Şanlıurfa'da bulunan üniversitelerin engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyetlerine ilişkin

Myıylo GEZ İlgi : a) 01/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1827601 sayılı yazınız.

b) 02/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1828355 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/42298 ve 7/42307, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/42299, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU"nun 7/42300 ile Uşak Milletvekili Ali KARAOBA''nın 7/42410 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek*te sunulmuştur.

Yusuf TEKİN Milli Eğitim Bakanı

• SR MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00, EĞİTİMİN 7 Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyılı

2/42419 ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 26777 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

7 YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI © Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı A Sayı (o :E-57802651-610-26777 AP

Konu : Soru Önergeleri - 7/42410

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)

b) Harran Üniversitesi Rektörlüğünün 13.04.2026 tarihli ve E-8ğ3849-640-578027 sayılı yazısı.

Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından vel <3 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Harran Üniversitesi ünün cevabı ekte sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim.

Prof. Dr. Naci GÜNDOĞAN NU Başkan Vekili

HARRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Hukuk Müşavirliği :

LÜDÜR Sayı : E-85138437-640-578027 AN 13042026 Konu : Soru Önergeleri-7/42410 W

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA / (Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı)

İlgi O: 07.04.2026 tarih ve 610-24341 sayılı yazınız. A

İlgi yazınız gereği, Sayın Milli Eğitim Bakanımız ara anlaması isteği ile Uşak

Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen Ge s numaralı soru önergesine verilecek cevaba esas teşkil edecek açıklamalarımız maddele yazımız ekinde sunulmuş olup, elektronik ortamda soruonergesi Oyok.gov.tr adresine gönderfleğgktir.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Abdulcenap CEVHERİ Rektör V.

Bu belge. güvenli elektronik imza He imzalanmıştır glektronik-belge-yönetim-sistemi-evrak-dogrulama ardin yolu üzeri 20. km Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü Haliliye/Şanlıurfa Bilgi İçin: Özlem KÖSE Wi

© Telefon No.:*90(414)3183000 Faks No:*90(414)3183190 Bilgisayar İşletmeni N 42410 ESAS NUMARALI YAZILI SORU

BİLGİLER Harran Üniversitesi bünyesinde, Özel Eğitim Bölümü akâdemisyenleri ile ex Ğİ Koordinatörlüğü ve farklı akademik birimlerin iş birliğiyle engelli ve özel bireylere yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Bu çalışmalar kapsamında eğitin, erişilebilirlik, istihdam ve sosyal katılım alanlarında çeşitli faaliyetler yürütülmekte; üniversitenin akademik birikiminin sahaya yansıtılmasına yönelik süreçler devam etmektedir. 4 e Şanlıurfa ilinin ida bazı uygulamalar ve planlamalar yapılmakta, bu alanlarda farklı iş birlikleri liği eki

Bu çerçevede, tarafınızca oluşturulan soru önergesine ili 89 " özel eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi ve kapsayıcılik"gl süreçlerine dair bilgiler aşağıda yer almaktadır.

Soru Yanıtları;

2020—2026 döneminde Harran! Sim Sar bünyesinde engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik çalışmaların VE de Üniversite Koordinatörlüğü ve Engelli Öğrenci sağlamak ayla saci) düzenlemeler yapmaktadır.

Bu kapsankiğlbirimin yürüttüğü ve yürütmeyi planladığı faaliyetlere ilişkin esasları belirleyen#kendine ait birim yönergesi de bulunmaktadır.

KGOL

• LİNK: https://www.harran.edu.tr/idari/koordinatörlükler/engelsiz-universiteiorlugu/menüler/yasal-düzenlemeler/birim-yonergemiz kademik uyarlamalar ve Akademik ve İdari Personel Kılavuzları bulunmaktadır.

"Kanıt LİNK: htip://engelsiz.harran.edu.tr/assets/uploads/sites/ | 22/files/akademik-ve-idari-Ders ve Sınav Uygulamaları Yönergemiz bulunmaktadır.

Kanıt LİNK: https://www.harran.edu.tr/idari/koordinatörlükler/encelsiz-uni, koordinatorlugu/menüler/yasal-düzenlemeler/ders-ve-sinav-uygulamalari-yonergei

Özel Gereksinimli Öğrenci Kılavuzları bulunmaktadir,

Kanıt LİNK: ogrenci-kilavuzu-29092020 p.

İlgili mevzuat temel alınmaktadır. #

Kanıt LİNK: https://www.hatran.edu.tr/idari/koordinatörlük İsiz-universite-koordinatorlugu/menüler/yasal-düzenlemeler/ilgili-mevzuat

Harran Üniversitesi: Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü'nüğ Wizyonu doğrultusunda; kapsayıcı eğitim yaklaşımını temel alan, engelli öğrencilerifiğ emik, sosyal ve günlük konusu hedefler doğrultusunda şekillendirilmekted

Kant oOLİNK: O https//www.harran.edu.tyjğk

Üniversite tarafından yürütülen çalışmaların;önemli bir kısmı, kapsayıcı eğitim yaklaşımını yaygınlaştırmaya yöneliktir.

Harran Üniversitesi Engelsiz Üni e it€ Koordinatörlüğü tarafından yürütülen faaliyetler incelendiğinde; engelli ve özeliğgxeksinimli bireylerin eğitim, sosyal katılım, erişilebilirlik ve afet farkındalığı gibi çokioyut u alanlarda desteklenmesine yönelik eşitli çalışmaların gerçekleştirildiği görülm ktedir" "Bu kapsamda TÜBİTAK 4008 projelerine verilen destekler ve "Mavi Düşler Rene gibi sosyal içerikli: projelerle bilimsel ve toplumsal katkı sağlanırken, öğrenği "öğretmenlerle erişilebilirlik temalı buluşmalar, söyleşi ve soru-cevap etkinlikierr. kapsayıcı eğitim anlayışının yaygınlaştırılmasına katkıda bulunulmuştğr.$Özellikle "Güvenli Yarınlar" projesi kapsamında yürütülen kapsayıcı ve yöpiimleri ile engelli bireylerin afetlere hazırlık süreçlerine aktif katılımı da ebilirlik düzenlemelerine yönelik paydaş görüşleri alınarak fiziksel iyileştirme süreçleri

N plnlanmıştır. Aynı zamanda birim temsilcileri toplantıları, öğrenci geri bildirim oturumları

"ve iç tetkik süreçleri ile yürütülen faaliyetler düzenli olarak izlenmiş ve değerlendirilmiştir. Tüm bu çalışmalar, üniversitenin yalnızca eğitim sunan bir kurum olmanın ötesinde, e bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik çok yönlü ve sürdürülebilir bir benimsediğini göstermektedir.

Akademik—Sosyal Etkinlikler ve Paydaş İş Birlikleri N 2020-2026 döneminde dikkat çeken bir diğer başlık, üniversite-STK iş birlikleri katılımlı etkinliklerdir. #

" Engelli bireylerin spor, eğitim ve sosyal yaşama katılımını kon söyleşi ve soru-cevap etkinlikleri düzenlenmiştir.

" Buetkinliklere sivil toplum temsilcileri katılarak öğrenc deneyim paylaşımında bulunmuştur. | Ayrıca;

" "Engelli bireylerin hizmetlere erişimi" konulu gigi " Kurumlararası deneyim paylaşımı ve çözüm! ri geliştirilmiştir Bu durum, üniversitenin yalnızca eğitim veren ynı zamanda politikaların tartışıldığı ve üretildiği bir paydaş olduğunu göreme UN

Projeler ve Uygulamalı Çalışmalar | p

Web sitesinde yer alan içeriklere iniversite, çeşitli proje ve uygulamalarla süreci desteklemektedir: A " TÜBİTAK 4008 projlğfihe tek verilmesi " "Mavi Düşler Renkliler gibi sosyal içerikli projelere katkı Sağlanması

" "Güvenli Yarınlaği gamında engelli bireylere yönelik erişilebilir afet eğitimi eğitim alanlarında engelli bireylerin kapasitesini geliştirmeyi hedeflemektedir. rekli Destek ve Erişilebilirlik Uygulamaları çÜnİersite bünyesinde teknolojik destekler de sağlanmaktadır.

| se " Görme engelli bireyler için WeWALK akıllı baston desteği verilmiştir. Bu tür uygulamalar, erişilebilirliği yalnızca fiziksel düzenlemelerle sınırli tutmayıp yard teknolojilerle destekleyen bir yaklaşımın benimsendiğini göstermektedir. |

Harran Üniversitesi'nde engelli öğrencilere sınav uyarlamaları, her engel ihtiyaçlarına göre uygulanmaktadır. Görme engelliler için kabartma yazı, büyükg untöly veya sesli sınav materyalleri, okuyucu ve kaydedici desteği ile ek süre sağlanırişeni, işitme engelliler için yazılı yönergeler, işaret dili tercümanı, oturma düzeni ve ek süreğlüzenlemeleri yapılmaktadır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğr dikkat dağıtıcı unsurların azaltıldığı ayrı salonlarda ek süre ve bilgisayar/hesap ı mâkiğesi desteği ile sınava alınabilir. Yaygın gilşimsel Bozukluğu olan öğrenciler için çık ve adım adım desteklenirken; kronik veya süreğen hastalığı olan kullanımı ve ara imkânlarıyla sınava girmektedir. yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Merkezi gersik binasında her katta iki adet engelli öğrenci sınav salonu bulunmakta olup, hazırladığı vöngelli Öğrendiler Ders ve Sınav Uygulamaları Yöğerdesi çerçevesinde ye ge, her r engel grubunun ihtiyaçlarına uygun olarak ek süre,

N İçi İzleme, Değerlendirme ve Kalite Süreçleri yğöniz Üniversite Koordinatörlüğü kapsamında: m " Öğrencilerle değerlendirme toplantıları yapılmakta

, pp Akademik birim temsilcileri ile koordinasyon toplantıları düzenlenmekte

" İç tetkik süreçleri yürütülmektedir geliştirilmeye açık şekilde değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. Erişilebilir Kampüs ve Fiziksel Düzenlemeler Üniversite kampüslerinde erişilebilirlik çalışmalarına yönelik:

" Paydaş görüşleri alınarak mekânsal düzenlemeler planlanmakta 4

" o Öncelikli ihtiyaçlar belirlenerek iyileştirme süreçleri yürütülmektedir # bayrak ödülüne sahiptir.

Kanıt LİNK; https://Wwww.harran.edu.tr/idari/koo

97" halranedi Hani, di veri i iyarcitank N aki N band,

YÖK Mekânda Erişilebiliriiiğil Ti iye Harran Üniversitesi YÖK Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) kategorisinde toplam 16 Ny akü 0

Kanıt LİNK "https: /Wwww.harran.edu.tr/idari/koordinatörlükler/engelsiz-universite-koo inatorlugu/menüler/kalite/s0syo- kulturel-faaliyetlerde-erisilebilirlik-mavi-bayrak-ve-Harran Üreverete si

E Kurumsal Web Sitesi " Ye Hizli Erişimler " oo E-Posta" ğiğ Telafer Rehber Türkçe *

Harran Üniversites!

Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü

Hakkınızda

Farmer" Kileyueler " © Yetel Düzenlermler " — Üreediğ

Sosyo-Kültürel Faaliyetlerde Erişilebilirlik (Mavi Bayrak) ve YÖK Erişilebilirlik Ödülü

Harran Üniversitesi'nin ? adet Sosyo-Kulturel Faatyetlerde Erişitebilirtik (Mâvi Bayrak) ve 1 adet YOK Erişilebilirlik Ödülü bulunmaktadır.

Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı * SKS daire Başkanlığı || GAP-YENEV Uygulama ve GAP-YENEV Uygulama YAA GAP-YENEV Uygulam& ye Âtaştırma Merkezi C Blok

İktisadi ve İdari li pakkes b ME EY NE EY DA

Aile Çalışmaft Söğyal Hizmetler Bakanlığı Erişilebilirlik Belgesi 1, Kapâh or salonu 2. Mei Derli Binası

N Merkezi kafeterya

BG AP-YENEV Uygulama ve Araştırma Merkezi A Blok

N is GAP-YENEV Uygulama ve Araştırma Merkezi B Blok

" 6. GAP-YENEV Uygulama ve Araştırma Merkezi C Blok

" 7. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

8. Mühendislik Fakültesi Konferans Salonu 9. Mühendislik Fakültesi A Blok 10. Mühendislik Fakültesi B Blok 11. Mühendislik Fakültesi C Blok 12. Mühendislik Fakültesi D Blok

Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü içerisindeki El-Battani katında Erişilebilir Kaynak Ofisimiz bulunmaktadır. 2020 yılında k kğ anesi'nin giriş fisimizde, görme engeli olan ve az gören öğrenciler için tam donanımlı seslifalndk & Kabartmalı ve büyütmeli çalışma istasyonu bulunmaktadır. Ayrıca, sesli okuma sisteriğiğe basılı kaynakları sesli kaynağa dönüştürmeye ihtiyaç duyan diğer öğrencileri de bu çalışma istasyonunu kullanabilmektedir. Bu ofis, kütüphanenin anasayfasın çan online randevu sistemi ile çalışmaktadır.

Ofisin tanıtımı videosu için tıklayınız!

Eğitim Süreçlerine Yönelik Destek EK

Duyurular incelendiğinde; $

İlgili formlar Kanıt LİNK: :

Hizmet Başvuru Formu (EKİ)

Pa Hürran Universitesi başta olmak üzere üniversitelerde engelli bireylere yönelik

<koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Kampüslerde

• , erişilebilirlik konusunda yapılan düzenlemeler nelerdir? iversite kampüslerinde erişilebilirlik çalışmalarına yönelik: " Paydaş görüşleri alınarak mekânsal düzenlemeler planlanmakta " o Öncelikli ihtiyaçlar belirlenerek iyileştirme süreçleri yürütülmektedir göstermektedir.

Harran Üniversitesi YÖK Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) kalegorisinde to bayrak ödülüne sahiptir. ;

Kanıt LİNK: https://Wwww,harran.edu. ir/idari/koordinatörlükler/engelsiz- universifi Koordinatorlugu/menüler/kalite/yok- mekanda-erişilebilirlik-turuncu-bayrak " harranadutridari/koordi ki koordinatorlugufmenuler/kalite/yok- gekmdridebliik tutuncu-bayrak

YÖK Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) Harran Üniversitesi YÖK Mekânda Erişilebilirlik (Turuncu Bayrak) kategorisinde toplam 16 bayrak ödülüne sahiptir.

Harran Üniversitesi'nin 1 adet Soş yo-Kü ürel Faaliyetlerde Erişilebilirlik (Mavi Bayrak) ve | adet YÖK Erişilebilirlik Ödülü Bylunmaktadır.

Kanıt LİNK: https://www.har rn € a tr/fidari/koordinatörlükler/engelsizzuniversitekoordinatorlugu/menulcr/kalitglsot o-kulturel-faaliyetlerde-e erisilebilirlik- imavi-bayrak-ve-yok-erisilebilirlik-odulu "

Moe

Harran Üruver sitesi e EKR ver Erişmler v Oo KZE.Postav O Telek Rehber: Türkçe ğ

Herran Üniversitesi Gonna Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü Beri

Hakkırcızda "e o Formüg " OKlavullar " © Yasal . tartlar Ketşim o Erişilehila

Sosyo-Kültürel Faaliyetlerde Efişilebilirtik (Mavi Bayrak) ve YÖK Erişilebilirlik Ödülü

Harran Üniversitesi'nin 1 adet Sosyo-Kültürel Faaliyetlerde Erişilebilirlik (Mavi Bayrak) ve 1 adet YÖK Erişilebilirlik Ödülü bulunmaktadır.

Harran Üniversitesi aşağıda sıralanan mekanlarffdin ile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı BM Uluslararası Erişilebilirlik Bayağı Ve Erişilebilirlik Belgelesi almıştır. Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı BM"Uluslararası Erişilebilirlik Bayrağı

9. SKS daire Başkanlığı —

10. GAP-YENEV Uygulama ve Araştıria Merkezi A Blok

11. GAP-YENEV Uygulama ve &fştırma Merkezi B Blok

12. GAP-YENEV Uygulama v& Araştirma Merkezi C Blok

13. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

14, Mühendislik Fakültesi #Könferâns Salonu

15. Kapalı spor salonu # g

16. El-Battani Kütüphanöş Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Erişilebilirlik Belgesi

"YENEV Uygulama ve Araştırma Merkezi B Blok NEV Uygulama ve Araştırma Merkezi C Blok gi ve İdari Bilimler Fakültesi

. Mühendislik Fakültesi Konferans Salonu

21. Mühendislik Fâkültesi A Blok ühendislik Fakültesi B Blok

A VWühendislik Fakültesi C Blok

İT 324. Mühendislik Fakültesi D Blok

Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü içerisindeki El-Battani Kütüphanesi'nin giriş

a) Katında Erişilebilir Kaynak Ofisimiz bulunmaktadır. 2020 yılında kurulan ofisimizde, görme İ engeli olan ve az gören öğrenciler için tam donanımlı sesli/altınokta kabartmalı ve büyütmeli çalışma istasyonu bulunmaktadır. Ayrıca, sesli okuma sistemine ve basılı kaynakları sesli kaynağa dönüştürmeye ihtiyaç duyan diğer öğrencilerimiz de bu çalışma istasyonl kullanabilmektedir. Bu ofis, kütüphanenin anasayfasında yer alan online randevu siste çalışmaktadır.

Ofisin tanıtımı videosu için tıklayınız! çalışmalar nelerdir?

