MESEM programına dahil olan çocukların çalışma koşullarının denetlenmesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü' nün 96. Maddeleri uyarınca Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Asu Kaya Osmaniye Milletvekili

Mesleki Eğitim Merkezlerinde eğitim gören çocukların işyerlerinde çalıştırılması nedeniyle yaşanan iş kazaları ve ölümler, artık münferit olaylar olmaktan çıkmış, çocukların can güvenliği açısından ciddi bir kamu politikası sorununa dönüşmüştür.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Millt Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin'in TBMM'ye verdiği son yanıta göre, yalnızca 2025 ve 2026 yıllarında MESEM kapsamında 9 bin 950 öğrenci iş kazası geçirmiş, 37 öğrenci ise yaşamını yitirmiştir. Bakanlık ayrıca 2024 yılı sonunda 253 bin 940 işletmenin incelendiğini, 23 bin 252 işletmeyle sözleşmenin uygun bulunmadığı gerekçesiyle sonlandırıldığını açıklamıştır.

Ancak bu açıklama, Bakanlığın 28 Temmuz 2026'da 7/45355 numaralı yazılı soru önergeme verdiği ve bugüne kadar MESEM kapsamında toplam 3 bin 194 iş kazası ve 13 ölüm bulunduğunu bildiren önceki yanıtıyla ciddi bir veri farklılığı ortaya koymaktadır.

Çocukların eğitim hakkı ile çalışma hayatının ihtiyaçları arasında kurulması gereken denge, hiçbir koşulda çocukların yaşam hakkının gerisine düşürülemez. "Gerekli tedbirler alınmaktadır" açıklaması, binlerce iş kazası ve onlarca ölüm karşısında tek başına yeterli değildir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2025 ve 2026 yıllarında MESEM öğrencileri arasında meydana gelen 9.950 iş kazasının sektör, yaş, cinsiyet ve kaza türüne göre dağılımı nedir?

2. Aynı dönemde yaşamını yitiren 37 öğrencinin her birinin yaşı, eğitim gördüğü alan, çalıştığı sektör ve ölüm nedenleri nelerdir?

3. Bakanlığın 28 Temmuz 2026 tarihli yanıtında 2016'dan itibaren 3.194 iş kazası ve 13 ölüm açıklanmışken, son yanıtta yalnızca 2025-2026 döneminde 9.950 iş kazası ve 37 ölüm açıklanmasının nedeni nedir? Önceki resmi veriler neden farklıdır?

4. Bakanlık tarafından açıklanan 9.950 iş kazasının tamamı için adli ve idari soruşturma yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse sonuçları nelerdir?

5. 2024 yılı sonunda denetlenen 253.940 işletmenin 23.252'si hangi somut kriterler nedeniyle uygun bulunmamıştır? Uygun bulunmadığı için sözleşmesi sonlandırılan işletmelerden kaçının daha sonra yeniden MESEM öğrencisi kabul etmesine izin verilmiştir?

6. MESEM öğrencilerinin çalıştığı işletmelerde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin gerçekten verilip verilmediği hangi yöntemle denetlenmektedir? Bu eğitimlerin yalnızca evrak üzerinde verilmesini önleyecek bağımsız bir denetim mekanizması var mıdır?

7. 18 yaş arasındaki çocukların ağır, tehlikeli veya ölüm riski bulunan işlerde çalıştırılmasını önlemek amacıyla Bakanlığınız tarafından hangi özel tedbirler uygulanmaktadır?

8. MESEM kapsamında öğrencilerin işyerlerindeki çalışma koşullarını, çalışma saatlerini, maruz kaldıkları riskleri ve iş güvenliği ihlallerini doğrudan ve güvenli biçimde bildirebilecekleri bağımsız bir denetim ve ihbar mekanizması bulunmakta mıdır?

9. İş kazalarının ardından yalnızca işyerlerine yaptırım uygulanmasıyla mı yetinilmektedir, yoksa öğrencinin eğitim gördüğü okul, koordinatör öğretmen, işletme ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluğu da ayrıca incelenmekte midir?

10. MESEM kapsamında bugüne kadar yaşamını yitiren öğrencilerin ailelerine yönelik maddi, hukuki ve psikososyal destek sağlanmış mıdır? Sağlandıysa kaç aile yararlanmıştır?

11. Bakanlığınızın elinde MESEM öğrencilerinin ölüm, yaralanma ve meslek hastalığı risklerine ilişkin güncel ve kamuoyuna açık bir veri tabanı bulunmakta mıdır? Çocukların eğitim görmesi amacıyla oluşturulan bir sistemde 9.950 iş kazası ve 37 ölüm yaşanmasını yalnızca "gerekli tedbirlerin alındığı" ifadesiyle açıklamak yerine, sistemin yapısal olarak yeniden değerlendirilmesine yönelik bir çalışma başlatılmış mıdır?