PTT bünyesinde çalıştırılan taşeron işçilerin yaşadığı sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 24 Ocak 2024 tarihinde 7/9085 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 268 gün sonra, 18 Ekim 2024).
Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “PTT bünyesinde çalıştırılan taşeron işçilerin yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9085, 24 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9085-ptt-bunyesinde-calistirilan-taseron-iscilerin-yasadigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5eee4155-343e-4b46-bba9-018d3fb08361
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 268 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük 'ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kezban KONUKÇU İstanbul Milletvekili
Emek sömürüsünün her geçen gün artarak devam ettiği Türkiye'de uygulanmakta olan neoliberal politikalar sonucu başlangıçta güçlü sendikaları etkisizleştirmek için hayata geçirilen kamuda taşeron istihdamı siyasal iktidarın ekonomi-politik tercihinin bir yansıması olarak yaygınlaşmış, kamuda taşeron iş ilişkisi aracılığıyla kurulan sömürü düzeni istidam politikalarının belirleyici unsuru haline getirilmiştir. Kamu sektöründe devlet eliyle görülen işler ihaleler yoluyla özel firmalara devredilmiş, düşük ücretli işçi çalıştırmanın, iş güvencesinden yoksun bırakmanın, kazanılmış hakları vermemenin, kötü ve eşitlik ilkesine aykırı çalışma koşullarının önü açılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Nitekim, mahkemeler kamuda muvazaalı (hileli) taşeron işçisi çalıştırıldığını tespit ederken Yargıtay muvazaalı iş ilişkisi açısından kamuya bir ayrıcalık tanınmayacağına hükmetmesine rağmen kadrolu emekçi istihdamı yerine taşeronlaşmayı kendine bir ilke haline getiren PTT yönetiminin güvencesiz personel çalıştırma anlayışı devam ettirilmektedir. Taşeron işçilerinin örgütlendiği PTT-Sen ve PTT Kargo-Sen'in 2021 tarihinde PTT'de taşeron sistemin neden olduğu sorunlar ve işçilerin sendika girişimi sonucunda maruz kaldıkları baskılara ilişkin hazırladığı ve bir kamu kurumunda işçilerin yaşadığı taşeron zulmüne tanık oluyoruz şeklinde ifadenin yer aldığı raporda;
Her geçen yıl PTT içinde taşeron olarak çalıştırılan işçi sayısı ve bu işçilerin üzerine düşen iş yükünün artarak devam ettiği, 7201 numaralı Tebligat Kanunu'nda açıkça belirtilen hususlar sağlanmadığı halde kurumun çatısı altında yürütülen kayıtsız posta, kargo, pasaport, kimlik, banka kartı, ehliyet, telgraf, telepost, fax, tebligat gibi tüm iş kalemlerinin hem ayrımı hem dağıtımı taşeron işçilere yaptırıldığı, kurumun asıl işinin tamamını yapmalarına rağmen taşeron işçiler aynı çatı altında çalışıp aynı işi yaptıkları çalışanların aldıkları ücretin neredeyse yarısına tekabül eden asgari ücretle çalıştırıldığı, diğer statüdeki çalışanların sahip oldukları tüm sosyal haklardan mahrum bırakıldığı, bu durumun ise kurum içindeki iş huzurunu bozduğu ve çalışanlar arası eşitlik ilkesinin hiçe sayıldığı, kurumun bütün iş yükünü sırtında taşıyan taşeron işçilerin haftalık çalışma saatinin çok üzerinde çalışmalarına rağmen fazla mesai ücretlerini alamadıkları, maaş bordrolarını talep ettiklerinde böyle bir haklarının bulunmadığının söylendiği, kurumda farklı statülerde çalışan bütün çalışanların ulaşım hizmetlerinden ücretsiz faydalanmalarına rağmen taşeron işçilerin yol masraflarını kendi ceplerinden karşıladıkları, yemekhanede çıkan yemeklere diğer çalışanlara göre 3 kat daha fazla ücret ödedikleri, taşeron işçilerinin okumasına bile müsaade edilmeden imza atmalarının istendiği iş sözleşmelerinde gün içinde teslim etmeleri gereken posta ve kargo sayıları ya da ağırlıkları konusunda hiçbir sınırlandırma bulunmazken taşeron işçilerinden bir insanın taşıyamayacağı ağırlıkta çuvallarla dağıtım yapmalarının beklendiği, (o yaşadıkları haksızlıklar karşısında en ufak bir ses çıkardıklarında ise işlerinden edilmekle tehdit edildikleri, PTT yöneticileri, müdürleri, şefleri ve taşeron şirket yetkilileri tarafından sürekli aşağılanmalara, psikolojik şiddete, baskı ve mobbinge maruz kaldıkları ifade edilmiştir.
Öte yandan, patronlara verilen yetki tespitine itiraz hakkı sonucu 3-4 yıl süren davalar 1-2 yıllık sözleşme imzalanan taşeron şirketlerde işletilen toplu iş sözleşmesi sürecini boşa düşürmektedir. Öyle ki; PTT taşeron işçilerinin üye oldukları PTT-SEN Sendikası 2020 yılında kazanmış olduğu toplu sözleşme yapma yetkisini yıllardır kullanamamaktadır.