Faaliyet, Proje ve Etkinlik Adı ve Bilgisi

Engelsiz Üniversite Birim Temsilcileri Toplantısı

Engelli öğrenci birim koordinatörlüğünde görevli akademik birim temsilcileriyle dönem değerlendirme ve öğrenci beklentilerine ilişkin toplantı gerçekleştirildi. universite-birim-temsilcileri-4ğğ https:/www.harran.edu.tr/ig

Engelsiz Üniversite olarak Öğrencilerimize We WALK Smart Cane 2 Desteği WeWALK firması ve Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü i işbirliği ile Harraf" Üniversitesi Osmanbey 5 i görmeyen 5'ö öğrenciye "WeWAEK Smart "akıllı baston

" baston, görme

| gelen için duyusal ye çoklu modal geri

/ "bildirim sağlamak

| üzere tasarlanmış akıllı bir yol hüps: LLM .hârran.edu. trfidari/koordinatörlükler/enselsizite-Rgordinatorlugu/haberler/engelsiz-universite-olarak-MİZE-WEW. alk-smart-cane-2-destegi arkadaşıdır. Bu akıllı baston yol bulma ve diğer son teknoloji özellikleriyle sorunsuz bir yönlendirme ve hareket deneyimi sunar.

Güvenli Yarınlar, Engelli Bireyler İçin Kapsayıcı ve Erişilebilir Afet Eğitimi AÇILIŞ Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü işbirliğinde "GÜVENLİ YARINLAR, ENGELLİ BİREYLER İÇİN KAPSAYICI VE ERİŞİLEBİLİR AFET EĞİTİMİ" projesinin tanıtım etkinliği düzenlendi. https://www. instağram.com/reel/Dlbrf4diF9 hitps://Wwww.harran.edu. u/idari/koordinatorl universite- -koordinatör Vugu/haberler/guveyifi ; ar-engelli-imi

Güvenli Yarınlar, Engelli Bireyler İçin Kapsayıcı ve Erişilebilir Afet Eğitimi 1,2,3 ve 4.

Eğitimleri Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü işbirliğinde "GÜVENLİ YARINLAR,

ENGELLİ BİREYE;

İÇİN KAPSAİCPVE ERİŞİLERİLİRAFET eğimler, eğitimleri tamamlağidlı. ie ein b Aa eitimler-tamamlandi/

4 https/engelsiz.harran.edu.tr/tr/haber/28182/cuvenli-yarinlaricin-erişilebilir-afet-ecitimi-kapanis-etkinlisi-serceklestirildi/ rişilebilir Afet itimi Kapanış ve Tablet Desteği Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu https://engelsiz.harran.edu tr/tr/haber/28182/cuvenli-varinlaricin-erişilebilir-afet-egitimi-kapanis-etkinliği-cerceklestirildi/ https://x.com/Guneydogu TVW/status/192368588994061548| https//Wwww.facebook.com/hrumedya/posts/e494C399BCvenliyarfaCdoBinlar-iWC39A 7in-eri4C5909Filebilir-afet-eC4Y09Fitimi-kapan4C44B1WC5949F-etkinli9C4949Fi-ger /WC3YoA Tekle4C5969Ftiri1/1096653835823215/ ile Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü tarafından, Gençlik ve Spor Bakanlığı destekli "Afetten Etkilenen Gençlerin Güçlendirilmesi " projesi kapsamında yürütülen "Engelli Bireyler İçin Kapsayıcı ve Erişilebilir Afet Eğitimi" programı, düzenlenen kapanış etkinliğiyle sona erdi. Osmanbey Kampüsü Merkezi derslik amfisinde gerçekleşen etkinliğe, Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Nihat Denek, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Engelliler Haftası kapsamında düzenlenen programda, afetlere hazırlık sürecinde ; erişilebilirliğin ve kapsayıcılığın önemi vurgulandı. "Hiç kimse geride kalmamalı" anlayışıyla yürütüği yen eğitimlerde, enge bireylerin afet ; afet anı ve sg grrasinda karşılaştığı oluklara çözüm odâkliğ. yaklaşımlariele alındı. irograngfia konuşan toplumsal sorumluluk anlayışını yansıttığını belirtti.

Etkinlik sonunda, eğitime katılan 15 öğrenciye katılım sertifikaları verildi ve öğrencilere tablet dağıtılarak afet eğitiminin dijital araçlarla desteklenmesi sağlandı.

Osmanbey Kampüsü Erişilebilirlik Düzenlemelerine İlişkin Paydaş Görüşleri Toplantısı Kampüs içerisinde mekânsal erişilebilirlik ve erişilebilir düzenlemelerde öncelikli gereksinimlerin değerlendirilmesine ilişkin engelsiz üniversite koordinatörlüğü, öğrenciler ve dış paydaşlarında /Şanlı urfa Görme Engelliler Spor Kulübü ve Türkiye Engelliler toplantisi/

Spor ve Eğitim Vakfi Pi

(TESYEV)) # katılımıyla "OSMAN,

BEY LEmiLİRİeş |

ERYLEBİLİRİ R

TOPLANTISI online ve üz yüze katılımâ ğ ee antıda kampüs

• hl içeisinde erişilebilir öncelikli alanların genişletilmesine

| ilişkin görüşler değerlendirildi. Dış paydaşlarında önerileri ve görüşleri alındı.

Sesten İzler Konferansı ve Sergisi

Lokman Hekim Üniversitesi ve Harran Üniversitesi iş birliği içinde, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü dolayısıyla Harran Üniversitesi sahipliğinde "Sesten İzler Konferansı ve Sergisi" düzenlendi.

Etkinlik sonrası, öğrencilerle birlikte Şanlıurfa Haliliye Görme Engelliler İlkokulu ve Ortaokulu ziyaret edilerek, görme engelli çocuklara hediyeler dağıtılarak engelliler izler-konferansi-ve-sergisi-düzenlendi

Eşit Erişim Paneli

3 Aralık Dünya Engelliler Günü &.. kapsamında farkındalık * oluşturmak'anlaçıyla "Engelsiz EH i | Temalı Farkindalık Sergisi" Şe "Engel T mglinde Eşit Erişim? konulu bir Ti papel yapıldı. günü coşkuyla kutlandı. Sü Engel Temelinde https iğ v.instagram.com/p/DDKMZ4cşCuY/ bet SİN ww.instagram.com/p/ DDKMZ4csCuY/

İttp3://www.urfaradikal.com/harran-universitesi-nde-engelsizi risilebilirlik-ve-farkindalik-etkinlikleri-düzenlendi/21039/

| hüps//www.ajans63.com .ir/harran-universitesi-nde-engelsiz-erisilebilirlik-ve-farkindalik-etkinlikleri-düzenlendi/6875/ Engelsiz Erişim Temalı Farkındalık Sergisi

3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında farkındalık oluşturmak amacıyla Engelsiz Erişim Temalı Farkındalık Sergisi? ve "Engel Temelinde Eşit Erişim" konulu bir panel yapıldı. https//Www.İ nstagram.com/p/DDKMZ4csCuY/

Braille ve Dokunma Materyal Sergisi

4 Ocak Dünya Braille Alfabesi Günü kapsamında düzenlenen "Braille ve Dokunma Materyal Sergisi" yoğun ilgi gördü. Etkinlik, görme engelli ebook.com/hrumedya/posts/braille-ve-dokunma-yo C469Fun-ilgi-td C3 0 BCC3YOBCniversitemizin- engelsiz.

E 172730549/ bireylerin eğitimine 4 Al 7280920987498430465 TSO/29rizinalSubdomain-ir dikkat çekmek ve | farkındalık oluşturmak amg, gerçekleştiriğği.

Katılımcılar, Fajlle materyalleri e dokunma araçlarıyla ilgili bilgi aldı. zel eğitimli # gireylerde #./ mahremiyet ve cinsel harran.edu.tr/akademik/lisans-prosramlarimiz/ozel-egitim/haberler/bolumumuzden-bilsem-ogretmelerine-esitim eğitim" konulu seminer

Engelsiz üniversite koordinatörü Sümeyye Okyar tarafından Özel eğitimli bireylerde mahremiyet ve cinsel eğilim" konulu seminer verildi.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinde İşaret Dili Eğitimi

Harran Üniversitesi Engelsiz Üniversite Koordinatörü Dr.

Öğr. Üyesi Sümeyye Okyar, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi bünyesinde düzenlenen etkinlik . eğitimi verdi. Eğitime katılan belediye personeli ve katılımcılar, işaret dili konusunda temeli > bilgiler edinerek, © engelli bireylerle & daha etkili iletiği a kurma a Va Bu etkinlik, üniversiteHir. Tsi toplumsal oi projelere il Kâfkılarının bir

<İ nası olarak "Zeğerlendirilmektedir. psi LİMAN, sanliurfa, bel. trlicerik/i 88424 ?

