1 Aralık 2023 tarihinde Diyarbakır'ın Sur ilçesinde kolluk kuvvetlerinin bir avukata kötü muamelede bulunduğu iddiasına ilişkin

Aşağıdaki soruların, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 1 Aralık 2023 tarihinde Diyarbakır ili Sur ilçesi Gazi Caddesi'nde, park yeri hususunda yaşanan bir tartışma neticesinde Avukat Hakim Marol, kolluk görevlilerinin fiziksel şiddetine maruz kalmış ve kolu üç yerinden kırılmıştır. Diyarbakır 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nde devam eden yargılama sürecinde savcılık makamı esasa dair mütalaasını sunmuştur. Mütalaada, kolu üç yerinden kırılan mağdur avukat hakkında "kamu görevlisine mukavemet" suçundan hapis cezası talep edilirken; mağdurun kolunu kırdığı tespit edilen sanık polis memuru O.İ. hakkında "haksız tahrik indirimi" talep edilmesi kamuoyu vicdanını yaralamıştır. Üstelik yargılama safhasında sanıkların, mağdurun kolunun "zaten önceden kırık olduğu" yönündeki asılsız iddiaları kamera kayıtları ve tıbbi raporlarla çürütülmüştür. Kolluk şiddetinin söz konusu olduğu dosyalarda, faillerin "haksız tahrik" gibi mekanizmalarla korunmaya çalışılması, Türkiye'nin de taraf olduğu Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesinde düzenlenen "işkence ve kötü muamele yasağı"nın ihlali niteliğindedir. Bu durum, kolluk birimlerinin karıştığı suçlarda bir cezasızlık zırhı oluşturulduğu algısını güçlendirmekte ve hukuka olan güveni zedelemektedir.

Bu bağlamda,

SORULAR

1. Diyarbakır'da bir avukatın kolunun üç yerinden kırılmasına sebebiyet veren kolluk görevlisi hakkında, somut delillere ve tıbbi raporlara rağmen haksız tahrik indirimi talep edilmesi Bakanlığınızın cezasızlıkla mücadele politikasıyla bağdaşmakta mıdır?

2. Savcılık mütalaasında, ağır bir fiziksel müdahaleye maruz kalan mağdurun "size göstereceğim, sizinle uğraşacağım" şeklindeki beyanlarının "cebir ve tehdit" kapsamında değerlendirilerek hapis cezası istenmesinin hukuki dayanağı nedir?

3. İşkence ve kötü muamele suçunu işleyen kamu görevlilerine uygulanan cezasızlık veya asgari/indirimli ceza pratiğinin sonlandırılmasına yönelik Bakanlığınızın bir çalışması var midır?

4. Son 5 yıl içerisinde Diyarbakır ilinde kolluk görevlileri hakkında "kasten yaralama" veya "işkence/kötü muamele" suçlamasıyla açılan davaların kaçı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır? Kaç dosyada haksız tahrik veya iyi hal indirimi uygulanmıştır?

5. Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarında vurgulanan "işkence ve kötü muamele içeren eylemlerde cezasızlık yasağı" ilkesinin, yerel mahkemeler ve savcılıklarca göz ardı edilmesinin önüne geçilmesi için bir denetim mekanizması işletilmekte midir?