Tarım Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Artan nüfusun yeterli gıda ihtiyacı, gıda milliyetçiliğinin ön plana çıkması ve gıda güvenliğinin sağlanması için verilen mücadeleler dünyanın diğer ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de daha önemli hale geldi.

Tüm dünya ülkeleri kendi vatandaşlarının gıdasını temin edebilmek için arka arkaya ihracat yasakları getirirken, gıda güvenliğini sağlamak için üretmek ve üretimde sürekliliği sağlamak her ülkenin öncelikleri arasında oldu.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2023 Kasım ayı itibariyle Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKSY'ne kayıtlı çiftçi sayısının 2 milyon 245 bin 526 olduğunu söylemişti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre ise 2023 Kasım ayı sonu itibariyle çiftçilerimizin bankalara olan toplam borcu 561 milyar 773 milyon 478 bin liradır. Kullanılan bu kredilerin 2 milyar 15 milyon 535 bin lirası ise takipteki kredilerdir.

Tarımsal desteklerin az oluşu ve uygulanan tarım politikaları çiftçilerimizin kredi kullanarak üretim yapmaya çalıştığını göstermektedir.

Çiftçi birlikleri ve ziraat odaları, gübresinden tohumuna, zirai ilacından yemine, elektrik giderlerinden mazotuna kadar tüm girdi maliyetlerinin her geçen gün zamlanması, çiftçinin üretim yapabilmek için borçlanmak zorunda kaldığına işaret etmektedir.

Geçtiğimiz yıllarda elektrik dağıtım şirketleri ve DSİ gibi kurunlar; kredi borçlarını ödeyemeyen çiftçilerin tarımsal desteklemelerin finansmanı kapsamında Gayri Safi Milli Hâsıla (GSMHY'dan aldıkları tarımsal destekleme paralarına haciz işlemi yaptırdıkları bilinmektedir. Bu durum hem çiftçilerimizi mağdur etmekte hem ülke ekonomisine zarar vermekte hem de sürdürülebilir tarımsal üretime zarar vermektedir.

2023 yılında bütçeden tarımsal destekler için 63 milyar 379 milyon lira kaynak ayrılmıştı. 2024 yılında ise tarımsal destekler için bütçeden 91 milyar 554 milyon lira ödenmesi planlandı. Yaşanan ekonomik gelişmeler, girdi fiyatlarındaki artışlar ve enflasyon dikkate alındığında belirlenen rakamın yeterli olmayacağı belli.

Örneğin geçtiğimiz yıl 14 bin lira olan gübre bu yıl 21 bin lira. Aynı şekilde mazot 23 liraydı bugün 40 lirayı çoktan aştı. Keza birçok tohumluk ürünün fiyatı en az iki katı arttı. Buğday, Arpa, Nohut, Patates, Pamuk ve Fındık gibi ürünler için dekar başına verilen gübre desteği yıllardır değişmiyor. Ve bu desteklerle çiftçi artık üretemeyecek noktaya gelmiştir.

Dolayısıyla; 5488 sayılı Tarım Kanunu'na göre ÇKS kaydı olan üreticilere verilen tarımsal desteklemeler üreticilerin eline geçecek şekilde mutlaka güvence altına alınması gerekmektedir. Öte yandan üretimden kopan, üretim yapamayan ya da üretim yapmak için bankalardan kredi alan çiftçiyi de tekrar tarlasına, bağına, bahçesine ve toprağına döndürebilmek için çiftçilerimize bütçeden ödenen tarım desteklerinin GSMH oranının yüzde den yüze 3'e çıkartılması gerekmektedir.