-dili-belediyesinden-i WC$ kapsamında işaret dili eWC49FitimiiYofgi bireylerle/5$91 8362 itme-engelli-İ Baston Görme Engelliler Haftası

Etkinliği

Baston Görme Engelliler Haftası münasebetiyle Öğr.

Üyemiz Dr. Sümeyye Okyar tarafından Görme Engelliler Okulunda anlamlı g etkinlik düzenledi.

4- Tarım alanında faaliyet gösteren fakülteler tarafından enselli süreçlerine katılımını artırmaya yönelik vürütülen projeler 1

Harran Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Harran Ünivğişi s" Ziraat Fakültesi, tarım alanında eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerini yürüten #emçlakKademik birimdir. Fakülte; bitkisel ve hayvansal üretim başta olmak üzere tartan Şarklı. uzmanlık alanlarını kapsayan bölümlerden oluşmaktadır. Bu kapsamda; o ©

" Bahçe Bitkileri

" Tarla Bitkileri

" Bitki Koruma e Toprak Bilimi ve Bitki Besleme

" Tarım Ekonomisi

Ancak mevcut durumg İS İblümler özelinde engelli bireylerin doğrudan tarımsal üretim süreçlerine katılımını"hcdgfleyen özgün ve kapsamlı projelere sınırlı düzeyde yer verildiği görülmektedir. Da k genel tarımsal üretim, verimlilik ve teknoloji odaklı çalışmalar ön plandadır. Pu

Bununla birlikle, Zifaat fakültelerinin sahip olduğu uygulama alanları, teknik altyapı ve disiplinler drası çalışma potansiyeli dikkate alındığında; engelli bireylerin üretim süreçlerine aktif katılımı? destekleyecek projelerin geliştirilmesi önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda, erişilebilir tarım uygulamaları, uyarlanmış ekipmanlar ve kapsayıcı" "eğitim modellerine dayalı projelerin tasarlanması ve planlanması da gelecekte heğ İğiöymektedir.

5-GAP bölgesinde yer alan Şanlıurfa'da, sulama ve tarımsal üretim projeleri kapsamında engelli bireylerin istihdamına yönelik üniversite destekli geliştirilmiş midir?

GAP bölgesinde yer alan Şanlıurfa özelinde, Harran Üniversitesi ve bağlı Harran di ersitesi Ziraat Fakültesi tarafından yürütülen çalışmalar incelendiğinde; tarımsal üretilği, in sürdürülebilir kalkınma odaklı çok sayıda güçlü proje ve iş birliği bulunduğu got Ancak bu projelerin büyük çoğunluğu doğrudan engelli bireylerin istihdamına odaklanmamakta, daha çok bölgesel kalkınma, verimlilik ve teknoloji iştirme ekseninde ilerlemektedir.

Öne çıkan tarım ve inovasyon projeleri pa e GAP Tarımsal Araştırma ve Geliştirme Projeleri: *" we Harran Ovası başta olmak üzere geniş sulama alanlarıfidğ irütülen bu çalışmalar, bölgenin tarımsal üretim kapasitesini artırmayı ve Gğsenini geliştirmeyi hedeflemektedir. Güneydoğu Anadolu Projesi kafe da milyonlarca hektar ırgalar ve uygulamalar alanın sulamaya açılmasıyla birlikte bilimsel ar. yoğunlaşmıştır.

Kanıt Link: htips://www.gap.gov.tr/e-kyj İ, -detay/harran-universitesi-ziraat-fakultesi-guneydogu-anadolu-projesi- arimsal-arastirma-inceleme-ve-

• ile sensörler, veri analizi ve dijital teknolojiler rılmakta ve kaynak kullanımı optimize kullanılarak tarımsal verimi! edilmektedir. tik Kanıt Link: https:/4ğ) AN kalkinma-projelerifdeVa uy yaYginlastirilmasi/?utm sourcezchatspt.com

"e GAPY ikin syon Proje Yarışmaları:

Harrani hiygisitesi'nin paydaş olduğu bu projelerde; sürdürülebilir tarım, ilin enerji, su yönetimi ve çevre koruma gibi alanlarda yüzlerce yenilikçi iştirilmektedir. Bu yarışmalar, gençleri tarım ve teknoloji temelli üretime yönleridirmeyi amaçlamaktadır.

Kanıt Link: htips://www.iletişim.gov.trAurkce/yerel basin/detay/sanliurfada-"düzenlenen-gap-yeşil-inovasyon-proje-yarismasinin-final-projeleriergilendi?utm. source-chatgpt.com e o Üniversite destekli Ar-Ge ve proje ekosistemi:

Fakülte bünyesinde TÜBİTAK, kalkınma ajansları ve bakanlıklarla iş birliği içinde; kırsal kalkınma, tarım teknolojileri ve üretim planlaması gibi alanlarda çok sayıç proje desteklenmektedir.

Bu projeler, Şanlıurfa ve GAP bölgesinde tarımsal üretimin moden sürdürülebilirliğin sağlanması ve teknolojik dönüşümün hızlandırılması açısındâni güçlü bir altyapı sunmaktadır. Ancak mevcut uygulamalarda, engelli bireylgi msal üretim süreçlerine doğrudan katılımını hedefleyen üniversite destekli progra sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. y

Bununla birlikte, ziraat fakültelerinin sahip olduğu uygulama alanları,#€kgoloji altyapısı ve disiplinler arası çalışma potansiyeli: dikkate alındığında; engelli bil ri istihdamını ve üretime katılımını destekleyen özel projelerin geliştirilmesi önem ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda, kapsayıcı tarım uygulamaları ve izi ek &bilir üretim modellerine çalışmalar nelerdir?

GAP bölgesinde yer alan Şanlıurfa'da, inanğ veMKültür turizmi açısından önemli bir potansiyel bulunmakla birlikte; üniversiteler rafifidan yürütülen çalışmalar incelendiğinde, bu alanın daha çok kültürel üretim, Sanat hjikleri ve akademik faaliyetler üzerinden desteklendiği görülmektedir. Özellikle Harran Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen sanat ve kültür odaklı çalışmalar, bölgenin Kültürel mirasının görünür kılınmasına katkı sağlamaktadır. Ancak bu çalışın büyük çoğunluğu doğrudan engelli bireylerin erişilebilir turizm hizmetlerinden yârarlanMmasına odaklanmamaktadır.

Harran Üniversitesi'nin sanat ültür alanındaki öne çıkan çalı maları

. Disiplinlerarası Sari rgileri ve Buluşmaları Harran Üniversiteşt Güz | Sanatlar Fakültesi tarafından düzenlenen disiplinlerarası sergiler; resim , heYkeİğerafik, fotoğraf ve dijital sanat gibi farklı alanları bir araya getirerek e desteklemektedir. Bu etğinlikler, sanatın farklı

;, glarran Artrium Sanat Galerisi ve Sergi Faaliyetleri

"#"Üniversite bünyesinde yer alan Harran Artrium Sanat Galerisi, düzenli olarak resim, , heykel, fotoğraf ve dijital sanat sergilerine ev sahipliği yapmakta; öğrenci ve

" (o akademisyenlerin üretimlerini toplumla buluşturmaktadır. Galerinin "sanatı herkes için erişilebilir kılma" hedefi ve fiziksel erişilebilirlik standartlarına uygun yapısı, kapsayıcı kültürel alanlar oluşturma açısından dikkat çekmektedir.

Kanıt Link: hitps://www.harran.edu.tr/akademik/lisans- j programlarimiz/arkeoloji/bolumler/sanatsal-tesisler/harran-artrium-sanat-galerisi?utm sourcezchatept.com e Sanat çalıştayları ve kültürel etkinlikler Üniversite bünyesinde düzenlenen resim çalıştayları, hat sanatı sergileri & workshop etkinlikleri; hem gelerieksel sanatların yaşatılmasını hem d&kültürel mirasın yeni nesillere aktarılmasını sağlamaktadır. Bu etkinliklgi bölgenin inanç ve kültür turizmi potansiyeline dolaylı katkı ş değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Kanıt Link: https://www.instaeram. com/p/DDKMZAestliy/ / etkinlikleri-düzenlendi/21039/ sN. https//www.ajans63.com.tr/harran- -universitgsiz etkinlikleri-düzenlendi/6875/ elsiz-erisilebilirlik-ve-farkindalikndg-engelsiz- erisilebilirlik-ve-farkindalik-Bu faaliyetler içerisinde doğrudan engelli birgyleri hedef alan kapsamlı turizm odaklı projeler sınırlı olmakla birlikte, özellikle nat galerisi ve kampüs içi etkinlik alanlarında erişilebilirlik standartlarının gözetil ği ye kapsayıcı mekân tasarımlarının benimsendiği görülmektedir. Nitekim NA alanları ve fiziksel düzenlemeler sayesinde engelli bireylerin sanatsal etkinliklere Şalı ını destekleyen uygulamalar gerçekleştirilmiştir.

