Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

"Bu Kanun kapsamındaki idareler; özel kanunlarda, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde veya diğer mevzuatta yer alan istisna ve muafiyet hükümlerine dayanarak, kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, kamu yararına çalışan dernekler, vergi muafiyeti tanınan vakıflar veya bunların doğrudan ya da dolaylı olarak sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu ticari şirket, işletme ve iştiraklerden bu Kanunda öngörülen açık ihale usulünü uygulamaksızın mal veya hizmet alımı ile yapım işi temin edemez. Doğal afet, savaş ve salgın hastalık hallerinde münhasıran ticari kâr amacı güdülmeksizin yürütülen acil insani yardım ve kan temini faaliyetleri bu hükmün dışındadır.

Devlet güvenliği ve istihbarat hizmetlerine ilişkin gizlilik dereceli alımlar hariç olmak üzere, bu madde veya diğer kanunlardaki istisna hükümleri kapsamında gerçekleştirilecek her türlü mal ve hizmet alımı ile yapım işinin ihale dokümanı, yaklaşık maliyeti, katılan istekliler, sözleşme bedeli ve yüklenici bilgileri Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden eş zamanlı olarak kamuoyunun erişimine açık biçimde yayımlanır ve Sayıştayın uygunluk ve performans denetimine tabidir."

Gerekçe: Madde ile, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesine eklenen fıkralar çerçevesinde; kamu kaynaklarının rekabetsiz ve denetimsiz biçimde harcanmasına yol açan istisna uygulamaları sınırlandırılmaktadır. Düzenleme uyarınca, genel veya özel kanunlarda yer alan muafiyet hükümlerine dayanılarak kamu kurumları, vakıflar, dernekler veya bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu ticari şirket ve iştiraklerden açık ihale yapılmaksızın mal, hizmet veya yapım işi temin edilmesi yasaklanmakta; ayrıca istisna kapsamında gerçekleştirilen tüm alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden ilan edilmesi ve sözleşme sonuçlarının kamuoyuna açıklanması zorunlu kılınmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir:

"İdarelerin bir mali yıl içinde 21 inci maddede düzenlenen pazarlık usulü ve 22 nci maddede düzenlenen doğrudan temin yoluyla gerçekleştirecekleri mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin toplam parasal tutarı; resmi olarak genel hayata etkili afet veya acil durum ilan edilen haller hariç olmak üzere, ilgili idarenin o mali yıl bütçesinde mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için tefrik edilen toplam ödeneğin yüzde onunu aşamaz.

Yaklaşık maliyeti 8 inci maddede belirtilen eşik değerlerin yarısına eşit veya bu değerleri aşan tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işi ihalelerinde, tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi oturumları Elektronik Kamu Alımları Platformu ve idarenin resmi internet sitesi üzerinden sesli ve görüntülü olarak canlı yayınlanır. Kanuni şartları oluşmadığı halde açık ihale usulü yerine pazarlık usulüne, doğrudan temine veya istisna hükümlerine başvuran ihale yetkilisi ve ihale komisyonu üyeleri, oluşan kamu zararından müştereken ve müteselsilen sorumludur."

Gerekçe: Madde ile, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine eklenen fıkralar vasıtasıyla; kamu idarelerinin bir mali yıl içinde pazarlık usulü ve doğrudan temin yoluyla yapacakları alımların toplam tutarının, ilgili idarenin o yılki mal ve hizmet alımı ile yapım işleri bütçe ödeneğinin yüzde onunu aşamayacağı hüküm altına alınmaktadır. Ayrıca yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan tüm ihalelerde teklif açma ve değerlendirme oturumlarının Kurumun resmi internet sitesi üzerinden eş zamanlı ve canlı olarak yayınlanması zorunluluğu getirilerek kamuoyu denetimi güçlendirilmektedir.

4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"b) Resmi olarak ilan edilmiş doğal afetler, salgın hastalıklar veya yakın ve somut can ya da mal kaybı tehlikesinin ortaya çıkması üzerine, yalnızca bu tehlikenin bertaraf edilmesi ve acil ihtiyacın karşılanmasıyla sınırlı olmak kaydıyla ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması."

"Bu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında yapılacak ihalelerde dahi, ivedi müdahale gerektiren ilk yetmiş iki saatlik acil alımlar hariç olmak üzere, ihale tarihinden en az on gün önce Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden ihale duyurusu yapılması zorunludur. Yapılan duyuru üzerine yeterlik kriterlerini sağlayan tüm istekliler davet şartı aranmaksızın ihaleye teklif verebilir ve üçten az geçerli teklif bulunması halinde ihale sonuçlandırılamaz."

Gerekçe: Madde ile, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile dördüncü fıkrasında değişiklik yapılarak; kamuoyunda davet usulü olarak bilinen ilansız pazarlık ihalelerinin olağan alım yöntemi olarak kullanılmasının önüne geçilmektedir. Madde metnindeki idarelere sınırsız takdir alanı açan muğlak ifadeler çıkarılarak pazarlık usulü yalnızca resmen ilan edilmiş doğal afet, salgın hastalık ve yakın can veya mal kaybı tehlikesi halleriyle sınırlandırılmakta; pazarlık usulüyle yapılacak ihalelerde de en az on gün önceden Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden ön duyuru yapılması ve yeterlik şartlarını sağlayan tüm isteklilerin teklif verebilmesi sağlanmaktadır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.