzdur. Ama başka birisi yaşıyordur medi, Bu aklınıza gelen, sizde olmayan da başkasında gördüğünüz bir şey de getirebilirsiniz.

Yani evet. Şimdi bu sorular. Seninki de ve Başka soru yok aynı. Aynısını soracağız.

Şimdi. Sorun muhakkak. Yani şümu demek istiyorum: Burada hobi atölyesi var.

Gördünüz mü?

Evet gördük.

Orası gerek resim yapılıyor erökse seramikten, seramik hamurundan yapılıyor. Artı akrilik bir şeyler boyanıyâ İşte orada siz ne gibi" kıntılarla karşılaşıyorsunuz? "Bu olsaydı daha mı iyi olurdu" gibi şeyle yani. Atıyorum fıtığınız varsa biz de var bölümden dolayı, bizde fıtık va "biz mesela şeyden şikayetçiyiz: Okulda sandalyelerden şikayetçiyiz

4B zin sandalyelerimizin arkası yok. Mesela yani. Onun gibi şeyler. Bel ağrısı Şökiyoruz. Ya da mesela biz sürekli bilgisayar başında olduğumuz için artık gözlerimiz bozuldu bizim. Sürekli bilgisayarda çalıştığımız bizde göz luğu oluştu. İkimiz de yakını ve uzağı da net göremiyoruz artık. Mesela yede bu sıkıntı oluyor bizim için.

İİğisayarla mı yoksa kalemle çizimler filan? t, yani siz elle çiziyorsunuz. Sizin için o geçerli. Ben çizim yaparken bunlarla rşılaşıyorum. Bu bizim deneyimlerimizdi. Biz de sizinkileri merak ediyoruz.

• Sizin deneyimleriniz...

Pardon çizerken?

Nasıl şeylerle karşılaşıyorsunuz? Kendi deneyimleriniz nelerdir? Atıyor yağlı boya yaptığınız zaman atölyede sizi ne gibi bir durum kısıtlıyor dile getirirseniz, sizin deneyiminizi bize öğrenmiş oluyoruz. Biz de ong yapacağımız yerde, öyle bir şey yaşanmasın diye ona uygun tasarım pacağız. Her şeyi göz önünde bulunduracağız yani. 4

Tabii atölyeler o kişinin ibadet yaptığı yer yani çalıştığı yer. Oran i ve aydınlık artı tabii bu olmalı sonra malzemeler var. Yine düşünülmüş. Ben ç / büyük sorun

Ya daha çok fiziksel sorun. Erişim üzerindeki sorunlaâtıfiiz. bizim için önemli.

Yoksa ne malzeme eksik bir tane... Bizim onunla bir i Ri NAIZyok aslında. Dediğimiz gibi ya yani hani sandalye atıyorum boyu ayartarğilr sandalye olması. Bu önemli bir şey. Ya da işte ne bileyim bahsettiğimiz gibi bizim mesela görme bozukluğumuz var. Atıyorum ışık daha iyi olursa işte diyeceğiz ki biz konuştuğumuz zaman biz dedik ki ma izini yaparken gözümüz bozuk olduğu için iyi göremiyoruz. Bu neye bağlı? Yeterli aydınlatma olmamasına bağlı mesela. Ya da işe katarak olan birisi. Bühaliyle ne sağlıyor ışığın olmaması? Onun çizimini kısıtladığı için engellenmiş birey oluyoruz aslında. Ya da işte hamile bir birey kapıdan geçemiyor. Ya da masa araları dar olduğu için dönemiyor. Bu haliyle kısıtlani oluyor. Siz sadece yaşadığınız zorlukları bize anlatsanız yeterli yani bizim için. Yoksa malzeme eksik, tam... Bununla hiçbir şeyimiz yok.

Zaten söylediğiniz şeyleri Yani benim söyleyeceğim bu kadar. Yani o kullandığınız masa artı şeyin yaniiç ışma ortamının gerçekten yani çok geliştiğini ama aydınlık güneş görmediği yâ da doğal Işığın girmesi gerekiyor. Artı huzurla çalışmak lazım değil mi? Veya bir mug inin olması o da ayrı bir detay ama yani daha iyi olabilir. İyi ama dediğim gibi Şoke "güyük mesela Belediye'nin çok büyük eksiği yok. Fakat hobi olunca

-15 Ki Kisi giriyor. Oradaki rahatlık yok. Daha geniş bir alana yapılabilir.

Mesele geniş bir alan olmamasından şikayetçiyseniz konuşurken şey diyeb ilirsiniz: Alan dar olduğu için rahat çalışma sağlanmıyor demeniz bizim için . Yani nasıl daha iyi olur kısmını anlatmanıza gerek yok. Sizin yaşadığınız ıntiları bilmemiz bizim için yeterli.

/e"daha fazla mekanlar oluşmalı yani resim yapanlar heykel, seramik yani tek bir... Yani farklı çalışma atölyeleri olmalı.

Tabii ki bu sizin görüşünüz. Bizim sadece yapacağımız ses kaydı açıkk cevap vereceksiniz. Sonra biz dinleyeceğiz. Ne gibi problemler varmış, bi nasıl daha iyi yapabiliriz, düzeltebiliriz. Bunun üzerinde fikir birliği ) göre tasarımı yapacağız. Yani bu kadar. " Yani hobide evet... O zaman hangisi geldi? Evet.

Tamam o zaman başlıyoruz tekrar. Baştan başlıyorum. İlk soruyu' sormuştum sadece. Tekrar başlıyorum. Bizim de kısacık bir vaktimiz kal iM tarihinizi tekrar alabilir miyim?

Doğum Tarihi: 16. 6. 1952.

Tamam. Hangi bölümde okudunuz ve görev yaptınız? ne ünkü. Doğum

Resim bölümü... Bölümünde okudum. Atatürk Marmarâ; iversitesi Eğitim Fakültesi Resim Bölümü'nden mezunum. Başka ne demişti Hangi bölümde görev yapmıştınız? Mi #

Hangi bölümde... Resim Öğretmenliği Bölümünü. Tabi yanı sıra sanat tarihi de verdik. Sana tarihi öğretmeni olmadığı için zain biliyorsunuz resimlerin ikinci sanat tarihi. Evet sanat tarihi dersi de verdim. Lisej Son, 1, 2 ve 3'lere. mıydınız?

Hayır.

Şu anda çalıştığınız birimide,, herhangi bir ön yargı olduğunu düşünüyor musunuz? Ya da çalıştığın .süreçte size karşı bir ön yargı olduğunu düşünüyor muydunuz?

Düşünmedim.

Şu an çalıştığınız. atölyelere, evinizdeki atölyeye ya da buradaki atölyelere erişirken, gidirigölirk en herhangi bir sorun çekiyor musunuz fiziksel olarak? Fiziksel olarak..-Böyle yani çok basamaklar hariç çekmiyorum.

Burada çaliştığınız atölyelerde ya da evinizdeki atölyelerde, herhangi bir çalıştığını Hi "atölyede iç mekandaki atıyorum masa, sandalye vesaire şeylere fizi

| erişim konusunda bir problem çekiyor musunuz? Burada sizi zorlayan he hangi bir şey var mı siz çalışırken iç mekânda?

, "Zerin. Evde atölye zaten desen çalıştığım için olmuyor. Burada dediğim gibi

İsterdim ki bu atölyede sanat, yağlı boya çalışmak için yani malum onların statik k durması lazım değil mi? Yağlı boya takımının paletinin, şövalenin yani bunun için tabii

" belediyenin yaptığı ancak bu kadar. Yani değil mi? Hobi atölyesi yapmışlar burada sergilemeyi düşünüyorsunuz. Evet, yani oysa bu tabii Belediye'nin. Bir de a Bakanlığı'nda burada değişik mekanlar oluşturması lazım. Resim yapa | uğraşanlar için değil mi?

Evet. Yani daha geniş alanlarda olmasına...

Yani onlara çalışmak isteyen, üretmek isteyen, sanat yapmak istg mekanlar oluşturmalı, verilmeli ve onlara özendirilmeli. Bu ği yani... Ancak hayat güzelleştiren şey güzel sanata resim de var mimarlık da var, heykel de var, edebiyat da var, tiyatro değil ri e... hepsi var. Yani daha fazla ortam yaratılmalı. Avrupa'da böyle. Yani yah isteyen evine alıyor, resimlerini galeriye götürüyor galeriden tekrar evine. Yani hu onunla üreten sanatçı uğraşmıyor.

Sorunları paylaşıyor belediye ya da bakahlik diyelim. O yüzden onlara yani gerek ışığından çalışma ortamını sağlıklı ve naşıl rahat edebiliyorsa o şekilde düzenliyor değil mi Avrupa'da çağdaş uluslar? Amaibizde maalesef sanatçı bütün her şeyi, atölyesini, malzemesini, A'dan Z'ye sanatla, ilgili üretirken tüm objeleri kendi almak, kendi yaratmak zorunda. Ve ben SU, anda dediğim gibi Belediyemiz dışında diğer hobi var artı .... Atölyeleri sergilem ny İ ii gerekli ortamı hazırladı Belediye. Aynı özeni aynı uğraşı Kültür Bakanlığı dayyâpmalı Değişik mekanlar... Her ilde her ilçede yapmalı. Sergilemesi için atölye , galeriler artmalı. Bu galeriler ücretsiz olmalı. Halkın oraya gitmesi için duyurğlğ | ari tçıya yaşam hakkı verilmiyor. Onun rahatlıkla çalışması... Ben öklamlar yani gereken her şey yapılmalı. Ama maalesef az şu anda dediğlirgb evde, evin dışında ancak başka yerlerde, kahvelerde, parklarda yapıyorum "âtsye kurmak bir maddi sorun yaratıyor değil mi?

Şuan kullanmış olduğunuz iç mekânda, yani atölyenin iç mekanında herhangi bir eklemek istediğiniz bir şey var mı? Masa ile ilgili problem yaşıyorsanız, sandala ile, ışık ile bir problem yaşıyor musunuz? da internete girerken çoğu pencereler devamlı gözümüzü alıyor.

Işık... Ama perdeyi kapatıyorum. Onu hallediyoruz biraz. Çok büyük sorun yok hobi atölyesi. Sorun yok. Yani gerekeni yapmışlar. Masanın boyu, sandalye .j sorun yok. İ Genel olarak evdeki mesela stüdyonuzda herhangi bir proble i musunuz? Evde bir stüdyonuz varsa...

Evde stüdyom yok.

Başka nerelerde çalışıyordunuz, resim yapıyordunuz?

Evde de gece çalışıyorum ama dediğim gibi balkonda.

Anladım. Daha esnek.

Restoran atölyelerinde odalar genellikle Kuzeye konur. IŞIK Sorunu, devamlı şey ne ışık deniyor ona? i

Mekanik ışık mı?

Yani 1-2 anekdot anlatırım mimarlıkta. o ** 5 diği

Peki, sizin için herkesin kullanabileceği bir atölye ortamı nasıl olmalı? Yani çoğunluk mu yoksa yani tek başıma;olan?

Çevremizde gördüğümüz atöly atıyorum aşağı kattan yukarıya çıkamayıp b. atölye kullanmayan insanlar olabilir mesela. Herkesin erişebileceği ve herkesin içeride çizim yapabileceği i e heykel yapabileceği bir atölyede siz neleri gerekli görüyorsunuz? i i Nelerin gerekli görüyorurti. Aydınlık olması. Artık ısı. Yine güneş görmeyen güneş. Aydınlık olmalı artı gürültüden uzak yani bir ses yalıtımı. Yani gürültü olmamalı. Sakin ve dolayısı ile...

Dâlaplar... Tabii ki o dolaplarda bir çekmeceli dolaplar olmalı

| ız ortama yakın olmalı mesela...

İ iz sörünlu bir ortam olmalı. Aydınlık dediğimiz gibi gürültüden uzak. Sizin eklemek istediğiniz, belirtmek istediğiniz bir şey var mı? İşte. iraz önce dediğim gibi Belediyenin artı Kültür Bakanlığı'nın ve İl Müdürlüğü'nün "iİ&rde sanatçılar için mekanlar oluşturmalı. Kültür evleri oluşturmalı. Orada g sanatçılar, müzisyenler direkt gidip orada rahatlıkla üretebilmeli. Bunun için bu da salata olan saygısı... Yani sanatçılar biliyorsunuz yani zor koşullarda yaşamamalı. Oraya gitmeli ve sorunları az olan daha doğrusu orada huzurla üretebilmeli. Bunun için

© — de bütçeden yani oraya bol bol sanat atölyeleri oluşmalı, oluşturmak lazım. Bir şey daha sorabilir miyim? Sizi kısıtladığını düşündüğünüz herhangi probleminiz var mı?

Bir daha söyleyin.

Çalışmanızı engelleyen.

Şu anda yok. Şimdi. Eski ressamlarda elleriyle yağlı boyaları elleriyle baz&i zaman yeşil boya da devamlı zehir vardır. O yüzden ellerinden zehirleğme meydana

Tiner en büyük bizim düşmanımız. Tiner kokusu malum... Göz, ağızları, burunları etkiliyor. Onları devamlı işi biter bitmez kapatıyoruz. Yani o af , durması lazım değil mi? Atölyeye devamlı oksijen girmeli. te"

Peki, şu an var mı gözünüzde bir problem, belinizdöiği Gözde var. Bir de çok okuyorum. Okuduğum için yal i şühanda gitmem lazım.

Miyop musunuz?