Ancak bu çalışmaların, inançöye kültür turizmi bağlamında engelli bireylerin aktif katılımını ve deneyimini artıracak sekilde daha sistematik projelere dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, erişilebilir iler, kapsayıcı kültür rotaları ve engelli dostu turizm uygulamalarının gelişti mesine yönelik yeni projelerin oluşturulması ve planlanması da gelecekte hedefleni edir.

7- Sağlık bilimleri ve sosyal hizmet alanında engelli bireylerin rehabilitasyonu, toplumsal hayata katılımı, ve'mesleki yönlendirilmesine yönelik programlar uygulanmakta mıdır?

Harran Üniversitesi özelinde değerlendirildiğinde, sağlık bilimleri ve sosyal hizmet alanında engelli biğeylerin rehabilitasyonu, toplumsal hayata katılımı ve mesleki yönlendirilmesine yelik doğrudan uygulanan programların sınırlı olduğu, ancak bu alanı destekleyen önemli ve yapısal çalışmaların bulunduğu görülmektedir.

Sağlık bilimleri alanındaki programlar ve katkıları i 4. Ühiversite bünyesindeki Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi kapsamında;

" Hemşirelik e Fizyoterapi ve Rehabilitasyon

" Beslenme ve Diyetetik e Perfüzyon gibi bölümler aktif olarak eğitim vermektedir. Bu programlar, $â hizmetlerinin farklı boyutlarına yönelik uzman yetiştirmeyi hedeflemektedi

Özellikle:

" Fizyoterapi ve RehabilitasyonBölümü, engelli bireylerin fiziksel rdhabilitasyonu, hareket kabiliyetinin geliştirilmesi ve bağımsız yaşam beceril Ti alanlarda dolaylı katkı sunmaktadır. eçlerini kapsamaktadır.

Ayrıca Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesindek Yani (örneğin yaşlı bakımı gibi) bireylerin bakım, rehabilitasyon ve sosyal dey iğeçlerine yönelik uygulamalı eğitimler içermektedir.

Engelli bireylere yönelik destek mekanizmaları Üniversite bünyesinde faaliyet gösteren:

" Engelli Öğrenci Birimi

" Fakülte temsilcilikleri " Engelsiz öğrenci olanakları gibi yapılar sayesinde, engelli bire süreçlere uyumu desteklenmektedir.".

Bunun yanında kampüs genelinde" ")

" Fiziksel erişilebilirlik düzenlemeleri

" Ulaşım kolaylılari

" Eğitim maaldine erişim desteği gibi uygulamalar da bulunmaktadır.

Harran Ünivefölgesnde sağlık bilimleri ve sosyal hizmet alanlarında yürütülen programlar, engelli bireğtlerini Tehabilitasyonu ve toplumsal yaşama katılımını dolaylı olarak destekleyen güçlü bir akademik altyapı sunmaktadır. Ancak bu çalışmaların büyük ölçüde eğitim ve destek lk nelik düzeyinde Gi doğrudan engelli bireylerin mesleki yönlendirilmesi ve

Burma birlikte, mevcut akademik birikim, uygulama alanları ve disiplinler arası iş birliği

"potansiyeli göz önünde bulundurulduğunda; engelli bireylerin rehabilitasyon süreçlerini

"güçlendiren, toplumsal katılımını artıran ve mesleki yönlendirmeyi doğrudan hedefleyen

| dâha kapsamlı programların geliştirilmesi ve planlanması da gelecekte hedeflenmektedir. 8- Şanlıurfa'daki üniversiteler tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında j TÜBİTAK, Erasmus* veya benzeri ulusal ve uluslararası projeler yürütülmüş müdür? S PROJELER p

1. TÜBİTAK 4008 - Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum La

Uygulamaları Destekleme Programı Kapsamındaki "124B540 - Gören Gö kran Çevrem" Projesi

"e Yazarlar: Mehmet Ali Mazmancı, Hikmet Sürmeli, Erkan Gülgöstereti, Cem Aslan, Banu Altunay, Sümeyye Okyar, Mehmet Tahir Alp, Gülistan e Destek: TÜBİTAK 1501 e Durum: Tamamlandı " Tarih: 30.09.2024 - 04.10.2024 e Bütçe: TÜRK LİRASI

2. Gören Gözüm Akran Çevrem

" Yazarlar: İsmail Yelpaze, Banu Altunay, Demirel, Demet Tiryaki, Menekşe Uysal Okyar, Can Küçüktepepinat, Mehmet Ali Sürmeli, Mehmet Tahir Alp, Ahmet ân, Gülistan Yalçın, Duygu Deniz ç Erkan Gülgösteren, Sümeyye azmancı, Özgür Özbay, Hikmet

• Destek: TÜBİTAK Projesi i e Durum: Tamamlandı

" Bütçe: 290.000 TÜRK LİR RAS

3. MEB Özel Eğitim Progfağilârını ve Materyallerini Geliştirme Projesi: "Özel Eğitim Meslek Okulu AKaderiiik Programlarının Görme Yetersizliğinden Etkilenmiş

Öğrencilerimiz İçin vi arlanması"

Gönülay Çalımlı, Sümeyye Okyar, Sevil Filiz, Ömür Gürel ;Şafak, Demet Tiryaki, Ufuk Karakuş, Kübra Atalay Kabasakal, Banu Altunay, Yusuf Doğan, Gülistan Yalçın, Cem Aslan, Hasan caki şar

. Unyan: Doktor Öğretim Üyesi

: Üniversite: Akdeniz Üniversitesi Durum: Tamamlandı

Tarih: 20.03.2023 - 16.06.2023

£. GIFTLED: "A "Learn by Design'- Digital Toolkit to Include Gifted Individuals in STEAM Education"

" Yazarlar: Zekai Ayık, Savaş Akgül, Marilena Zinovia Leana Taşcılar, Serkan U; Muhammet Davut Gül

" Destek: Avrupa Birliği e Durum: Tamamlandı " Tarih: 12.12.2022 - 30.04.2025

" Bütçe AVRO 5. LEAD "Learning in difficult times" " Yazarlar: Zekai Ayık, Mehmet Emin Usta " Destek: AvrupaBirliği " Durum: Tamamlandı " Tarih: 30.05.2024-31.05.2024

" Bütçe: 60.000 AVRO

6. Şanlıurfa Üstün Zekalılar ve Yetenekliler E iti " Yazarlar: Zekai Ayık, Ahmet Göçen

"* Durum: Tamamlandı Z ii # " Tarih: 01.09.2021 - 31.08.24

" Bütçe: 1.000.000 TÜRK i in

STEAM Education

Yazarlar: Kübra A

Durugf: Çarimlandı : Tari: 31.12.2022 - 31.12.2024

, Bige 246. 370,86 AVRO

20 D: as educational method leading to improve employability of adults with al disability

İrfan Arıkan, Gürkan Çetin, Abdullah Cevdet Kırıkçı Destek: Avrupa Birliği

Yazarlar: Zekai Ayık, Necmettin Elmastaş, Gökhan Kuzucanlı, Mehmet Emin Usta, " Durum: Tamamlandı " Tarih: 01.10.2019 - 30.10.2027

"e Bütçe:242.870AVRO

9. Harran Üniversitesi Uyum Programı ve Yeni Öğrencilerin Üniversiteyi 7 Sebeplerinin Analizi e Yazarlar: Ahmet Göçen, İrfan Arikan, Zekai Ayık, Gürkan Çetin, Sedât Şen, Ragıp Terzi, Fatih Mehmet Ciğerci, Mesut Yıldırım, Hatice Parmaks

" Durum: Tamamlandı " Tarih: 07.10.2019 - 29.10.2020

" Bütçe: 49.987,50 TÜRK LİRASI

10. BYOD as educational method leading to improve e intellectual disability

" Yazarlar: Mehmet Emin Usta, Gökhan Kuzuda Yavaş, Necmettin Elmastaş, İrfan Arıkan, A 1 Hülya Kahraman Usta

" Destek: AvrupaBirliği

" Durum: Tamamlandı " Tarih: 30.10.2019 - 30.12.20

" Bütçe: 246.000 AVRO v 11. Duyu Bütünleme Eğitiminin 1 Otizmli Çocukların ve Annelerinin nekaşadıkları Sorunlara Etkisi > iy va e Yazarlar: Fethiye K Kir. Ali Tenik, Nizar Polat, İsmail Palalı " Destek: vulağağiar Kurumları tarafından destekli bilimsel araştırma projesi

" Durum: Tam anidı

• 08.12.2023

TÜRK LİRASI 2. TekerleğijŞandalyelerin Tuvaldeki Dansı

. Yazarlar: Nevin Aysel Güzel, Hamide Vural, Bülent Salderay, Zeynep Gönülay aş, Çalımlı, Ali Zorlular, Elif Aygün Polat, Nihan Kafa, Yılmaz Çıracıoğlu, Leman p ç* a Demirbaş, Esedullah Akaras, Çağatay Müslüm Gökdoğan, Gamze Çobanoğlu "Demirkan

Destek: Özel Kuruluşlar Durum: Tamamlandı

Tarih: 13.01.2017 - 14.05.2017

" Bütçe: 5.000 TÜRK LİRASI

13. İnme Tanısında Glial Fibriller Asidik Protein (GFAP) ve Şarm 1 MarkerO

" Yürütücü: Prof. Dr. Nihayet Bayraktar m İL" " Araştırmacılar: Hidayet Koyuncu, Prof. Dr. Mehmet Bayraktar, Doç. Dr.©zlem Ethemoglu e Proje Türü: Yüksek Lisans Tez Projesi " Fakülte: Tıp Fakültesi " Bölüm: Temel Tıp Bilimleri "e Bilim Dalı; Sağlık Bilimleri " Destek Yılı: 2023 " Durum: Devam Ediyor 14. İşitme Engelli Annelerin Çocuklarının Baku 2 nelik Yaşadıkları Deneyimleri

" Yürütücü: Doç. Dr. Hülya Karataş e o Araştırmacılar: Sultan Altuntaş. v

" Proje Türü: Yüksek Lisans Tek Projesi e Fakülte: Sağlık Bilimleri Ensti e Bölüm: Hemşirelik

• Bilim Dalı: Sağlık Bilig öri, * " Destek Yılı: 2021 ©" " Durum:Bitti X ;

15. Benim Sanal cz mi.(1'm Virtual Eyes)

" Yürütücü; Öğ Gör. Dr. Mehmet Bilal Er

© Sedrettin Karında

" o Araştırimaği " Proje Türü: Lisans Destek Projesi

" Fakülte: Mühendislik Fakültesi pan Bölüm: Bilgisayar Mühendisliği

Â, &. Bilim Dalı: Fen Bilimleri

Destek Yılı: 2019

Durum: Bitti

16. Bedensel Engelliler için Hareket Tabanlı Mesaj Konveyörü

"e Yürütücü: Prof, Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu " Araştırmacılar: Muhammed Doğrudag

"e Proje Türü: Lisans Destek Projesi

" Fakülte: Mühendislik Fakültesi

" Bölüm: Elektrik Elektronik Mühendisliği

" Bilim Dalı: Fen Bilimleri

" Destek Yılı: 2019

" Durum:Bitt

17. 15-49 Yaş Grubu Fiziksel Engelli Kadınların DoğurgariyeğElliklerinin Belirlenmesi Bi

" Yürütücü: Dr. Öğr. Üyesi Fatma Gözükara " Araştırmacılar: Sidar Aytekin e Proje Türü: Yüksek Lisans Tez Projesi " Fakülte: Sağlık Bilimleri Fakültesi | # "* Bölüm: Hemşirelik

• Bilim Dalı: Sağlık Bilimleri | " Destek Yılı: 2015

" Durum:Bitti timler ve sivil toplum kuruluşları ile engelli bireyler ikleri nelerdir?

9- Üniversitelerin verel 'y konusunda yürüttüğ

Harran Üniversitesi.dölinde değerlendirildiğinde, üniversitenin engelli bireylere yönelik yerel yönetimleriğ. iyif toplum kuruluşları (STK'lar) ile iş birlikleri daha çok koordinasyon, destek hizmetleri "ye" farkındalık çalışmaları düzeyinde şekillenmektedir. Bu iş birlikleri genellikle döğrülan büyük ölçekli projelerden ziyade, kurumsal ağlar ve hizmet bütünlüğü üzerinden Hğlmektedi.

Kurumsahyapı ve iş:birliği mekanizması Üniyersite bünyesinde ray gösteren Engelli Öğrenci Birimi, bu iş birliklerinin temel Ayrıca birim, farklı fakültelerden temsilciler, idari birimler ve öğrenci temsilcileri; oluşan bir komisyon yapısına sahiptir. Bu yapı, çok paydaşlı bir iş birliği modelinin i üniv içinde kurumsallaştırıldığını göstermektedir. ©

Yerel yönetimlerle (elediyeler ve kamu kurumları) iş birlikleri Harran Üniversitesi'nin yerel yönetimlerle iş birlikleri daha çok erişilebilir uyumu üzerinden yürütülmektedir: e Kampüs içi erişilebilirlik düzenlemeleri (rampa, asansör, yönlendirye sistemleri) yapılırken kamu standartları ve yerel uygulamalarla uyum sağlanmaktadır " Ulaşım, çevre düzenlemesi ve fiziksel erişim konularında lı olarak yerel yönetimlerle paralel çalışmalar yürütülmektedir e Engelli bireylerin kamu hizmetlerine erişimi konyğln koordinasyon:sağlanmaktadır Bu kapsamda üniversite, yerel yönetimlerle doğrudan proje entegrasyon temelli bir iş birliği modeli izlemektedir.

Sivil toplum kuruluşları (STK) ile iş birlikleri STK'larla yürütülen iş birlikleri ise daha çok: e Farkındalık etkinlikleri (panel, seminer, sergi, " Engellilik konusunda bilgilendirme ve eğit " Sosyal katılımı destekleyici toplumsal e şeklinde ortaya çıkmaktadır. Kd Üniversite bünyesinde düzenlenen etkinlikliğr: eki kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılımıyla çok paydaşlı bir etkileşim ortami oluşturulmaktadır. Bu durum, STK'ların doğrudan uygulayıcı değil, daha çok destekleyici ve katkı sunan paydaşlar olarak sürece dahil edildiğini göstermektedir.

Üniversite içi—dışı koordinasyon Y&| izlet ağı Harran Üniversitesi'nde iş birlikleri Yalnızca dış kurumlarla sınırlı değildir. Aynı zamanda: " o Akademik danışmanlar" 2 " Öğrenci işleri e Sağlık, kültür ve ei Genleri ile birlikte çalışılarak en

" Sosyal hayki di.

" Kariyer planlama ve yönlendirme gibi alanlar sile Sağlanmaktadı.

Harran Üniğle itesi 'nde yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları ile engelli bireylere yönelik iş birlikleri; e erişilebilirlik, farkındalık; a * oordinasyon ve destek hizmetleri ekseninde gelişmektedir.

Atça bu iş birliklerinin büyük ölçüde dolaylı ve destekleyici nitelikte olduğu, doğrudan istihdam, üretim ya da kapsamlı sosyal entegrasyon projelerine daha sınırlı düzeyde yansıdığı v ülmektedir.

44Bununla birlikte, üniversitenin sahip olduğu kurumsal yapı, paydaş ağı ve bölgesel konumu dikkate alındığında; yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte daha kapsamlı, uygulamaya dayalı ve engelli bireylerin toplumsal hayata aktif katılımını güçlendirece ki birliği modellerinin geliştirilmesi ve planlanması da gelecekte hedeflenmektedir. Kanıt Link: https://www.harran.edu.tr/idari/koordinatörlükler/engelsiz-universite-koordinatorlugu/menüler/kalite/önceliklendirilmiş-paydaş-listesi y

Önceliklendirilmiş Paydaş Listesi ş "

ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİM KOORDİNATÖRLÜĞÜ e

İÇ PAYDAŞLAR

Akademik Birimler " Fakülteler " Enstitüler " Meslek Yüksekokulları " Yüksekokullar İdari Birimler " Daire Başkanlıkları " Koordinatörlükler " Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi " Kariyer Gelişimi Uygulama ve Araştırma Merk

DIŞ PAYDAŞLAR z

Yükseköğretim Kurumu Başkanlığı (YĞR) Engelli Öğrenci Komisyonu

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı E, ON ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şanlıurfa Aile ve Sosyal Hizmetler İl #Aü ölügü

Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü

Türkiye Engelliler Spor Yardım ve Eğitim Vakfı (TESYEV)

Şanlıurfa Engelliler Koordi ve Yaşam Merkezi

Şanlıurfa Omurilik Felçlileri Derneği

Şanlıurfa Görme Engellilef$ ot Kulübü

Şanlıurfa Zihinsel Engeliler Rehabilitasyon ve İstihdam Derneği Şanlıurfa Otizmli Bireyleri İBoruma ve Spor Eğitim Derneği .