Yetki itirazı yapılmasına ek olarak alt-işverenin değişmesi nedeniyle de işçiler sendikal haklardan faydalanamamakta, işinden olmakta ve işe iade isteyememektedirler. İhale sürelerinin | yıl olması, şirketlerin kazançlarından taviz vermemek için sendikalaşmayı engellemek istemeleri; toplu sözleşme yetkisi ve sözleşme sürecinin uzun sürmesi nedeniyle taşeron şirketlerde sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme hakları yıllardır ihlal edilmiş ve bu durum çok sayıda davaya konu olmuş, işçi hakları ile ilgili uluslararası sözleşmelerin çiğnenmesi sürekli gündemde olmuştur. Taşeron şirketlerde çalışan işçiler grev yapamamakta, sendikalaşma nedeniyle SGK'nın 25/2 kodundan işten atılmakta, sürgünlere maruz kalmakta iken asıl işverenle sözleşmesini sona erdiren taşeron firma (alt işveren) işyerini de yok etmiş olduğu için işçiler işe iade isteyememekte, bu durum ise binlerce işçinin içinde yer aldığı eylemlere sebep olmuştur.
Bu bağlamda; 0085
SORULAR
PTT bünyesindeki işletmelerde toplam çalışan içerisinde taşeron işçi olarak çalışanların sayısı kaçtır?
Taşeron işçilerinin örgütlendiği PTT-Sen ve PTT Kargo-Sen'in 2021 tarihinde PTT'de taşeron sistemin neden olduğu sorunlar ve işçilerin sendika girişimi sonucunda maruz kaldıkları baskılara ilişkin olarak hazırladıkları ve kamuoyu ile paylaşılan rapor bilginiz dahilinde midir? Bilginiz dahilinde ise 2021 yılında hazırlanan raporda ifade edilen hak ihlallerine karşı PTT yönetimine karşı denetim yapılmak üzere herhangi bir müfettiş görevlendirmesi yapılmış mıdır?
7201 Sayılı Tebligatlar Kanunu'na, mahkeme kararlarına rağmen PTT taşeron işçilerine açık bir şekilde işten atma tehditleri ile tebligat dağıtımı yaptırmaktadır. Bakanlığınızca kanunu ve mahkeme kararlarını görmezden gelen yöneticiler hakkında herhangi bir yaptırım uygulanmakta ve bu yöneticilere, idarecilere yönelik olarak işletilen bir süreç bulunmakta mıdır?
Kamuda asıl işlerde taşeron uygulamasına son verileceği sözü somut olarak kaç işçiye karşılık gelmektedir?
Yıllardır birçok hükümet yetkilileri tarafından ifade edilen ve son olarak ise geçen dönem Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'in de taşeron dosyasının tamamlandığına yönelik açıklamaları basında yer almıştır. Sözü edilen taşeron dosyasına yönelik çalışma tamamlanmış mıdır?
Sendikalı olan işçiler, sendika temsilcileri, yöneticileri başta olmak üzere genel olarak işçilerin 25-2 kodu ile tazminatsız bir şekilde işten çıkarıldıkları dikkate alındığında 25- 2 kodunun denetiminin yapılması Bakanlığınız yetkisinde değil midir? Bakanlığınızın ulusal ve uluslararası çalışma sözleşmelere aykırı sorunun çözülmesine ve yaşanan hak kayıplarının giderilmesine yönelik herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
6356 sayılı Toplu İş Sözleşmesindeki boşluklardan veya işveren tarafına verilen itiraz haklarından (imtiyazlardan) kaynaklı 1-2 yıllık ihalelerin verildiği taşeron sistemde sendikalaşmak ve toplu iş sözleşmesi imzalamak imkânsız bir hal almaktadır. Bu durum anayasal bir hak olan sendikalaşma hakkının engellemesi fiili değil midir?
Hukuk normları dışında bir uygulama olan, uluslararası sözleşmelerle bağdaşmayan ve Anayasa ile çelişen sendikal hakların engellenmesinin ortadan kaldırılmasına yönelik
Bakanlığınızca herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
Bakanlığınızca, mahkeme kararları doğrultusunda, kamuda çalışan tüm işçilerin çalışma şartları, mali ve özlük hakları açısından "eşitlik" ve "güvence" ilkesinin gözetilmesi, kamuda çalışma barışının sağlanması amacıyla taşeron uygulamasına tamamen son verilmesine yönelik bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o: 08.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1375660 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Kezban KONUKÇU tarafından yöneltilen 7/9085 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir.
Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teflişler şeklinde yürütülmektedir. o Programlı | teftişler, çalışma (hayatındaki sorunların o değerlendirilmesi o ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların tefliş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Bakanlığımızca yapılan araştırmada, PTT Kargo-Sen ve PTT-Sen üyesi işçilerin çalıştığı işverenlikler nezdinde bahse konu soru önergesinde yer alan iddialar yönünden gerekli denetim faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin, 7079 sayılı Kanun ile aynen kabul edilen 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23'üncü maddesi kapsamındaki kurum ve kuruluşların sürekli işçi kadrolarına geçişleri sağlanmıştır.
Anılan maddenin beşinci fıkrasında; "Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir." hiğkMiğine yey ilmiştir."
IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68