Bazen ağrıma... Ağrıma derken hem e Aslında sık sık dinlendirmek lazım gözü. i Evet evet. Bizde de öyle. Ben miyobum Mm: için teşekkür ederiz.

Katılımcı-9

XXX Doğum tarihiniz nedir?

1967. Ün Erişilebilirlik ile ilgil Kisitlama durumunuzu kısaca tanımlayabilir misiniz? Erişilebilirlikte bu Pe erişebilirlik değişi niş kavramlı bir söz. Çünkü kişilerin engel durumuna göre şilebilirlik açısından Türkiye'de son yıllarda güzel çalışmalar yapılmıştır. Ara; "yeterli midir? Asla değildir. Daha iyi çalışmalar yapılması temennimd i > Sizin engel durumunuz nedir?

Benin engel durumu yaklaşık 30 yıl önce yüksekten düşme sonucu L1 kırığı. Omur e elden altını kısmen felç kaldı. Bu durumda ortopedik engelli sayılıyorum. Engel de eğbm 9080'dir.

Pan görev aldığınız herhangi bir alan var mı acaba?

Sosyal projelerde yer alıyorum. Dernek, vakıf, federasyon ve bir spor branşım var. Orada da sosyal anlamda katkılarda bulunuyorum.

Bir de resim atölyesinde yer almıştınız galiba?

Evet, daha geçtiğimiz yıllarda yapılan bir projede resim atölyesinde uzun bir becerisiyle uğraştık. Güzel şeyler yaptığımı düşünüyorum. Atatürk'ü boyadığım var. Taşın üzerine kalp yaptığımı ya da daha fazlası da var görülebilir güzel şeyler yapmaya çalıştık.

Herhangi bir resim atölyesi dediniz, spor dediniz... Bu alanlara gifmeden önce çevrenizde bir ön yargıyla karşılaştınız mı? ' Tabii ki de. Hani bize ön yargı zaten her zaman olur. Hani Sa bilemezsin, sen gidemezsin. Halbuki benim bir sloganı Türkiye'de ya da "şey yoktur. İmkân verin

Dünya'da bile söyleyebiliriz: İmkân verilirse imkânsız diy imkansızı bizden isteyin.

Şu an çalıştığınız bölümlerde birimlerde işte spor Ya parken ya da herhangi bir kursa katıldığınızda yine bir ön yargıyla karşılâşiyor musunuz?

Tabii ki. Yani günümüz toplumunda ön yargıyla rşılaşmama gibi bir şansımız yok. &y mutlaka karşılaşıyoruz.

Bırakın engellileri sağlam olarak sizler ön yargıyla karşılaşıyorsunuz, karşılaşıyorsunuzdur. Yani bu çok genel bil Çalıştığınız birime bölüme, yani resim-atölyesi için konuşuyorum bunu. Fiziksel erişimde bir sorun yaşamış mıydi

? Varsa ne yaşamıştınız?

Şimdi şöyle, bu resim atölyeleri, açılırken bizler dikkate, ulaşılabilirliğimiz dikkate alınarak bu kurslar başlatıldı. Ya bunu dernek binamızda bir yaptık proje. Bir de gençlik merkezimizde yaptık. Benirilağıidan ulaşılabilirlikte bir sıkıntı yoktu. Ama dediğim gibi herkes aynı engel durumu

Genel anlamda iç riğkehlarda fiziksel erişim ve kullanımı ile ilgili bir problem ina eşit değil. Sıkıntı yaşayan arkadaşlarımız olmuş olabilir.

0) yaşıyor musunuz? a

Tabii ki de yaşıyoruz r esela birçok yerin lavabosunu kullanamıyoruz. Hatta 9095'inin lavabosunu Küllanamıyoruz. Iso belgesi almış çok güzel, umuma açık yerlerimiz var. Hani böyle ğe "Testaurant gibi diyelim, park gibi diyelim. Oraların lavabolarını filan asla bir tekerlekli sandalyede engelli olarak kullandığımı söyleyemem, kullanamıyoruz.

Son-yıllarda belediyemiz 2-3 tane şehir merkezine engelli tuvaleti yaptı. Ama yeterli

Değildir. Ayrıca biz şehir merkezinde oturan insanlar bunu biliriz ama taşradan, öylerden, ilçelerden gelmiş arkadaşlar buraları bilemeyebilir. Daha önceleri böyle dıştan gelenlere sorduğumuzda tuvalet ihtiyacını nasıl gideriyorsunuz dediğimizde ya " benzin istasyonuna ya da hastaneye gittiğini söylüyordu. Dışarıdan gelen arkadaşlar i böyle şeylere tanık olmuşumdur.

Birçok üretim yaptığınızdan bahsettiniz. Sporla uğraşıyorsunuz, re; uğraşıyorsunuz. Bahsetmek istediğimiz spesifik bir şey var mı? problemle karşılaştım diyebileceğiniz?

Ya şöyle problemler hayatın her alanında hepimiz için var. Hani bira cevap veriyorum ama hepimiz için var. Biz ne yapalım, bunu bir minimu inmeye çalışalım. Bazı problemleri kendi kendimize aşmaya çalışalım. Tabii ki vaf. Hani maddi, manevi, ulaşım, spor veya resim atölyesi, çalıştığımız yerlerdeki a boların kullanımı biraz önce dediğimiz gibi... Halen dizayn edilecek çok yerimiz ole Peki bu söz ettiğimiz problemlerle ilgili sizin gerekli gölü fümüz şeyler nedir? "Bu olsa daha iyi olurdu. Bunun eksikliğini gördüm. " diğ gimiz bir şey.

Şöyle biraz önce size çekimden önce anlattığım gibi anla ev alırken "bu evde tuvalet, banyo var mı?" diye sormazlar. Sormayız ze hiçbirimiz. Bir gün öyle bir şey olsun isterim ki hani bu ev engelliye uygun mudu eğ ilmidir sormadan alınmalı. Zaten yapılırken direkt öyle yapılmalı ki öyle bir ş Y aya ihtiyaç kalmamalı. Bu benim düşüncemdir. Umarım bir gün yetkililer, b ne ir cevap verirler ya da bulurlar, gösterirler, bilemiyorum. Onların inisiyatifi. "Ait güncel anlamda birçok markete halen giremiyorum. Birçok iş yerine halen giremiyorum. Birçok kamu yasal zorunluluk olmasına rağmen kamu binaların rişilebilirlikte halen çok eksik var. Toplu yaşam alanlarında işte umumi açık alanlarda da bu sıkıntıyı zaman zaman görüyoruz. Şehir merkezinde daha iyi hale geti 1 se,daha iyi olur diye temenni ediyorum.

Siz kendiniz önlemleri âj 1ŞSINIZ. Hani kaymaz fayanstan bahsettiniz. Ayna boyundan... Biraz daha bal edebilir misiniz?