© engelli öğrenciler, hem aktif hem de pasif öğrenciler olarak iki grup ilimektedir. Mevcut verilere göre, örgün, ikinci öğretim, uzaktan ve açıköğretina proğramlarında kayıtlı engelli öğrencilerden 56'si aktif olarak eğitimine devam etmekte, pasiföğrenci sayısı ise |21'dir. Öğrencilerin yaşları, cinsiyetleri, engel türleri ve diğer demografik bilgileri detaylı bir şekilde kayıt altına alınmış olup, bu bilgiler akademik planlama e öğrenci destek hizmetlerinin etkin yürütülmesi amacıyla kullanılmaktadır. Söz detaylı engelli öğrenci profiline, ekte sunulan link üzerinden veya Üniversite Öğrenci lasöründen erişim sağlanabilmektedir. Bu sayede üniversite, engelli öğrencilerin atklı " program ve öğrenim türlerindeki (ihtiyaçlarını doğru ve zamanında "ksplaflayabilmektedir. ktif öğrencilerin profili;

Engel Türüne Göre Dağılım Cinsiyet& Göre Dağılım işitme Erek fizteset Engelli

Görme Üngetli "b" 24—26

Harran Üniversitesi" nde öğrenim gören 56 engelli öğrenci, yaş, cinsiyet ve engel türü açısından Şeşitllik göstermektedir. Yaş dağılımına bakıldığında 18—20 yaş grubunda 11, 21— Yaş, ,grubunda 16, 24-26 yaş grubunda 13 ve 27 yaş ve üzeri grupta 16 öğrenci lü maktadır. Engel türlerine göre öğrencilerin büyük bir kısmı görme engelli (9046), b sel engelli (034) ve işitme engelli (9620) olarak dağılım göstermektedir. Cinsiyet iaçısihdan ise erkek öğrenciler 9054, kadın öğrenciler ise 9646 oranındadır. Bu veriler, üğiversitedeki engelli öğrenci profilinin farklı yaş, cinsiyet ve engel türlerini kapsayan dengeli bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Engel Oranı Dağılımı (Güncel)

Engelli Personel Profili Rapotu gi Genel Bilgiler i Kurumumuzda toplana/3ğ SBE personel görev yapmaktadır. Bu personelin 5'i kadın, 28'i erkektir. Yaş ortalapagsı 48,olup, personel dağılımı farklı birimlerde çeşitli unvanlarda görev yapan bireylerden oluşiaktadır.

Eğitim Durumu" Engelli persojiglinibüyük bir bölümü lisans mezunudur. Bununla birlikte, önlisans ve ortaöğretim, düzeyinde eğitime sahip personel de bulunmaktadır. Eğitim düzeyine göre dağılım, kuğünaun nitelikli insan kaynağına sahip olduğunu göstermektedir.

Engel Gruplârı Personelin büyük çoğunluğu ortopedik engel grubundadır. Bunun yanında ruhsal ve duygusal, işitme, görme ve sınıflanamayan engel gruplarına ait personel de mevcuttur. Bu çeşitli ik, kurumun farklı engel gruplarından bireyleri istihdam ederek kapsayıcı bir çalışma OTtamıSunduğunu göstermektedir. si Engel Oranları

. "Etgel oranı bakımından personelin büyük kısmı 9640—60 aralığında yer almaktadır. Bunun dişinda "061—80 ve 9081—100 aralığında engel oranına sahip personel de bulunmaktadır. Bu "durum, kurumun çeşitli düzeylerde engel oranına sahip bireylere istihdam olanağı sağladığını göstermektedir.

Cinsiyet Dağılımı Cinsiyet dağılımına bakıldığında, personelin 9085'inin erkek, 9015'inin kadın oldu görülmektedir. Kadın engelli personel oranının artırılması, toplumsal cinsiyet ği açısından gelecekteki istihdam politikalarında desteklenmesi gereken bir alan ölü değerlendirilebilir.

Genel olarak değerlendirildiğinde, kurumumuzda görev yapan engelli pe sondlin büyük kısmı lisans mezunu, ortopedik engel grubunda ve 940—60 engel oran veriler, kurumun engelli bireylerin istihdamında önemli bir duyarlılı yaklaşımı benimsediğini göstermektedir.

11- Şanlıurfa ili özelinde engelli bireylerin e için tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

Şanlıurfa ili özelinde engelli bireylerin eğitime ve iğ sorunlar, Harran Üniversitesi bünyesinde yürütülen En iversite öğrenci memnuniyet anketi verileri doğrultusunda değerlendirildiğinde, çc okeboylulu bir yapı göstermektedir. Bu sorunlar hem erişilebilirlik, hem katılım, hem de kurul eri bildirim süreçleri ile yakından ilişkilidir.

Kanıt Engelli Öğrenci Memnuniyet Anketi Ljrk il ADL Ks3exzfSYIJ CİA/viewform?uspzheade dakmSimBYeLİGDİ gid4Pmds$03GM

Düşük katılım ve veri temsili sorunu Anket sonuçlarına göre yalnızca 4 ö cinin katılım sağlaması, toplam engelli öğrenci sayısına kıyasla oldukça düşük bir/âran!'ifade etmektedir. Bu durum: e" Engelli öğrencilerin ggnel Themnuniyet düzeyinin sağlıklı biçimde ölçülmesini zorlaştırmakta N " Üniversite hizmetleriğinglâhlanmasında eksik veya sınırlı verile hareket edilmesine neden olmaktadır "* © " Dolayısıyla, engelli bi dolaylı olarak istihdam dine Fiziksel erişilebilirlik

; görüşlerinin yeterince yansıtılamaması, hem eğitim hem de eç erini etkileyen temel sorunlardan biri olarak öne çıkmaktadır. aşım sorunları i erişilebilirlik oranları 9060-70 bandında olumlu görünse de, ) aşım ciddi bir sorun alanıdır; da; şıra araçlarının 9058,1'inin erişilebilir olmaması in büyük ölçüde erişim açısından yetersiz olması engelli birey yin üniversiteye erişim sürekliliğini zorlaştırmakta ve eğitimden kopma riskini artırmaktadır" Bu durum, mezuniyet sonrası istihdama katılımı da dolaylı olarak olumsuz etkilemekfedir.

Eğitim süreçlerinde karşılaşılan yapısal zorluklar A" Bulguları genel memnuniyetin orta-iyi düzeyde olduğunu gösterse de, bazı kritik sorun anları devam etmektedir:

© Görme engelli öğrencilerin özellikle uygulamalı derslerde yaşadığı uyum sorunları N 1 e Ders materyallerinin ve sınavların her öğrenci için yeterince uyarlanamaması © " Akademik desteklerin her bir engel grubuna göre farklılaştırılmasında eksiklikler 7 Bu durum, engelli öğrencilerin akademik başarılarını ve dolayısıyla mesleki yönelimlerini doğrudan etkilemektedir.

Ekonomik ve sosyal destek yetersizlikleri Öğrencilerin önemli bir kısmı geçimini: e o Engelli bursları (9034,9) " Çalışma (9034,9) ile sağlamaktadır. Bu durum:

" Eğitim sürecinde ekonomik kırılganlığı artırmakta e Öğrencilerin akademik başarıya odaklanmasını zorlaştırmakta e o Uzun vadede istihdam olanaklarına erişimi sınırlayabilmektedir Ayrıca yemekhane, kantin ve temel hizmetlerde erişilebilirlik ve d önemli bir ihtiyaç alanı olarak öne çıkmaktadır.

Sosyal katılım ve kampüs yaşamına erişim Anket sonuçlarında sosyal alanlara erişim görece olumlu olsa da ii " Sosyal etkinliklere katılımın artırılmasını " Kampüsiçihizmetlerin daha kapsayıcı hale getirilmesğiisaş * e Günlük yaşamı kolaylaştıracak düzenlemelerin yapılmasın" talep etmektedir. Sosyal katılımın sınırlı olması, bire lerini, güven, iletişim ve mesleki beceri gelişimini de dolaylı olarak etkilemektedir. > k Üeklentileri de

Geri bildirim mekanizmalarının yetersiz kullanımı En dikkat çekici sorunlardan biri de, engelli öğrgi biçimde toplanamamasıdır. Düşük anket katılıngiğ,

• Öğrencilerin kendilerini ifade etme kariâllâşına yeterince dahil olamadığını " Üniversite ile öğrenci arasındaki iletiş nde kopukluklar olabildiğini göstermektedir.

Bu doğrultuda Engelli Öğrenci Birimi tarafından:

" Bireysel görüşmeler " o Akademik danışmanlık hizme " o Çevrimiçi geri bildirim kağâll gibi alternatif yöntemler geliştişiİmeğe başlanmıştır. Ancak bu mekanizmaların daha etkin kullanılması gerekmektedir. © * Genel değerlendirme i Şanlıurfa ve Harran Üniversi si özelinde değerlendirildiğinde; engelli bireylerin eğitime ve dolaylı olarak istihdama Kafıliğnını sınırlayan başlıca sorunlar: iltnı ve temsil eksikliği seherişilebilirlik yetersizlikleri e uyarlama eksiklikleri ek ve sosyal hizmet ihtiyaçları ekanizmalarınin etkin kullanılmaması n görüş ve önerilerinin sistematik

" Geri şeklinde Ml e Bu sorunlağfisğiderilmesi açısından özellikle engelli öğrencilerin görüşlerinin daha etkin şekilde alınması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle anketlere katılımın artırılması, alternatif iletişim kanallarının güçlendirilmesi ve öğrenci odaklı iyileştirme çalışmalarının yayg plaştırılması gerekmektedir. Bu sayede hem öğrencilerin üniversite deneyimlerinin Milli Eğitim Bakanlığı'nın üniversitelerle iş birliği içerisinde yürüttüğü veya plan) aşamasında olan çalışmalar, doğrudan mevcut sorunları çözmeye yönelik & müdahalelerden ziyade; uzun vadede eğitimde kaliteyi artırmayı, kapsayıcılığı güçle ve dezavantajlı grupların eğitime erişimini desteklemeyi. hedefleyen bütüncük p kapsamında değerlendirilmektedir.

