Faki Teyran Medresesinin restore edilmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafindan Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Nevroz UYSAL ASLAN k Milletvekili

Fegiye Teyran, klasik Kürt edebiyatının ve bölgenin medrese geleneğinin en önemli isimlerinden.biridir. Asıl adı Muhammed olan Fegiye Teyran'ın Hakkâri yöresinde doğduğu. Eruh ve Cizre medreselerinde eğitim gördüğü, Kürtçe şiir ve mesnevi geleneğinde kalıcı eserler bıraktığı; özellikle Ş&x& Sen'an ve çeşitli şiirleriyle sonraki kuşaklar üzerinde güçlü bir etki yarattığı bilinmektedir. Bu yönüyle Fegiye Teyran. yalnızca bir şair değil: Kürt dili. düşünce tarihi ve bölgenin ilmi-kültürel hafızası bakımından kurucu bir figürdür.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Şırnak'ın Güçlükonak ilçesine bağlı Damlarca Köyü sınırları içindeki ve halk arasında "Fegiye Teyran Medresesi" olarak bilinen yapı da bu tarihsel mirasın somut taşıyıcılarından biridir. Nitekim Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı yayımlanan araştırma sonuçlarında da söz konusu yapının "Faki Teyran Camii" olarak geçtiği ve halk arasında medrese olarak bilindiği görülmektedir. Ayrıca Şırmak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü sayfasında kültür varlıkları arasında yer almaktadır.

Ancak son dönemde basına yansıyan haberlerde. Fegiye Teyran Medresesi'nin bakımsızlık. ilgisizlik ve doğal etkenler nedeniyle ciddi biçimde tahrip olduğu: yapının sahipsizlik içinde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldığı ifade edilmektedir. Bu tablo. yalnızca bir yapının yıpranması değil, aynı zamanda Kürt dili, edebiyatı ve bölgesel kültürel hafızanın önemli bir mekânsal dayanağının korunmaması anlamına gelmektedir. Kültürel mirasın korunması. onu yalnızca envantere kaydetmekle değil, yaşatacak somut restorasyon ve koruma politikalarını hayata geçirmekle mümkündür.

Öte yandan Bakanlığın korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının bakım. onarım ve restorasyonuna ilişkin mevzuat ve uygulama araçları bulunmaktadır. Buna rağmen söz konusu yapı bakımından koruma ve restorasyon sürecinin neden işletilmediği ya da neden sonuç alıcı biçimde ilerlemediği kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Şırnak ili Güçlükonak ilçesi Damlarca Köyü'nde bulunan ve halk arasında "Fegiye Teyran Medresesi" olarak bilinen yapı. Bakanlığınız kayıtlarında hangi statüde yer almaktadır? Söz konusu yapı tescilli bir kültür varlığı mıdır? Eğer tescilli ise tescil erubu ve koruma statüsü nedir?

2. Bakanlığınızın, Fegiyg Teyran Medresesi/Camii hakkında bugüne kadar yaptığı herhangi bir tespit, rölöve. restitüsyon, restorasyon projesi. hasar analizi veya teknik inceleme bulunmakta mıdır?

3. Son dönemde basına yansıyan ciddi tahribat iddiaları üzerine Bakanlığınız ya da ilgili koruma bölge kurulu tarafından yerinde inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa incelemenin tarihi ve sonucu nedir?

4. Söz konusu yapının korunması ve restorasyonu için 2024. 2025 ve 2026 yıllarında herhangi bir bütçe, ödenek. ihale, proje hazırlığı veya uygulama programı öngörülmüş müdür?

5. Fegiyg Teyran Medresesi'nin restorasyonu için Bakanlığınızca hazırlanmış ya da hazırlatılmış bir takvim var mıdır? Varsa bu takvime göre çalışmalar hangi tarihte başlayacak, hangi tarihte tamamlanacaktır?

6. Fegiye Teyran gibi Kürt edebiyatı ve bölgenin kültürel hafızası açısından tarihsel öneme sahip isimlerle ilişkilendirilen yapıların korunmasına yönelik özel bir prosram. envanter çalışması veya tematik koruma politikası bulunmakta mıdır?

7. Fegiye leyran Medresesi'nin yalnızca fiziksel olarak korunması değil. aynı zamanda kültürel hafıza mekânı olarak yaşatılması amacıyla: bilimsel restorasyon. tanıtım. yönlendirme. kültür rotası. müzeleme ya da ziyaretçi altyapısı gibi çalışmalar planlanmakta mıdır?

8. Yapının mevcut tahribat düzeyi dikkate alındığında. geri dönülemez yıkımların önüne geçmek için acil koruma tedbiri alınacak mıdır? Alınacaksa bunlar nelerdir? Bakanlığınız. Fegiy& Teyran Medresesi'nin restorasyonu için Şırnak Valiliği. ilgili belediyeler. üniversiteler. koruma kurulları ve yerel toplum temsilcileriyle ortak bir çalışma yürütmeyi planlamakta mıdır?

9. Basına yansıyan haberlerde ve kamuoyunda dile getirilen restorasyon beklentisine rağmen bugüne kadar somut ve görünür bir koruma/restorasyon sürecinin başlatılamamasının gerekçesi nedir?