"imdi geçtiğimiz dönemlerde sayın valilerimizden biri engelli

Biraz daha bahsedeliğii vali binasına. Bana dediler ki "test edebilir misin, hani uygun a inşaat aşamasına gittim, test ettim, çıktım. Çok da rahat çıktım. rampası yaptırıyor Güzel olmuş dı radaki bu işi yapan insanlar. Dedim ki hayır olmamış. Neden olmamış, seyahat çıktın, ben rahat çıktım da bu sandalyelerin bir standardı yok ki. Bu tür yerleri yaparken en büyüğü baz almak zorundayız. Sonra büyük sandalyesi olan ari şımı çağırdım da virajı dönemedi, dönemediğinde de haklıymışsın dediler.

0 cm. daha o virajı genişlettiler. Öylece bir çözüm bulduk. Sonra başka bir

/ kami'kurumu engelli lavabosu yapmış işte test dedi verdiği gün beni çağırdıklarında. Gittim ki zemindeki fayans çok yaygındı. Hani bırakın engelliyi sağlam ile kayıp düşebilir. Belki bu ihtimal yüksekti. Ama keşke o fayansı döşemeden bizi bir çağırıp ya da fikrimizi alsalardı. Biz bir yol gösterici olabilirdik. Çünkü 30 yıl ben engelliyim, çok Şey yaşadım, çok sıkıntı yaşadım, kolaylıklarını da gördük acısıyla tatlı Yaşadığımız tecrübeler birikimler... Çok şey var ya, söylenebilecek çok şey vg biz şimdilik bu kadarını söyleyelim.

Sizin eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Eklemek istediğiniz bir şey... Ya birbirimize daha saygılı, daha duyarlı dâvVranırsak daha iyi bir toplum olacağımızı ümit ediyorum. Birbirimiz açısından hângisi sağlam engelli ya da bayan erkek bir ayrımı yok. Hepimiz insanız. Sonuçta öz lıyız, varlıklarız. Birbirimize daha saygılı, daha uyumlu yaklaşırsak alabileceğ edeceğimiz çok yol vardır. Daha iyi yerlere gelebileceği mit ediyorum. İşte çalışmaları olarak da yetkililerin birazcık daha bu eriş iği dikkate almalarını tavsiye ediyorum. Şimdilik aklıma gelenler bunlardan ait,

Çok teşekkür ederiz, çok yardımcı oldunuz. Beril eklemek istediğim bir konu var: Hani atölyeye katıldım dediniz resim konu$u ida. Bizim çalışmamız daha çok adığyız ya da eklemek istediğiniz

Pan atölyede yaşadığınız ya da yaşadığını Sgözğemlediğiniz sorunları biraz daha atölyelerle alakalı olduğu için sizin hatı iletebilir misiniz? Varsa eğer hakkında iğ ; lekanla alakalı.

Atölye çalışmalarımızı dediğim gibi bize uygun yerlerde daha yapmaya çalıştık. Hani bireysel olarak ben kendi adıma şursam çok bir sıkıntı yaşamadım. Ama oraya evim yakındı. Benim mesela Bükiki çalışma alanına evim yakındı. Sandalye ile ulaşabilirdim. Ama daha uzakimesafede oturan arkadaşlar hangi şartlarda geldi, hangi zorlukları yaşadı onu Yüpeyan bilir. Ben bilemeyeceğim şimdi. Onu diğer arkadaşlardan alalım. Çalışmaların daha devam etmesini temenni ederim. Yani yeniden başka kurslği z çil, daha iyi şeylerin üretici olunmasını olunmasından yanayım. Biz enge "balık vermektense balık tutmayı öğretmenin hatta bu genel insanlık anlamırida r şey ve doğru bir şey olacağının kanaatındayım. Çok teşekkür öderiz, sağ olun.

Başarılar diğariim ben de sizlere.

Kat inci-10 isim soy ismi ses kaydı açıkken tekrar alabilir miyim?

4 "Tabiiki XXX ben.

#. Tamamdır başlıyorum. Doğum tarihiniz nedir?

31 Mart 1993.

Kısıtlanma durumunuz, engel durumunuz nedir?

Kısa adıyla söylüyorum: CP (SP) olarak geçiyor. Yani serebral palsi. Ben m yılındaki bir geçirmiş olduğum hastalıklardan sonrasında bir noktada bu duru Doktor hatası değil. Köylerde o zamanlar da bilirsiniz belki de ebeler fila Onların yapmış olduğu hatalardan sonrasında oluyor. 4 defa vuracak iğn vuruyorlar ve sonuç bu.

Şu an hangi bölümlerde görev alıyorsunuz atölye bünyesinde? o # Ben tiyatro oyunculuğu yapıyorum şu an.

Tiyatroyu tercih etmeden önce herhangi bir ön yargıyla ka düşünüyor musunuz size karşı?

Hayır şu anda yok. musunuz? Varsa bunlar neler?

Bazı mekanlarda var.

Ne gibi?

Mesela sistemsel olarak söylei eğim bunu: Asansörleri kontrol edilmiyor. Yani ediliyorsa da bir gün iki gün da anıyor. Onun dışında o mekânda öyle. Rampası olmayan yerlerde zaten ek p rkâdaşlarım yardımcı oluyor. Bu kadar yani.

Mekân içerisinde filan : ik problem oluyor mu?

Hayır orada olmuyor.(Şâ&&ce merdivenlerin olduğu kısımilarda yardımcı oluyorlar. Yani um ya aslında çoğunlukla.

Daha önce nesi İyesine de bulunmuştunuz galiba?

Tiyatroda, töğlmde veya herhangi katıldığınız bir kursta iç mekânda bir problem yaşadınız mı? Ya da yaşayan bir insanla karşılaştığınız mı? Gözleminiz var mı bu konuda? en Kendi çevremdeki insanlar, görmekte olduğunuz arkadaşlarımla beraberdim İç mekânda hani atölyeye gittiğiniz zaman erişemediğiniz bir şeyler ne bil, ne masa yüksekliği alçak ya da çok fiziksel olarak erişemediğiniz bir şe Yok. Öyle bir şey yoktu. Sıkıntım yoktu yani.

Gözlemlediniz mi böyle bir şey peki çevrede? Hani erişemeyen biri da masa çok yüksekti, çok alçaktı gibi.

Onun tam olarak gözlemleyememiştim. O zamanlarda daha çek tiyatro ile ilgileniyordum. Yani eğitim olarak onun üzerine gittim. O yüğüen o olaya dahil olmamıştım artık yani. Bir kere iki kere gittim sadece o kadar. Tiyatroda böyle bir şeyle karşılaşmadınız değil mi? 4 Yok tiyatroda çok şükür öyle bir sıkıntım olmadı. fiziksel değil herhangi bir sorunla?