"Eğitimde İş Birliği Protokolü" (2019—devam eden etki, 2020-2026 süreci) 2019'da imzalanan ve 2020 sonrası dönemi de kapsayan bu protokol kapsamın . Öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin artırılması e Öğrencilerin akademik başarılarının yükseltilmesi " o Üniversite akademisyenlerinin okullarda eğitim desteği verin " Ailelerin sosyal ve kültürel gelişimine katkı sağlanması " Ortak komisyonlar aracılığıyla eğitim faaliyetlerinin planları gibi hedefler belirlenmiştir. 6 . Mesleki eğitim ve sertifika programları protokolü i Harran Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (HARÜSEM)si birliği ile: i " Mesleki eğitim kursları e MEB onaylı sertifika programları e o Uygulamalı beceri eğitimleri " o Gençlerin istihdama hazırlanması amaçlanmıştır.

LMEM-arasında yapılan iş

Aile ve Sosyal Hizmetler — Valilik — Ünivers ü iş birliği (2024) 2024 yılında İl MEM'i de dolaylı golarak yi kapsamlı sosyal hizmet protokolü kapsamında:

" Dezavantajlı gruplara yöneli " Rehabilitasyon ve bakım per " Çocuk ve sosyal hizmet 21 geliştirilmiştir. © " Eğitim değerlendirme ve kalyelgöfiğtirme toplantıları (2020-2026 süpgclik Her yıl düzenli olarak yapılan #oplâhtılarda:

" Eğitimde başarıya stratejileri " Okullarda uygularian, fojelerin değerlendirilmesi e Yeni dönem plârilamaları e Öğrenci başgngınarırmaya yönelik öneriler ele alınmaktadır...

Engelli bireyle ii dökâpsayan dolaylıiş birlikleri Her ne kadar ir prötgkoller doğrudan "engelli istihdamı" odaklı olmasa da: " Deza itajlı grupların eğitime erişimi " Rehberlik ve yönlendirme hizmetleri " o Akademik uyum ve destek çalışmaları osyal kapsayıcılık temelli etkinlikler bu iş birliklerinin önemli bir parçasını e yönelik akademik destek eğitim programları

Eğitim kalitesinin artırılması Mesleki eğitim ve sertifikasyon

Akademik destek ve öğretmen gelişimi

Sosyal kapsayıcılık ve dezavantajlı gruplara destek ekseninde yoğunlaşmıştır.

Engelli bireylerin istihdamı ve eğitime katılımı açısından ise bu iş birlikleri dolaylı * sağlayan bir yapıda olup, gelecekte daha hedefli, kapsayıcı ve doğrudan engelli big; merkeze alan projelerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması da önemli bir Ka olarak değerlendirilmektedir. ; y

Kanıt Linkler: sanliurfa-valiliği-ve-harran-universitesi-arasinda-is-birlisi-protokoluimzalandi/?utm sourcezchatept.corü lugumuz-ile-https://sanliurfa.meb.gov tr/www/sanliurfa039da-2024-2025- egiti deçerlendirme-toplantisi- dane, retim-yilibireylerle ilgili iletilen başvuru sayıs ina ilişkin kamuya açık, düzenli ve doğrulanmış bir istatistik bulunmamaktadır. Başvyrt €nellikle merkezi olarak toplu biçimde yayımlanmadığı için süreç dahiçok Bireysel dosyalar üzerinden yürütülmektedir. Bu kapsamda Harran Üniversitesi Engelsiz Öğrenci Birimi'ne iletilen bazı ÇİMER başvurularının değerlendirildiğişgzellikle erişilebilir eğitim materyali ve "destek hizmetlerine yönelik tale erin ilgili birimler tarafından incelenerek imkânlar ölçüsünde karşılandığı görülmekted " Örneğin görme engelli bir öğrenci tarafından iletilen materyal talebini halihazırda bylugan n Engelsiz Erişilebilir Kaynak Ofisi tarafından (https://Www,harraniedu iWidari/koordinatörlükler/gngelsiz-universite-koordinatorlugu/a eHület/erişilebilir-kaynak- ofisi )ve öğrencinin ihtiyaçlarının kısmen karşılandığı bildiğil füştir. Bu tür başvuruların çoğunlukla eğitim materyallerine erişim, fiziksel düzeyiiğn ler ve destek hizmetleti gibi alanlarda yoğunlaştığı anlaşılmakta olup, başvuru sayısından ziyade içeriklerinin üniversite tarafından ele alınma ve çözüm üretme süreci ön pifiğişikmaktadır

14- ÜneRikierin dijital platformları engelli bireylerin erişimine uygun mudur? Bu kopma 3 yapılan çalışmalar nelerdir?

Harrani )hiver$itesi web sitesi ve dijital platformlarında yer alan erişilebilirlik menüsü. Jskullanıcıların özellikle engelli bireyler açısından siteyi daha rahat kullanabilmesini sağlayan çeşitli seçenekler içermektedir. Kütüphane ve ana web sayfasında erişilebilirlik ikonu altında "sunulan bu araçlar; yüksek kontrast, karanlık mod, aydınlık mod, linkleri ve başlıkları " vurgulama, okuma kılavuzu, okuma maskesi, disleksi fontu, gri ton ve sepya görünüm gibi görsel uyarlamaları içermektedir. Ayrıca renk tersine çevirme, büyük imleç kullanımı, metin bulunmaktadır.

Bu araçlar sayesinde özellikle görme güçlüğü yaşayan, dikkat ve okuma zorluğu kullanıcıların web içeriklerine daha erişilebilir şekilde ulaşması amaçlanmakta ğe, ayrıca kullanıcıların kendi ihtiyaçlarına göre sayfa görünümünü kişiselleştirme$in erişim yaklaşımı kapsamında bilgiye eşit ve bağımsız erişimi destekleyen ör kolaylaştırıcılar arasında yer almaktadır, yi

Harran Üniversitesi dijital platformlarında ve web sayfalarında, engelli bireylerin bilgiye erişimini kolaylaştırmaya yönelik çeşitli erişilebilirlik özellikleri Imaktadır. Bu kapsamda sistemlerde sesli yönlendirme ve ekran okuyucu uj) ii özellikle az gören kullanıcılar için yazı boyutunu büyütme ve ren X seçenekler sunulmaktadır. Bu düzenlemeler sayesinde kullanıcija kolay ve bağımsız şekilde erişebilmesi hedeflenmektedir. &, dijital er öne çe la geçe gerek çile VE

ÜRAYERSİTEMİZ " ARADEMŞAK YARI #ARIYAR görme engelli ve az gören öğrenciler için tam donanımlı sesli okuma sitemli B

(kabartma) destekli donanımlar ve büyütmeli çalışma istasyonları bulunmaktadırâ Bunun yanında sesli okuma ihtiyacı olan diğer kullanıcılar da bu çalışma yararlanabilmektedir. Ofis, kütüphanenin web sayfası üzerinden erişilebilen oni işte randevu sistemi ile çalışmakta ve bu sayede öğrencilere planlı bir kullanım imkânı sunypaktadır.

Erişilebilir Kaynak Ofisinde sunulan teknolojiler arasında ekran okum gramları (örneğin JAWS), ekran büyütme ve kontrast ayarlama imkânı sağlayan yazılım! iomText), Braille kabartma ekranlar ve Altınokta klavye sistemi yer almaktadır. Bu si iz ayesinde görme engelli öğrenciler bilgisayarı sesli komutlarla kullanabilirken, az gören öğrenciler ekranı kişisel ihtiyaçlarına göre büyütüp kontrastını ayarlayabilmektediğ ituca kabartma ekranlar aracılığıyla yazılar Braille alfabeye çevrilerek dokunarak okuya ı sunulmaktadır.

Bunlara ek olarak, "Pearl" cihazı sayesinde basılı materyal| bir şekilde dijital ortama aktarılmakta, metinler sesli olarak okunabilmekte yek; gölektiğinde "MP3 formatına dönüştürülerek dinlenebilmektedir. Bu sistem hem, ders -materyallerine erişimi kolaylaştırmakta hem de öğrencilerin akademik ssüireğlerin daha bağımsız şekilde "We hizmetler, engelli öğrencilerin İgadiren önemli bir destek mekanizması olarak işlev görmektedir.

Kanıt Link: https://www.harran.edu.tr/idari/ Gr iyatorlukler/engelsiz-universite-

Yusuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı