İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/44805 GEÇ CEVAPLANDI · 60 GÜN

Siirt'in Kurtalan ilçesine bağlı Toytepe köyünde yürütülen petrol arama ve sondaj faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin

Kaynak göster

Sabahat Erdoğan Sarıtaş (DEM Parti), 18 Mayıs 2026 tarihinde 7/44805 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 17 Temmuz 2026).

Sabahat Erdoğan Sarıtaş (DEM Parti, Siirt). “Siirt'in Kurtalan ilçesine bağlı Toytepe köyünde yürütülen petrol arama ve sondaj faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44805, 18 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44805-siirt-in-kurtalan-ilcesine-bagli-toytepe-koyunde-yurutulen-petrol-arama-ve-sondaj-faaliyet (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd90f07e-d059-4aba-acbb-019e4491df75

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 60 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Siirt ili Kurtalan ilçesine bağlı Toytepe Köyü sınırlarında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve yüklenici firmalar tarafından yürütülen petrol arama ve sondaj faaliyetleri nedeniyle köy halkı ciddi mağduriyetler yaşamaktadır.

Köy halkının beyanlarına göre, sondaj faaliyetlerinde kullanılan ağır tonajlı araçlar köy yollarını tahrip etmekte, yoğun toz oluşumuna neden olmakta ve yerleşim alanlarında yüksek hızla seyretmektedir. Bu durum hem köylülerin can güvenliğini tehdit etmekte hem de hayvancılıkla geçinen yurttaşların ekonomik faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Araç trafiği ve gürültü nedeniyle küçükbaş hayvancılığın büyük ölçüde etkilendiği ifade edilmektedir. Bunun yanı sıra Toytepe Köyü'nün temel geçim kaynaklarından biri olan fıstık üretiminde de ciddi verim kayıpları yaşandığı belirtilmektedir. Yoğun toz nedeniyle ağaçlarda tozlaşma ve döllenme sorunlarının oluştuğu, son iki yıldır ürün veriminde belirgin düşüşler meydana geldiği köylüler tarafından dile getirilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan, sondaj faaliyetleri kapsamında kullanılan araziler için köylülere ödenen bedellerin gerçek piyasa değerlerinin çok altında kaldığı, yapılan itiraz ve başvuruların ise sonuçsuz bırakıldığı ifade edilmektedir. Köylüler ayrıca bozulan yolların onarılmadığını, köy güvenliği konusunda gerekli önlemlerin alınmadığını ve istihdam süreçlerinde yerel halka öncelik tanınmadığını belirtmektedir.

Petrol arama faaliyetlerinin kamu yararı, çevresel sürdürülebilirlik ve yurttaşların yaşam hakkı gözetilerek yürütülmesi devletin temel sorumlulukları arasındadır. Ancak Toytepe Köyü'nde yaşananlar, köylülerin ekonomik, sosyal ve güvenlik açısından ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakıldığını göstermektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Siirt'in Kurtalan ilçesine bağlı Toytepe Köyü sınırlarında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından yürütülen petrol arama ve sondaj faaliyetleri kapsamında bugüne kadar kaç parsel arazi kullanılmıştır ve bu araziler için köylülere ne kadar ödeme yapılmıştır?

  2. Toytepe Köyü'nde yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören tarım arazileri, fıstık bahçeleri ve kuruyan ağaçlarla ilgili herhangi bir zarar tespit çalışması yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir?

  3. Köy yollarında yoğun şekilde kullanılan ağır tonajlı araçların neden olduğu yol tahribatı ve toz sorununun giderilmesine ilişkin Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma var

  4. Köy içerisinde yüksek hızla seyreden saha araçlarının neden olduğu can ve mal güvenliği risklerine karşı hız sınırı, kasis, trafik levhası ve kontrol noktası gibi önlemler alınacak mıdır?

  5. Toytepe Köyü halkının; yol onarımı, güvenlik önlemleri taleplerine ilişkin Bakanlığınıza ulaşmış başvurular bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise bu başvurulara verilen yanıtlar nelerdir?

  6. Toytepe Köyü'nde yürütülen petrol arama ve sondaj faaliyetlerinin çevresel, tarımsal ve sosyal etkilerine ilişkin bağımsız bir denetim veya inceleme yapılması planlanmakta

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·

Petrol arama ve üretim faaliyeti yürütülen alanlardaki kamulaştırma ya da kiralama bedelleri; 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 10'uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "(1) Petrol hakkı sahibi; arama veya işletme ruhsatında veya civarında petrol işlemi için gerekli arazinin kullanma hakkını, arazi özel mülkiyet konusu ise anlaşma, anlaşmazlık durumunda kamulaştırma yoluyla, arazi Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında ise Maliye Bakanlığından bedeli karşılığında kiralamak, irtifak hakkı tesis etmek veya kullanma izni almak ve ruhsatına kaydedilmek suretiyle elde edebilir. Anlaşmaya dayanan kullanma hakkı üç yıldan fazla sürdüğü takdirde özel mülkiyet konusu arazinin kamulaştırılması, arazi sahibi veya petrol hakkı sahibi tarafından istenebilir." hükmü kapsamında gerçekleştirilmektedir. Yürütülen faaliyetler ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alınması gereken tüm izin, onay ve yetkilendirmeler tamamlanarak gerçekleştirilmekte olup, bu çerçevede Ülkemizin herhangi bir yerinde petrol arama faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için ruhsat sahipleri tarafından mevzuatla belirlenen gerekli teknik bilgi ve belgelerle Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne (MAPEG) başvuruda bulunulması ve ÇED dahil gerekli izinlerin alınması gerekmektedir.

Petrol arama ve üretim faaliyetleri, çevresel ve sosyal etkilerin asgari düzeyde tutulmasına yönelik tedbirler gözetilerek yürütülmektedir. Bu kapsamda faaliyetler nedeniyle herhangi bir zarar meydana gelmesi durumunda, konu teknik ekipler tarafından değerlendirilerek hak sahiplerine yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde ödemeler yapılmaktadır.

Petrol arama ve üretim faaliyetlerinin gerçekleştirildiği alanlarda yol güzergâhlarının yapım, bakım, onarım ve trafik güvenliğine ilişkin görev ve sorumluluklar 5302 Sayılı Kanun kapsamında Il Özel İdaresi tarafından yürütüldüğünden, konuya ilişkin ilgili kurumdan görüş alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparslan BAYRAKTARBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir