İbadet Yerlerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Teklifi

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370. 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/29,8, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/1İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

Tali

Komisyon

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu

Esas

Komisyon

İçişleri Komisyonu

Tarih:

19 Haziran 2023 Esas No: 2/276

Ü 1 Haziran 2023

0.1 Karan 2023

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/589,2/542,2/531 ,21500,2/494,2/290,2/289| İ Al bi287, 21286 2/285.21284 21283 2/282

, 2174, 2173, 2172, 2/71, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2/61, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. Av. Dr.M. Nİ

Tali İnsan Haklarını İnceleme

Komisyonlar | Milli Eğitim. Kültür, Gençlik ve Spor

Esas Komisyon

İçişleri

Tarihr01.10.2018

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

LE gp pes CHP 5 ELEM

25. Döneme ait 8142, 8113, 8114,/8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, — 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 ' 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866, ,10867, 10868, 10869, 10870, 10874, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10807, 10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21772

Saygilarımla...

ELNasen AAatım mi | ee an Kalk , Komisyon —AAN N ğ Keke l MOM NR ve | | el

• "Tarih: 18 © E.No

— semai meyi same ma , , a,

2 b Kam 20195

Nunara;

2 h Kasın 2015

24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/2483 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

Saygılarımla arz ederim.

KANUNLAR a KAHARLAR 8Ş

ASAİLAR BŞKLiğı.

28 Ez 205 kaman © Numara;

1 28 mu 2015

No: (4921

Yeşi Mn HALK PARTİSİ şkanlığı

1, eşi Tarihi li. m.2 MN e. alk BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

İbadet Yerlerinin Düzenlenmesi hakkında kanun teklifim gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Dr. M. Sezgin Tanrıkulu

Kemisien İki; Eaşlim Ken

Esas

• Komisyon İG EE Ni ,

Tarih: L./ kasım ZÜİ | 2. No;

11 Kasm 204

1982 Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrasında: "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır." hükmü yer almaktadır. Bu bağlamda taraf olduğumuz uluslar arası anlaşma hükümleri Türk Mahkemeleri için kanun kudretindedir, yargıçların resen dikkate alınması gerekmektedir.

Ülkemizin taraf olduğu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 18. maddesi açıkça şu düzenlemeyi yapmıştır:

"Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır.

Bu hak, din veya topluca, açık olarak ya da özel biçimde öğrenim, uygulama, ibadet ve dinsel törenlerle açığa vurma özgürlüğünü içerir."

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü" başlıklı 9. maddesi şöyledir:

"Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, açıkça veya özel tarzda ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir."

Yalnızca uluslararası hukuki metinlere değil, 1982 Anayasası'nda da benzer dayanaklar bulunmaktadır. Anayasanın 10. maddesi "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." diyerek yasa önünde eşitliği hükme bağlamıştır. Yine Anayasanın 24. Maddesi din ve vicdan hürriyetiyle ilgili olarak uluslar arası metinlere benzer düzenlemeyi içermektedir.

Hem taraf olduğumuz uluslar arası sözleşmeler hem de 1982 Anayasası'nda din, vicdan ve inanç özgürlüğüne dönük yapılan düzenlemelere rağmen, ülkemizdeki uygulamada aksaklıklar olduğu bilinmektedir. Özellikle ülkemizdeki Alevi yurttaşların, kendi ibadet yerleri olan "Cemevleri"nin yasal statülerinin olmaması. nedeniyle inanç ve ibadetlerini yaşamaları konusunda tüm yasal dayanaklara rağmen sıkıntılar yaşanmaktadır.

Alevi yurttaşlarımızın inanç ve ibadetlerini yaşamalarına ilişkin mevcut sorunları uluslararası kuruluşların gündeminde tartışılmakta, Avrupa Birliği (AB) . İler.eme Raporlarında dile getirilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarındaki ihlal hükümlerine rağmen bu sıkınlar halen devam etmektedir.

Hazırlanan yasa teklifi ile mevzuatımızda yer alan "ibadethane", "ibadet yeri" ve "mabed" ifadelerinden; "Cami, Mescit, Cemevi, Kilise ve Sinagogların" anlaşılması ve bu yolla kavram kargaşasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, yürürlükte bulunan tüzük ve yönetmeliklerde geçen "ibadethane", "ibadet yeri" ve "mabed" ifadeleri, hazırlanan yasa teklifinin yasalaşmasından sonra, en geç 4 ay içinde "Cami, Mescit, Cemevi, Kilise ve Sinagoglar" olarak değiştirerek, ülkemizin taraf olduğu uluslar arası sözleşme ler. ve MADDE GEREKÇELERİ