Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, sabit ve dar gelirli kesimlerin satın alma gücünü ciddi biçimde aşındırmıştır. Ücret artışları çoğu zaman enflasyon oranında ya da enflasyonun gerisinde belirlenmekte; buna rağmen mevcut gelir vergisi tarifesinin yapısı nedeniyle çalışanlar yıl içerisinde hızla üst vergi dilimlerine geçmektedir. Bu durum, "enflasyonist sürüklenme" (bracket creep) olarak bilinen bir etki yaratarak, nominal gelir artışlarını fiilen anlamsızlaştırmakta ve çalışanların net gelirlerinde ciddi kayıplara yol açmaktadır.

Mevcut sistemde ücretliler, yılın ilerleyen aylarında daha yüksek oranlı vergi dilimlerine girmekte; böylece maaş artışları vergi yükü nedeniyle önemli ölçüde erimektedir. Bu durum özellikle sabit maaşla geçinen işçiler, memurlar ve diğer ücretli çalışanlar açısından sosyal adalet ilkesini zedelemekte; emeğin vergilendirilmesinde adil ve dengeli bir yapıdan uzaklaşılmasına neden olmaktadır. Vergi sisteminin temel ilkeleri arasında yer alan adalet, genellik ve mali güce göre vergilendirme prensibi, mevcut uygulamada ücretliler aleyhine aşınmaktadır.

Anayasa'nın 73 üncü maddesi uyarınca herkes, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır. Ancak mevcut gelir vergisi tarifesi, özellikle yüksek enflasyon koşullarında, ücretlilerin mali gücünü aşan bir vergilendirme sonucunu doğurmakta; gelir dağılımındaki adaletsizliği derinleştirmektedir.

Yüksek enflasyon dönemlerinde ücretlilerin korunması yalnızca sosyal bir tercih değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluktur. Net gelir kaybına uğrayan geniş kitlelerin tüketim gücünün zayıflamasına neden olmakta ve çalışanların refah düzeyine düşürmektedir.

Bu Kanun Teklifi ile; ücretli çalışanların ilk vergi dilimi oranı düşürülmekte ve dilim aralıkları genişletilmektedir. Böylece çalışanların yıl içinde ani vergi artışlarıyla karşılaşmasının önüne geçilmesi, net gelir kayıplarının azaltılması ve satın alma gücünün korunması amaçlanmaktadır. Vergi dilimlerinin her yıl yeniden değerleme oranında artırılması zorunlu hale getirilmektedir. Böylece vergi tarifesi ekonomik gerçeklikten kopuk olmaktan çıkarılmakta; enflasyon karşısında otomatik güncelleme mekanizması tesis edilmektedir. Artan oranlı vergi sisteminin özü korunmakta; ancak ücretliler lehine daha hakkaniyetli bir yapı kurulmaktadır. Ayrıca vergi dilimlerinin otomatik güncellenmesi sayesinde ilerleyen yıllarda benzer mağduriyetlerin tekrar yaşanmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.