Akburak, Bakanlığa dış ticaret açığı ile esnaf kredilerini sordu

İYİ Parti İstanbul Milletvekili Burak Akburak, 4 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında Bakanlığın bütçesini değerlendirdi. Akburak, dış ticaret açığı, esnafın finansman sıkıntıları ve fındık üreticilerinin yaşadığı zorluklar hakkında Bakanlığın 2027 yılı hedeflerini sordu.

Dış ticaret açığındaki artışa dikkat çekti

Dış ticaret verilerini değerlendiren Akburak, ihracat artmasına rağmen açığın büyüdüğünü belirterek, "2026 yılının ilk dokuz ayında ihracatımız yaklaşık 211 milyar dolar, ithalatımız ise 282 milyar dolar olmuş; dış ticaret açığımız geçen yılın aynı dönemindeki 67,2 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselmiş. Dikkat çekici olan, enerji ve altını dışarıda bıraktığımızda da açığın büyümeye devam etmesi yani ihracatımız artıyor ancak dış ticaret dengemizde beklediğimiz iyileşmeyi sağlayamıyoruz. İhraç ettiğimiz ürünlerde ne kadar yerli katma değer oluşturduğumuzu ve üretimde dışa bağımlılığı ne ölçüde azaltabildiğimizi değerlendirmemiz lazım. İhracatçımızın rekabet gücünü artırırken ithal girdilere bağımlılığımızı azaltacak politikalara da ağırlık vermemiz gerekiyor. 2027 yılında bu konuda hangi somut hedefleri belirlediniz?" ifadelerini kullandı.

Esnafın finansmana erişimindeki düşüşü vurguladı

Esnafın içinde bulunduğu ekonomik durumu dile getiren Akburak, kredi kullanım sayılarındaki gerilemeye değinerek, "Bakanlığınızın verilerine göre, 2025 yılının ilk sekiz ayında yaklaşık 171 bin olan hazine destekli esnaf kredisi kullandırma sayısı 2026'nın aynı döneminde 138 bine gerilemiş yani esnafımızın finansmana en fazla ihtiyaç duyduğu bir dönemde kredi kullandırma sayısı yaklaşık yüzde 20, yüzde 19 azalmış. Elbette sağlanan toplam kredi tutarı da önemli ancak bu desteğin kaç esnafımıza ulaşabildiğine de bakmamız gerek. Öncelikle, özellikle mahalle esnafımızın büyük zincirler karşısında rekabet edebilmesi için uygun koşullarda finansman erişiminin kolaylaştırılmasını önemli buluyorum. 2027 yılının esnaf kredilerinin faiz, vade ve kullanım şartlarında nasıl bir iyileştirme öngörüyorsunuz Sayın Bakanım?" dedi.

Fındık ve narenciye üreticilerinin durumunu anlattı

Üreticilerin maliyetler karşısında zorlandığını ifade eden Akburak, "Gübre, ilaç, işçilik ve nakliye hizmetleri, patoz; bunlar, bu maliyetler bizim üreticimizin belini bükmüş durumda. Niye? 2025 yılında serbest piyasada ilk açıklanan fiyat 350 liraydı, ondan sonraki, bu seneki en düşük fiyatsa 160 lira yani arada 190 lira fark var, yüzde 54 düşmüş durumda; giderler artıyor, girdiler artıyor fakat kazanç düşüyor. TMO 255 lira fiyat açıkladı fakat 255 liradan fındık verebilen üretici sayısı yüzde 20, diğer yüzde 80'i tüccarın eline düşüyor. Tüccar da şöyle sıkıntılı: Geçen seneki ekonomik giderler ve maliyetlerden dolayı da ellerinde fazla para olmadığı için de düşük fiyattan bunu değerlendirmeye çalışıyor. Fındık çok hayati bir üretim aracı Türkiye için. Zaten, özellikle Karadeniz'de bahçelerimiz yaşlanıyor, yeni alanlar açamıyoruz. Aynı zamanda, bir de her şey fındıkta; adam çocuğunu evlendiriyor, beyaz eşya dükkânına borçlanıyor. Beyaz eşya dükkânındaki adam niye buna borç veriyor? Çünkü ona fındıktan para geleceğini zannediyor, düşünüyor ama bu sarmala girdikleri zaman ne para var ortada ne de hak edilen bir ücret var. Dolayısıyla lütfen, çok rica ediyorum; özellikle fındık üreticilerimiz, narenciye üreticilerimiz... Onlar da Rusya'nın, biliyorsunuz, yolları kesmesinden dolayı mallarını ulaştıramıyorlar. 3-4 tane firma haricinde bütün narenciye üreticileri, limon, portakal, mandalina üreticileri çok zor durumda ve batma noktasına geldiler. Krediye ulaşmaları lazım ama bankalarımız kredi verirken de aman, daha önceden bir kredisi var mı, borçları var mı diye bakıyor. Ya, borcu olmayan esnaf yok ki zaten, o adam nasıl kredi alacak? Dolayısıyla bankalarımızın ve Hükûmetimizin destek vermesi gerektiğini düşünüyorum." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91350

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia