Özel eğitim kurumlarına kurulması zorunlu hale getirilen biyometrik kimlik doğrulama sistemine ilişkin

b) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız.

c) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. 7146099-46100

ç) 01.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1887476 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen Bartın Milletvekili Aysu BANKOĞLU'nun 7/45362, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/45681, Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/45978, İstanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/45982, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/45983, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/46099 ve 7/46100, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'n 7/46104, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/46105, İstanbul Milletvekili Celal FIRAT'In 7/46107, Bolu Milletvekili Türker ATEŞ'in 7/46108 ile Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/46111 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel gereksinimli bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılama süreçleri sonucunda belirlenen destek eğitim hizmetlerine erişimini sağlamak üzere faaliyet gösteren kurumlardır. Bu kurumlarda sunulan destek eğitim hizmetleri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Bakanlığımızca izlenmekte; özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkından etkin biçimde yararlanması, kamu kaynaklarının amacına uygun kullanılması ve eğitim hizmetinin fiilen sunulmasının güvence altına alınması temel amaç olarak gözetilmektedir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nde belirlenen amaçlar doğrultusunda özel gereksinimli bireylere aylık bireysel ve/veya grup eğitimi sunmakta; bu eğitimler karşılığında 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43'üncü maddesi gereğince Bakanlığımızca kurumlara ödeme yapılmaktadır.

Türkiye genelinde 3.348 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde her ay yaklaşık 550 bin birey eğitim almakta olup bu destek eğitimler karşılığında 2025 yılında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine 47,6 milyar TL ödeme yapılmıştır. Bu ölçekte kamu kaynağının kullanıldığı bir alanda, eğitim hizmetinin gerçekten sunulup sunulmadığının doğrulanması, özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkının korunması ve kamu zararının önlenmesi Bakanlığımızın temel sorumluluk alanları arasındadır.

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel gereksinimli bireylere verdikleri destek eğitimlere ilişkin olarak MEBBİS üzerinden beyanda bulunmakta ve bu beyanlar doğrultusunda ödeme süreçleri yürütülmektedir. Önceki uygulamalarda, ödeme sonrasında denetim yetkisi bulunanlarca kurumlara gidilerek kameralı görüntüleme sistemi kayıtları üzerinden kurumun eğitim verdiğini beyan ettiği bireylerin belirtilen tarih ve saatte kuruma gelip eğitim alıp almadığı tespit edilmeye çalışılmaktaydı. Ancak kameralı görüntüleme sistemi üzerinden kimlik tespitinin güç olması ve denetim sürecinin zaman alması nedeniyle bu yöntemin ödeme ve denetim güvenliği bakımından çeşitli riskler barındırdığı değerlendirilmiştir.

Bakanlığımızca yapılan denetimler, CİMER ve MEBIM kanallarına gelen başvurular ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden eğitim alan bireylerin veli/vasilerine gönderilen eğitim ve ödenek bilgilerine ilişkin SMS'ler sonucunda yapılan bildirimlerde, bazı kurumların gerçekleştirdiklerini beyan ettikleri dersleri fiilen gerçekleştirmedikleri hâlde Bakanlığımızdan ödenek aldığı ve bu suretle kamu zararına yol açacak, özel gereksinimli bireylerin ücretsiz eğitim hakkını zedeleyecek uygulamalarda bulunduğu tespit edilmiştir.

MEBBİS kayıtları üzerinden yapılan incelemelerde, 2021-2026 yılları arasında toplam 893 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine ceza verildiği; bu cezaların 255'inin 652 sayılı KHK'nın 43'üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verme" gerekçesiyle düzenlendiği anlaşılmıştır. Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi, özel gereksinimli bireylere eğitim verilmediği hâlde eğitim verilmiş gibi beyanda bulunulmasını, özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkının ihlal edilmesini ve kamu zararına yol açan uygulamaları önlemek amacıyla hayata geçirilmiştir.

652 sayılı KHK'nın 43'üncü maddesinde yapılan düzenleme ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kayıt ve kabul işlemleri ile engelli birey ve eğitim personelinin

ders devam takibinin biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemi ile yapılmasına ilişkin kanuni dayanak oluşturulmuştur. Bu düzenleme doğrultusunda özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin ve eğitim personelinin ders devam takibinin doğrulanması, ödeme süreçlerinin güvenilir veriye dayandırılması ve denetim mekanizmasının BKDS, yalnızca kamera veya bilgisayar temininden ibaret bir donanım uygulaması değildir. Bakanlığımız bilişim sistemleriyle entegre çalışan sistem; kamera, sunucu, güvenlik donanımları, yüz tanıma yazılımı, veri güvenliği yazılımları, servis, bakım ve teknik destek hizmetlerini içeren bütüncül bir yapıya sahiptir. Bu nedenle sistemin maliyetine ilişkin değerlendirmelerde, yalnızca donanım bedelleri değil; sistemin veri güvenliği, entegrasyon, bakım, destek ve sürdürülebilirlik unsurları birlikte dikkate alınmalıdır.

