TBB ile TMMOB'un Ulusal İş Sağlığı Konseyi üyeliğinden çıkarılmalarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

21 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği ile mevzuatta değişiklik yapılmış ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) "Ulusal İş Sağlığı Konseyi" üyeliğinden çıkartılmıştır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) gibi işveren örgütlerinin de yer aldığı Konseye aynı yönetmelikle Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi hazırlama ve strateji belirleme görevi verilmiştir. İşçi sağlığı ve güvenliğine ilişkin mevcut sistem; işçilerin yaşamlarını değil, kapitalistlerin kâr ve üretim devamlılığını öncelemektedir. Doğrudan üretim ilişkilerinden kaynaklanan; fayda ve maliyet analizine indirgenmiş olan işçi sağlığına ilişkin politikaların belirlendiği Konseye işveren hakimiyeti vermek can alan mevcut sistemi devam ettirmektir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan; 2012'de yürürlüğe giren 6331 sayılı yasayla işçi sağlığı ve güvenliği alanı, piyasaya açılarak Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) adıyla özel şirketlere bırakılmıştır. Bilimsel yöntemlerle ve bağımsız olarak denetim yapan TMMOB ve TTB sürecin dışına itilmiş, ücreti ve çalışma koşulları patronlar tarafından belirlenen ve dolayısıyla patrona bağımlı hale getirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimlerine bırakılmıştır. Yeni yönetmelikle birlikte ise TMMOB ve TTB tamamen sistemden çıkartılmıştır.

Oysa işyeri hekimlerinin ve iş güvenliği uzmanlarının meslek örgütleri olan TMMOB ve TTB İSİG alanının esaslı unsurlarıdır. Anayasal kuruluşları Konsey'den çıkarmak; bilimi, mühendisliği ve kamusal denetimi sistemli biçimde devre dışı bırakmaya yönelik sınıfsal bir tercihtir. İşçi sağlığı alanında gerçek önleme ancak işçinin esas özne olması; teknik verilerin işçilerin kolektif deneyimiyle değerlendirilmesi ve bu değerlendirmelerin karar süreçlerine yansıtılmasıyla sağlanır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Anayasal kurumlar olan ve işçi sağlığında bilimsel kriterleri savunan TMMOB ve TTB'nin Ulusal İş Sağlığı Konseyi'nin asil üyeliğinden çıkartılmasının gerekçesi nedir?

2. Konseyde patron örgütlerinin (TOBB, TESK vb.) temsilcileri yer alırken, bağımsız meslek örgütlerinin dışlanması; İSİG politikalarının "işçi sağlığı" değil "patron kârı" odaklı hazırlanacağı anlamına mı gelmektedir?

3. Doğrudan kapitalist üretim rejiminin yarattığı işçi sağlığı ve güvenliği sorununa ilişkin temel belge ve stratejilerin işveren örgütleriyle belirlenmesinin izahı nedir?

4. Yayımlandığı tarihten bu yana iş kazası, iş cinayetleri ve meslek hastalıkları önleme konusunda hiçbir etkisi olmayan 6331 sayılı yasa ve ona bağlı mevzuatı değiştirmek için bir çalışmanız bulunmakta mıdır?

5. Son 5 yılda, iş güvenliği uzmanlarının işyerindeki eksiklikleri bildirmesi nedeniyle iş akitlerinin feshedilmesine dair bakanlığınıza ulaşan şikayet sayısı kaçtır? Bu uzmanları korumayan sistem, TMMOB ve TTB'nin tasfiyesiyle birlikte uzmanları tamamen savunmasız bırakmayı mı hedeflemektedir?

6. Karar süreçlerinde işçilerin ve sendikaların özne olmadığı, teknik verilerin kolektif işçi deneyimiyle harmanlanmadığı bir sistemde iş cinayetlerinin durdurulabileceğine gerçekten inanıyor musunuz? İşçilerin asli özne olduğu, teknik ve bilimsel bilgiyle hizmet veren bir denetim mekanizması kurmak için Bakanlığınızın bir planı var mıdır?

7. Bakanlığınızın, işçi sağlığını piyasanın insafına bırakan ve uzmanları patronun personeli haline getiren OSGB sistemini lağvetmek ve kamusal, bağımsız bir denetim mekanizması kurmak yönünde bir çalışması var mıdır?

8. İşçilerin ve işçi sağlığı uzmanlarının işveren güdümünden çıkartılarak bağımsız bir şekilde denetim yapabilmesi için iş güvencelerinin sağlandığı bir sistem kurmak üzere bir mevzuat hazırlığınız bulunmakta mıdır?

   TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23