Yok. N le Peki siz nasıl olması gerektiğini düşünÜyGişunuz bu atölyelerin herkesin erişebilmesi için?

Şöyle söyleyeyim: Öncelikle ya rampa ya daği 3ansör. Mesela bir katlık da olsak normal asansör olabilir. Valilik'i gezdiniz mi bilmiyorum. Valinin kendi yapmış olduğu bir asansör sistemi var. Bu yüzden o gagnsörü kullanabilirler. O yapılabilir. Ya da rampa koyabilirler bir kat da olsa iki kat da olsa onu kendi istekleriyle çıkabilecekleri bir rampa olmalıdır. Yani etrafında korufüalı sistemi olanlardan.

Sizin eklemek istediğiniz. ihelirtmek istediğiniz...

Şöyle söyleyeyim: Sanât di olsa gerçek hayat da olsa engellilere ön yargı ile yaklaşmayın, onlarınis&üg iye ihtiyacı var ve gözlemlerim gidebildiğiniz kadar onların da sevgiye ihtiyaçlâriyar" Hani onlar da bir birey. Onlar da bir bu dünyanın bir varlıkları, insanları. Onlarâ;

Ayn Bakmak birazcık, el üzerinde tutmak değil hani eşit davranmanızı isterim o kadr. o i Bu eşitlik Üğürümunun sağlanması için sizce genel olarak sadece atölye kapsamında değil, hepimizin kullandığı iç mekanlar var ya hani hastaneye hepimiz gidiyoruz, kafeye hepimiz gidiyoruz vs. Sizce neler yapılabilirdi? Yani bul "problemle karşılaştım dediğiniz bir mekân var mı? bileyim kaldırımdan gitmem gereken yerde kaldırımın ucunda bir dükkân eşyalarını koyuyor. Nasıl gideyim ben orada? Bunları biraz mesela o zaman y yoluna araç koymayacaksınız ya da kaldırımı biraz daha genişleteçg biz...

Problem...

Yani bayağı bir problemler var.

Atıyorum arkadaşlarınızla bir kafede buluşacaksınız. O k ilgili herhangi bir şey yaşadınız mı iç mekân içerisinde? N e, Hayır hayır. Öyle bir sıkıntı yaşanmadı. Yine de Allah rağjipisunlar. Kafe sahipleri de dahil bana yardımcı oluyorlar. Yani elinden tuttuğum n da yürüyebiliyorum zaten. gidebiliyorum. Ama eğer mekân içerisinde 'ç ki azla kalmam gerekiyorsa aracı çıkartmak zorunda kalabilirim. Onun dışında t Esıkıntım olmuyor. Yardım istedikten sonra zaten her türlü bir şey olur ama "y ok. Ben yapamam" dediklerini duyduğum an zaten şikayetçi olabiliyorum. Direkt yetkilisini bırak üst yetkililere çıkartabilirim.

Ya biraz şeyi merak ediyorum bon de: Mesela resim atölyesine katıldınız ya da tiyatroya katıldınız. Siz görmeliproblemi olan birileri var mıydı? Ya da ne biliyim hani bizde bile şu an sallıyorum sandalyeye oturduğum zaman, bir ben mimarlık okuduğum için sürekli çizim: Yy piyorum, eğilmem gerekiyor. Bu da işte belimde bazı problemler oluştünüyor mesela. Hani ben böyle siz karşılaşmamış olabilirsiniz belki d ç 'mi hani gözlemleme şansınız olmadı? Mesela atıyorum görme problemi ölah birisi olmadı mı? Ya da ne bileyim işte herhangi başka bir engelle? Biraz 'd. mekanda sorunlar ve örneğin, kapının eşiğinin olması gibi

Tiç ik kaygandı tekerlekli sandalyedeki için sıkıntı yaratıyor gibi şeyler. Ya da işte masanın ucu sivri... Ya bilmiyorum aklıma geliyor şu an sadece sayı orum. Hani belki de aklınıza gelmemiştir. Öyle problemlerle karşılaşmadınız mı? Ya da şu an karşılaşanlar olmadı mı? gŞİYİS söyleyeyim, çevremde baktığım insanlar görme engellilerde çok fazla zaten.

T ani var belki de. Onların da diyalog içerisinde belki bir kişi veya iki kişi içerisinde oluyorumdur. Onlar zaten memnun, onlar da tanıyor. Onları da isterseniz onları buraya

— çağırabilir. Onların yanında olduğum zaman ben aracımla beraber ona yardımcı olmaya çalışıyorum genellikle. Ben elini tutuyorum mesela götürüyorum, o koyduruyorum. O görmediği zaman ben her türlü oraya kadar yapıyo mekandaysa, şunu söyleyeyim sadece oturmasına yardımcı oluyorum. Şi yavaş yavaş oturmalarını istiyorum diyorum. Oturtturuyorum mesela. Bu,k daf. Yani farklı karşılaştığım noktalar yok şu anda.

Peki lavaboya erişebilirlik nasıl? Kolay mı oluyor? Çünkü bazı yönlerde farklı oluyor. İla,

Bunu merkezlerde genellikle iki tane üç tane mekân da eksik dedik. Kapı şey tarzında: Hani ittirdiğiniz zaman kendisi kapali

Bunlar çok sıkıntı n tarzda olduğu için sıkıntı oluyor. Mesela geçen aylar içerisinde bir mekâna a diğ ) ve aracımla beraber o eşikte kaldım. Tamam ben geçtim sıkıntı yok ama o ari kaldım yani. Tam böyle 4 kare olduğu için arası, burada kaldım. Ne çıkartabiliyötum ne de geri alabiliyorum.

Sonra aracın kapıyı çizdirmişsin diye bana şikâye inişler. Siz ne düşünebilirsiniz acaba? Yani araçla beraber ben bu kapıyı ; z0 ariken zaten kolumu sakatlayacağım.

Sen beni niye öyle düşünebilirsin yani? o, * *

Problem sizdeymiş gibi gösteriyor. itiğfheli kapı yerine otomatik kapı olsa kendiliğinden açılsa... g

Aynen onlar sıkıntı olmuyor zaten. İttirmeli kapı değil de normal düz kapılardan olabilir, çok iyi olabilir.

Peki mesela şimdi aklıma ld. "Pencere açıp kapamada havalandırma gibi koşullarda bir problem yağadıriız mı atölye içerisinde?

Hayır... Ben kendim gözİğmiediğim kadarıyla söylüyorum zaten. Ama başkaları nasıl söyledi bilmiyorum dimi yaşanan şeyleri # pencereleri açmiş nim için sıkıntı yok. Zaten pandemi süreci içerisindeki biliyorsunuz. Ben kendimi korumak için bile evdeki bütün sanını kendimce. Ama mekanları gitmedim mesela kalabalık olduğu için. Sökeli her zaman dışarıda durdum. Açık alanda kaldım sürekli çıktığım zamanlarda akya da kapalı mekanlarda ise maske ile giriyorum. Böyle yani.

Başka ekleyelim diyeceğim bir şey yok.

Be ediğimiz bir şey varsa gerçekten yardımcı olmaya çalışıyorum zaten sıkıntı yok. im de yok. Yani bizim zaten bahsettiğim gibi amacımız şeydi: Sizin ndiye kadar bulunduğunuz atölyeler ya da herhangi bir etkinlikte mekânın çiride ya da mekâna ulaşırken yaşadığınız zorluklar. Yani erişilebilirlik 4 Konusunda gözlemlediğiniz sıkıntılar, tecrübelerdi.

Benim en çok sıkıntılarım merdiven ile asansör olur. Başka bir şeyim yok. Yani Tg zaten rampadır. Biliyorsunuz zaten. Onun dışında bir şeyim yok. Yani be yardımı ile oraları çıkarım. " Benim başka sorum yok. Sizin de ekleyeceğiniz bir şey yoksâ kaydı durdurabilirim isterseniz?

Şunu söyleyeyim bütün engelli kardeşlerimizin adına söylüyorum: e, kardeşlerim için söylüyorum, büyük bir oyuncu olup ömrümün sesi olmak istiyofüm. Başka bir şey değil zaten.

İnşallah.

Oldum olalım zaten kendimi bildim bileli kendime "buiiy da söylemeyi unutmuşum-kendimle barışık bir insanım. Sosyal medya heğaplarında bütün kendimle ilgili sâpan konuların olduğu noktalarda Kağına şiddetlere karşı bile olsa... Buna hayır demek için elimden geleni yaptım Zâten. Ekibimle beraber çalışıyorum bu konuda. İnşallah önümüzdeki haftalar .içerisinde bir oyunumuz çıkacak. İnşallah beklerim.

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜNÜN ADI — SOYADI — İMZA

PROJE ORTAĞININ ADI — SOYADI — İMZA

Besra İzem Türkmenoğlu

Duygu Peçenek

Tarih: 5.11.2022

2209 Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri kapsamında danışmanlığını yaptığı Sıtkı Koçman Üniversitesi Kampüs Sosyal Alanlarının Evrensel Tasarım Doğrultusunda Çözümlenmesi başlıklı proje 2023 yılında tamamlanmıştır. ğe

Dr. Öğr. Üyesi Duygu Hazal BEZAZOĞLU J eri

Proje Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Kampüsü'ne odaklanarak, kamp i sosyal faaliyetlere ev sahipliği yapan mekanların görme ve hareket kısıtları bulunan bireylerin kullanımına nasıl hizmet ettiğini, bu bireylere yönelik sunulan erişilebilir çözümlerinin belirli standartlara uygun olup olmadığını ve uygunluklarının algısal eğağgbilirlik yönünden durumunu ortaya koymayı amaçlamıştır. i Öğr .Gör. Dr. Bora ALDEMİR 2209 Projeleri: W

Karakuş Hakan, Tuncer Ahmet, Çelik Remzi, Al&iri ATÖLYELERİNDE ODAK GRUPLAR YÖN KAVRAMININ UYGULANABİLİRLİĞİNİN N ) ora, 2022. KÜÇÜK SANAYİ ENE YLE EVRENSEL TASARIM BİZİ. MSKÜ Ulusal Disiplinlerarası Öğrenci Kongresi (2209 Projesi Aynı Zamanda iİdiri Olarak Sunuldu)

Mengütay Kibar, Aldemir Bora, 2022. uc o VE YATAĞAN MYO YAPILARININ MEKAN DİZİMİ (SPACE SYNTAX) YÖNTEMİYLE ERİŞEBİLİRLİK ANALİZLERİNİN YAPILMASI. MSKÜ Ulusal Disiplinleraraf" Öğrenci Kongresi (2209 Projesi Aynı Zamanda Özet Bildiri Olarak Sunuldu) a,

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi olarak Fakültemiz bünyesindeki pr av kaydolan ve öğrenim gören özel gereksinimli öğrenciler için gerçekleştirilen uygulamalar ği sunulmuştur: ğe)

" 2022-23 döneminde kayıtlı 2 öğrenci, 23-24 döneminde 2 öğrenci, 24-25 dön e4 öğrenci ve 25-26 döneminde kayıtlı 1 öğrenci olmak üzere toplam 9 öğrencinin Wâkültemiz bünyesindeki lisans programlarında öğrenim gördüğü belirlenmiştir. Bu öğreğkilere her akademik dönemin başında eğitim süreçleri ile ilgili herhangi bir uyargama veya düzenleme taleplerinin olup olmadığı sorulmuştur. Sadece bir öğrenciden dönüş mış ve ilgili öğrencinin görme becerileri ile ilgili yaşadığı zorluk sebebiyle vize YAğiga! sınavlarında gerekli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir (örneğin; yazı puntosunun Ka satır ve paragraf aralıklarının artırılması).

" Fakültemizde dahil olmak üzere Üniversitemiz ER Vm bireyler için web sayfalarında yer alan bilgilerin erişilebilir olmasını sağla acıyla UserWay isimli bir uygulama kullanılmaktadır (https://userway.ore/).

" Fakültemize bağlı Dİl ve Konuşma Terapisi Bölümü JyBlaşla Kliniği bünyesinde, Haziran - Ağustos 2022 yaz döneminde, dil ve konuşma boâğkliikie değerlendirme hizmetleri verileceği konusundâ ili Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda çalışan öğretmenlere yapılan duy Ülimirası, uygulama kliniğimize yapılan başvurularla bölümümüz öğretim e ağ n 59 bireye 67 seans danışmanlık, değerlendirme ve/veya terapi hizmeti su ştur. e Fakültemiz 2022 yılında "Mekanda Erişim" Ye "Eğitimde Erişim" konusunda yaptığı düzenlemelerden dolayı Yükseköğretim#urulu (YÖK) tarafından Turuncu ve Yeşil Bayrak ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca, 2025 Vİ dan Ezel bünyesinde faaliyet gösteren Dil ve

Konuşma Terapisi programı YÖK dan Engelsiz Nişan Ödülü'ne layık görülmüştür. YİV WaU!Ş 10193-1ğ0 vewsiueg guneg

Nnyoyasına yaJSaN

499" Zıpıg edi 493 YSAN Helis) 199130 ığıpıg ednday 4OpUYAL BA dapaLUZIH (gal) MajlaLuzıH Aids sAly3a3 4313g inwyelN 49530 UNPJEA Afif 21SI NO9DAY iv 499130 UalUaug PO YI|BUÇA BU1saLUUA||3!

1salOJg 2ulsesy MŞON3MNENL Wi Anıl" 55" n A YJAJSIYNA !3uag 1524()13010 bajISUa10 ayıslaNUN-Y-6OZZ Avuanı nLün|eg ANEL 1SOYMAEI ANYELİNAŞ Ulaz| Pisag 112U2130 SUesr) MuleoApMS WUEsel ii : ii 4g ouazp elog 4onığu 1sofog euuaseiy nBunjog Şiyevui ISSYNARI YIL) Jegiy 1SIDU313O SUBSi YIN3ITIY og 405180 yayDUSAG SNSANUN-V-SOZZ AYNI nunjog Jip W SOYMA2I ŞIHELN AYİNINIM Jegi) ISI 39 al SI An 439" isafoad EWUNSEJV panda 1say0yE4 9L110j8J 3ÂlyıB. İ ualaz euyeş 1SIDUaUğO SUESI | deyi AYİN) daueyniy 15340) 43040 UaJI9UA1$0 BSUAAlUN-Y-GOZZ AYLIsSNI UAJUASIŞ USİNG UDUGA| HE aL11a15) A1Y333) Y8Y. ) EUUYE, !SI o ri YJ JEJDİUEŞ A) bT

• " göm Jestunıny Di Uepuyazpı Jawajuj 1gu90'81 isalold euuN$Rıy BUNOG UOÂSEA)A| 1S9YMAE4 HajLuyIg 1od: 1YEJ 1SIPU3JİO SUBSI nönizes Şvanın HAS 13PEES 104909'Suy BaJUAĞO SUSJANUN-Y-6OZZ avLanı nunlog Ray 1s9YMAE4 Hajnjığ s 1gn4 yeğ Isi so 11 UOÂSBI UğR solkazıg lumursia29 (320 EK guy Un3 ısaAnığg"1 1salolg EUUAsEIV AYL9OL RLUN|og 2U3194$) SOMMNEJ WNO ÂsınH 1sı9ua130 suesnji İR: YIlUYA BABWeLese| ewendAn (IgoN| zT MIŞ ONYOMYMAN İPANA MA İLİ yama aysun mv GOZZ 0 ii | saşuuma epi #Aspesa e e 33u3 04uç9 1sal0ld BuunSey PpUOUYNN 49p101Z99 IPA Y 1P31S3G Nİ9SU3Ş ova anan 4030a yajDua1ğg BnIsANUN-Y-6OZZ ivLıanı YUOMDJA|İ ALMAYI SONE ASIpuaynıN YININ 4a1€| 1soUağ0 sye' & yu SA ey9z Aedej U13) Tr < İZYEUY ELLA EJİĞLEY 2405 EUEŞY ANIN BABIN "1049981 452fOld BULAR AYUaNL Beeg 1soynyey UZUN! 1naına voJeA SUMEZ Sue DMO YULABN MESA or

• ve ii gı $1 ya933) yadaA ei i ya P 49UB1İO BUSUSAlUN-V-6OZZ 13ıioaLuzaj8j yaoBİ) YASADAN 20 uuaymusığg 1adU3 ua199 uya YOSANA apumans W1İ3 YEYYEZM BPUNLUBUŞG !LUBPURg sIMEİONg 1S3İ04g BUN $Sely AŞ OYASNA J3fU)jig LUNIZI OYISg-N3ÂNO) IsoLUUajaduj UlUNajINog An BO" 3LUZ| Ası N AY1NVS aus 153404300 NUBIZO ONSBAlUN-V-6OZZ #vuanı *RAMIZH |BAsOŞ yeweşndin JaurayıpAaş Yılojoyisg BA Uapaulajuazng n3Ang uuajauuy 6 : diye "A3zıg 1|aduz siğyğes yy nonAnıoy, 13aug "A1y194 5 d2WWeYN|AŞ 1S3A(y1ZO'4 4s9f04d EUMMSEAN pupleg 1say)nyEş oLUyajS| 3Â1YIB. eLUyey ISDUaJİO SURSI Sl Saraç Ur YYONMU UNA 153401800 OO ONISJAAlUN-Y-6OZZ UojuasiŞ Lul$ıyıg UNDUGA| ME oLUyajSJ BA1Y3aJ : Ye ISE 20 n 8 ii Ni İÇEVEl UaUBİ| 3S gam jeslununy usmaA HeiZIH ney uapuuezp) Jollajuj ! ş 1S8LUUaf32U| UlUlsIYIJ alafladagğ AN 3949 1sofaıd BULANAN AvLanı Iğusuna39 1saynyey HajuuylIğ Jİ zetuesinpgy Isıdu3130 SUESIJİ JOZOŞN) UlUuejeSije) UNAO 3A Huyuğg uapa Z3YUIN 134) ene 15340330 a1 BAsUANUN-Y-6OZZİ sn 40dş 3 tuğla uapag | "7 : l Ismua1ğ0 ! ! pegi Z Ai "4g499'$1 1s2f04d SUMSBIY a4)a4$)) isayınye. a)SJ Bs YEJZEN ISIDUaUĞO SUeSr MN Uevegeg elAaunş 49199 SV u91ğ9 aysANUN-Y-GOZZ AYLANL naşSIİ saye grajsı BAY (MANA YEOJZEN Isioua1ğg Suesii uleyunıoş 1ğişsepsaey ULaşuBAsılapeyy ya3uz) ? ISE) İEJİİJEY UNU EJİUEJAED UEYİNIY 4040ld 1saf03g euMsEıy/ AYLUSNL 9 YOASEMEYAN 1saynyej Uojtuyıg Y)3esİ İNNLUI ANN ouz soua1ğ0 suesii| 34 rgnı 1ey euuejpjn>o$ ipiğes oji| G YYAvA VE UajIU3IĞO OMSUFAlUN-Y-6OZZ bini BA 1deia3ojzij! © " ii ii m > " iğ i ii Wi # Mepin203 1fladuz 'uuajaşıy diye eğn90ğ yladuz AI135 anueaş |sı3ua1ğ0 suesni 153İO0Jg BUUNSEIY 1S3ynYEJ İsaL1uaj92U) ULUIĞNUNZ aPUHOZN HAPLA 20

