Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 63'üncü maddesi, grev ve lokavtların Cumhurbaşkanınca ertelenebilmesine olanak tanımaktadır.

Son olarak 24 Ocak 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6724 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Kocaeli ili Çayırova İlçesinde Schneider Enerji Endüstrisi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde Birleşik Metal-İş Sendikası tarafından alınmış olan grev kararı, milli güvenlik bozucu nitelikte görüldüğünden 60 gün süreyle ertelenmiştir.

2022 yılında yine Cumhurbaşkanı Kararıyla Bekaert İzmit Çelik Kord Sanayi'de Birleşik Metal-İş ve Öz Çelik-İş sendikalarının görevleri ertelenmiştir. Özellikle OHAL döneminde bu yasaklama kararı kötü niyetle kullanılmış ve çok sayıda grev ertelenmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı döneminde 20 ayrı grev erteleme kararı verilmiş, 200 bine yakın işçinin grev hakkı elinden alınmıştır.

Grev hakkı, işçilerin insana yakışır ve sürdürülebilir bir yaşam sürmeleri için vazgeçilmez ve en temel işçi haklarındandır. Örgütlenme özgürlüğüne ve grev hakkına iktidardan ve yürütme organından müdahale edilmesi, (demokrasiyle bağdaşmamaktadır. Türkiye'de sendikal haklara ve grev hakkına idari kararlarla ya da mevzuat değişiklikleriyle müdahale edilmesi demokrasi görüntüsü değildir.

İşçiye düşman, işçi hakkını savunmayan bir siyasi iktidarın yönetiminde, Türkiye'deki işçi sınıfı, gelişmiş demokrasilerde işçilerin on yıllar öncesinde kazandığı hakların bir bölümüne hala sahip değildir.

Anayasa Mahkemesi'nin Birleşik Metal-İş'in başvurusu üzerine verdiği ve 20/7/2018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kararında da, "ilgili kanun maddesinde yer alan terimlerin anlamlarının ikna edici bir gerekçe olmaksızın çok geniş bir şekilde yorumlanması, bütün grevlerin milli güvenliği bozabileceği sonucuna ulaştırabilecek ve Anayasal haklara demokratik toplumda gerekli olmayan ve ölçüsüz müdahalelere yol açabilecektir" ifadeleri kullanılmış, grev erteleme kararları için ikna edici bir açıklama getirilmediği vurgulanmıştır.

Türkiye'de işçilerin ve kamu personelinin haklarını elde edebilmeleri ancak ve ancak güçlü sendikalar ve bu sendikaların imzaladığı hakkaniyetli toplu iş sözleşmeleriyle mümkündür. Dolayısıyla çalışma yaşamına yönelik bütüncül bir mevzuat değişikliğini gözden geçirmek gerekmektedir.

Ancak, Cumhurbaşkanına tanınmış grev ve lokavt erteleme yetkisi, işçilerin haklarına erişimini engellemektedir. Ayrıca bu yetkinin sürekli ve kötü niyetli kullanılması örgütlenme özgürlüğüne müdahalenin önünü açmaktadır. Tüm bu gerekçelerle, bu kanun teklifinde Cumhurbaşkanına tanınmış bu yetkinin mevzuattan kaldırılması ve bir tek kişinin kötü niyetli olarak grev ertelemesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

MADDE 1- 7/11/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 63 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

2 g9 MAY