BKDS'nin hayata geçirilmesine ilişkin ihale ve satın alma süreçleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülmüştür. İhale ve teknik şartname süreçlerinde sistemin Bakanlık bilişim altyapısıyla uyumlu çalışması, veri güvenliği, hizmet sürekliliği, bakım ve teknik destek gerekleri ile özel gereksinimli bireylerin eğitim hizmetlerinden kesintisiz yararlanmasına yönelik ihtiyaçlar dikkate alınmıştır.

Biyometrik veri işleme süreçlerinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Bakanlığımızın bilgi güvenliği politikaları çerçevesinde hareket edilmektedir. Sisteme dışarıdan müdahale edilememesi, gizlilik gerektiren bilgi ve dokümanların korunması, verilerin yetkisiz kişilerce erişilemeyecek şekilde muhafaza edilmesi, teknik dokümanların izinsiz kullanılmaması ve yüklenici personelinin gizlilik yükümlülüklerine uyması gibi hususlar teknik şartname ve uygulama süreçlerinde dikkate alınmıştır.

BKDS uygulamasına ilişkin Bakanlığımıza ulaşan taleplerin önemli bir kısmının sistemin kullanımına ilişkin bilgi eksikliğinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle kurumlara yönelik dört çevrim içi eğitim düzenlenmiş; sistemin kullanımına yönelik doküman ve videolar bkds.meb.gov.tr adresi üzerinden kullanıma açılmıştır. Kurumların yaşadığı teknik sorunlara ilişkin olarak hizmet aldıkları firma ile bağlantıya geçilmekte, sorunlar uzaktan veya yerinde müdahale yoluyla çözülmektedir.

BKDS'nin uygulamaya alınmasının ardından özel gereksinimli bireylerin eğitim hizmetlerine erişiminde Bakanlığımız kayıtlarına yansıyan genel bir olumsuzluk tespit edilmemiştir. Sistemin temel amacı, özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkının eksiksiz kullanılmasını güvence altına almak ve hak kayıplarının önüne geçmektir. Bu kapsamda sistemin uygulanmasına ilişkin geri bildirimler izlenmekte, kurumların uyum sürecini kolaylaştırmaya yönelik bilgilendirme ve teknik destek çalışmaları sürdürülmektedir.

Mayıs ayındaki geçiş sürecinde bazı kurumların bireylerin ve personelin rehberlik ve araştırma merkezlerince alınan yüz imzalarını tamamlatma sürecinin devam etmesi ve kurumların BKDS'ye uyum sağlaması amacıyla kolaylaştırıcı bir uygulamaya gidilmiştir. Bu kapsamda 22.05.2026 tarihli ve E-16915068-410.07-160167515 sayılı Bakanlık makamı oluru ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin mayıs ayında verdikleri eğitimlere ilişkin ders devam takiplerinin BKDS yerine kameralı görüntüleme sistemiyle yapılması uygun görülmüş; konu 22.05.2026 tarihli ve E-35235946-410.07-160910587 sayılı yazı ile valiliklere bildirilmiştir. Bu düzenleme sistemin teknik eksikliğinden değil, kurumların sisteme intibakını sağlama amacından kaynaklanan geçiş kolaylığı niteliğindedir.

Soru önergesinde bahse konu edilen teknik destek, altyapı yetersizliği, kurum zararları ve uygulamaya ilişkin iddialar bakımından Bakanlığımız merkez teşkilatı düzeyinde ayrıca yürütülen bir inceleme-soruşturma bulunmamaktadır. Bununla birlikte Bakanlığımıza bağlı okul/kurumların veya bu kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve

sorumluluklarını ihlal ettiği ya da kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar teklif edilmektedir.

BKDS'nin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görevini mevzuata uygun biçimde yerine getiren kurumlar bakımından kayba yol açan bir uygulama olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Sistem; fiilen eğitim hizmeti sunulmadığı hâlde sunulmuş gibi beyanda bulunulması suretiyle özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkının ihlal edilmesini ve kamu zararına yol açan usulsüz uygulamaları önlemeye yöneliktir. Bakanlığımızca özel gereksinimli bireylerin eğitim hizmetlerinden eksiksiz yararlanması, kamu kaynaklarının etkili ve yerinde kullanılması ve denetim süreçlerinin güvenilir verilerle yürütülmesi amacıyla BKDS uygulaması izlenmeye ve geliştirilmeye devam edilmektedir.