• A3ekeley U0: yi 50 3NU313O B11SIBM AYLANI NWNJOg Y1yad1$Lu NUM YU EŞ BAl23. MİNS mag ezag 1SRU3ĞO SUESYI) UUp3EA Op EPUEJEZEY A3 ULAŞBUUY ULUUNUĞI) MSNW 213 2 9 400) beji 39 a VU Y-6GOZZ Ng AU ŞES 3Aly3I3J uajUSA | aajauuy OYelO nğN0İ a3uz 1s3fOlgd EWUNİELY INJOYASINA JaşLUN?g? SAOLUJUIPUAJİND Uluğ yeZzeAinyo Ap ZO" 3. U AYMYS za 15240) 439 40 UAJIDUSIİO ONSIONU(-V-6OZZ AvLanı yeejndAn sawayıp4aŞ) SAYA URAZ PA) SUR ae ny uma eBuz çosaıza) © NYISUYYUYA S1U3 1S34p 1300 ISELUĞLJ2A 3l0Jg EU İLIY Ni A Ğİ 34 dajAi 3 50108 uesnpieyi 1s5u9180 suesrı y3lUSZO BYSSNUN-Z0ZZ AYLA 1SOYNAEA ANSIPLAYNIN n9And veyAay Isıpua1ğg suesi)| assaaeyayaj ullıgağıla UJ3ş sajdalıg 1y9dua (aSyIZJ| 7 ELISYEĞ NJİOJ3YOY SZI4OPUEY 43YUII NiNPOWN 431590 |0Y-9-7007 AvLisnjI isayımye Hapuuyıg "3eş NNOTONMAY 495'Siy) UNUNIZI ibeld IYlaaL aulua4ğ0 pBÂSOŞ YIlBUDA| 7 BUOAseny Şuay eplejuipey İua9 1493UJ 3490) JENDEYMNSEJY İUNPJEA nPOY alold 401530 Dan al0dd v URENo9 1113 IP UUYNMEJ 113, psnnnna alold ıp f04d oN'S

1949(01d ANOUDA 219J4241g YUU!S199 4320 A Yl anna Yepuyeseı HaJIDU3UĞO 3A NEJU2A)İ UNAIİO ZILUANSUOAlUÇ) EpUISEJY MENA 9ZOZOZOZ

LAN

Sİ 2020-2026 YILLARI ARASI ENGE

ÖĞRENCİ SAYISI EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİ SAYISI 3" 2019-2020 36 2020-2021 107 2021-2022 116 2022-2023 138 2023-2024 168 2024-2025 16 2025-2026 17 AKADEMİK PERSONEL SAYIS EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI PE SAYISI

İDARİ PER. SA

SAYISI

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI PERSONEL SAYISI

SORU ÖNERGESİ 14. MADDE CEVABI a)

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ), dijital erişilebilirlik konusunda Az proaktif ve sistematik bir yaklaşım sergilemektedir. Özellikle son yıllarda "Engelsiz ' vizyonu doğrultusunda hem web sitesi hem de sosyal medya yönetimi için kurumsa sep ve belirlenmiştir. Halihazırda ana sayfamız ve birim sayfalarına "User Way" isimli, lerini engelli bireyler (görme, işitme, motor veya bilişsel bozukluklar) için daha eli ir hale getirmeyi amaçlayan, yapay zeka destekli bir dijital erişilebilirlik çözümü en edilmiş durumdadır.

Üniversitemizin ana web sitesi ve bağlı birim sayfaları, YÖK'ün "Engiz Üniversite" kriterlerine uyum sağlamak üzere tasarlanmıştır. Üniversitenin içerik yetim sistemi, görsel içeriklere ekran okuyucu yazılımlar (görme engelliler için) tarafın okunabilen açıklama metinleri eklenmesine olanak tanımaktadır. Sayfalar, ekran okuyu eriği doğru sırayla takip edebilmesi için uygun başlık etiketleri (<h1>, <h2> vb.) il andırılmıştır. Engelsiz Kampüs Birimi, tüm birimler için web içeriklerinin nasıl eriş ale getirileceğine dair teknik bir kılavuz yayınlamıştır.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, sosyal medya hoğağdarında paylaşılan içeriklerin erişilebilirliği için özel bir "Sosyal Medya ve Web Erişffölgitrliği Rehberi" uygulamaktadır. Instagram ve Twitter (X) gibi platformlarda paylaşıla Aygifotoğraflara yazılı betimlemeler eklenmesi teşvik edilmektedir. Önemli video duyurul&# e etkinlik paylaşımlarında zaman zaman işaret dili tercümesi veya altyazı desteği sunffifakt&dır. Paylaşılan grafiklerde, az gören kullanıcılar için yüksek kontrastlı renklerin ye aklı fontların kullanılmasına dikkat edilmektedir. )

Üniversitemiz, 2025 yılı sonunda gerğiğileşlirdiği "Erişilebilirlik Çalıştayı" ile dijital alandaki eksikliklerini raporlamış ve bu konuddiğüncel bir yol haritası belirlemiştir.

Her ne kadar kurumsal bir standart beğirlenmiş olsa da üniversiteye bağlı onlarca farklı idari ve akademik birim olduğundan, bazı alt sayfaların veya anlık sosyal medya postlarının erişilebilirlik kalitesi birimden birime lık gösterebilmektedir.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi dak dijital iletişim kanallarımızın tüm paydaşlarımız için erişilebilir olmasına önem vermekteyiğ" Bu kapsamda, üniversitemizin resmi web sitesinde erişilebilirlik menüsü bulunmakiğfölüp; yazı boyutu ayarlama, kontrast düzenleme ve benzeri erişim kolaylaştırıcı seçeneklğ nıcıların hizmetine sunulmaktadır. Ayrıca, web sitemizde lanılan görsel afişlere ek olarak, görme engelli bireylerin #cıyla tanımlayıcı metinler eklenmektedir. Böylece yalnızca görsel unsurlara dayalği İğeriklerin metinsel karşılıkları da erişilebilir hâle getirilmektedir. Üniversitemizin sos feda hesaplarında da benzer bir hassasiyet gözetilmektedir. Görme engelli bireylerin ekfa yucu programlar aracılığıyla içeriklere erişimini zorlaştırabilecek yoğun emoji kuliğnfiydan kaçınılmakta; yalnızca görsel içerik paylaşılan durumlarda ilgili gönderilere açgMlavTö$ve tanımlayıcı metinler eklenmektedir. Dijital erişilebilirlik konusunda iyileştirme v ŞmaJArımız sürekli olarak gözden geçirilmektedir. içerikleri takip edebilmesitğ

Univ mizin web sitesinde erişilebilirliğe ilişkin (erişilebilirlik (menüsü bulunmaktadı Bunun yanı sıra web erişilebilirliği ile ilgili akademik ve idari personele eğitimler yirilmiş olup engelsiz.mu.edu.tr adresinde web sitesinin erişilebilirliğine arttırmaya yönelik adımların yer aldığı bilgilendirme videosu ve dosyası paylaşılmaktadır. Akademik ve idari nele tedbirler yazısı kapsamında web erişilebilirliğine dikkat edilmesi için önemli lar duyurulmuştur. Üniversite web sitesinin yanı sıra ders yönetim sisteminde ileBilirlik denetleyicisi bulunmaktadır. Üniversitemizin kütüphane web sayfasında sesli ayhaklara erişim linkleri paylaşılmakta ve talep doğrultusunda kitap seslendirme hizmeti vi nabilmektedir. Bu hizmetlerin yanı sıra Üniversitemiz Dijital Dönüşüm Ofisi işbirliği ile web & erişilebilirliğine ilişkin yazılım geliştirme çalışmaları devam etmektedir.