Kaçak akaryakıt konusunda

DEVLET BAKANI ALİ BABACAN (Ankara)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Balıkesir Milletvekili Sayın Sedat Pekel tarafından akaryakıt kaçakçılığı konusunda yapılan gündemdışı konuşma nedeniyle söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Bilindiği üzere, ülke ekonomisi ve kamu düzenini olumsuz yönde etkileyen, haksız rekabete sebep olarak ticarî düzende aksaklıklara neden olan ekonomik suçlar, günümüzde, bütün dünya ülkelerinin öncelikli olarak mücadele ettiği suç öğeleri arasında yer almaktadır. Özellikle bu kaçakçılık fiilleri, yerli sanayiin korunmasını ve geliştirilmesini olumsuz yönde etkilemekle birlikte, terör örgütlerinin de önemli finans kaynaklarındandır.

Ülkemizi her yönden olumsuz etkileyen ve kaçakçılık faaliyetleri içerisinde önemli bir yer teşkil eden akaryakıt kaçakçılığı, çok yönlü önlemler alınarak etkin mücadele gerektiren suçlardan biri olarak, Türkiye'de, karşımıza çıkmaktadır.

Genel olarak, ülkemizde, akaryakıt kaçakçılığının, piyasa fiyatının çok altında olması nedeniyle, sınırlarımızdan, kara ve denizyoluyla yapıldığı bilinmektedir.

Malumları olduğu üzere, teknik donanımlı araçlar kullanılarak, çıkar amaçlı suç örgütlerinin de yer aldığı akaryakıt kaçakçılığı, sadece bir güvenlik sorunu değildir; ayrıca, ülkemizin, ekonomik ve sosyal durumunu da olumsuz etkilemektedir.

Akaryakıt ürünlerinden alınması gereken verginin kaybı dolayısıyla, ülke ekonomisine verdiği büyük zararların yanı sıra, standartdışı kaçak akaryakıt kullanan vatandaşlarımızın araçlarının motor aksamına ve kaçak akaryakıttaki kükürt oranının yüksek olması sebebiyle de, çevreye ve insan sağlığına büyük zararlar açtığı da bir gerçektir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde, genel olarak, ithalat, transit, ihracat ve antrepo rejimlerinin suiistimaliyle ortaya çıkan petrol ürünleri kaçakçılığı, deniz araçları kullanılarak, ihraç amaçlı petrolün iç piyasaya sürülmesi, sınır ticaretinin suiistimali, dağıtım şirketlerinin izin alınan miktardan fazla akaryakıtı ülkeye sokmaları, petrol boru hatlarına vana takılması, transit olarak ülkemizden geçirilen akaryakıtın yurt içinde satılması, ham petrolün kalorifer yakıtı olarak satılması, solvent, redüktör ve dişli yağının akaryakıta katılması yoluyla gerçekleştirilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öteden beri ülkemizin kanayan yarası olan akaryakıt kaçakçılığıyla daha etkin mücadele edilebilmesi amacıyla getirilen düzenlemelere de kısaca değinmek istiyorum.

Öncelikli olarak, genel anlamda, kaçakçılık fiillerinin ülke ekonomisi bakımından arz ettiği önem gözönüne alınarak, 1918 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak, kaçakçılıkla mücadelede daha etkili ve caydırıcı olabilecek para cezası uygulamasına da imkân veren 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Yüce Meclisimiz tarafından kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.

Ayrıca, piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlemesini sağlamak amacıyla, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu da çıkarılmıştır. Bu düzenlemeyle, petrol piyasasını düzenleme ve denetlemeye ilişkin görevler Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilerek, sektörde yaşanan sıkıntıların ve akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amaçlanmıştır.

Yine, petrol piyasasının sağlıklı ve güvenli bir yapıya kavuşturulmasını sağlamak amacıyla, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği, 17 Haziran 2004 tarihli ve 25495 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Akaryakıt kaçakçılığı konusunda, gerek söz konusu suça ilişkin çok sayıda mevzuatın bulunmasının gerekse konuyla mücadele sorumluluğu yüklenen çok sayıda kurum ve kuruluşun bulunmasının suçla mücadeleyi olumsuz etkilediği de bilinmektedir.

Çalışmalarda daha etkin ve verimli olunabilmesi için, Başbakanlık Gümrük, Denizcilik ve Dışticaret Müsteşarlıkları, Maliye Bakanlığı, Enerji, Ulaştırma ve Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlıkları ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun yetkililerinden oluşan Akaryakıt Kaçakçılığıyla Mücadele Koordinasyon Çalışma Grubu oluşturulması kararlaştırılmıştır.

Öte yandan, yine akaryakıt kaçakçılığıyla daha etkin mücadele edilebilmesini sağlamak amacıyla, Petrol Piyasasında Ulusal Marker Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur; uygulama da 2005 yılının başlarında başlayacaktır. Böylelikle, yakalanan şüpheli akaryakıtların tahlili çok daha kısa sürede gerçekleştirilebilecektir. Bu sistemle, sektörün kendi içerisinde bir otokontrol sistemi de oluşturulmuş olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hükümetimizin görev yaptığı son iki yıllık dönemde, gerek İçişleri Bakanlığına bağlı kolluk kuvvetlerimizin ve gerekse Gümrük Muhafaza Teşkilatının akaryakıt kaçakçılığını önlemeye yönelik faaliyetleri konusunda da kısaca bilgi vermek istiyorum.

Emniyet Genel Müdürlüğümüzce gerçekleştirilen 396 tane kaçak akaryakıt operasyonunda toplam 4 164 ton kaçak benzin ve türevi ürün ele geçirilmiş ve bu olaylarda 676 kişi yakalanmıştır.

Sahil Güvenlik Komutanlığınca gerçekleştirilen kaçak akaryakıt operasyonlarında ise, 1 500 ton kaçak benzin ve türevi ürün ele geçirilmiş ve bu olaylarda 35 kişi yakalanmıştır. Jandarma Genel Komutanlığınca gerçekleştirilen 3 421 kaçak akaryakıt operasyonunda, toplam 16 000 ton kaçak benzin ve türevi ürün ele geçirilmiş, 5 243 kişi yakalanmıştır.

Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen 839 kaçak akaryakıt operasyonunda da, 128 000 ton kaçak benzin ve türevi ürün ele geçirilmiş, 857 kişi yakalanmıştır.

Böylece, kaçakçılıkla mücadelede faaliyet gösteren tüm birimlerimiz tarafından gerçekleştirilen ve son iki yıllık dönemde meydana gelen 4 678 kaçakçılık olayında 150 000 ton akaryakıt ürünü yakalanmıştır ve toplam 6 811 kişi yakalanarak adlî makamlara sevk edilmiştir.

Tabiî ki, yapılan yasal düzenlemeleri ve alınan tedbirleri yeterli görmüyoruz. Bunlara ek olarak Maliye Bakanlığının da yazarkasa uygulama hazırlıkları son aşamaya gelmiştir.

Konuşmamda da belirttiğim gibi 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun tam olarak uygulanmasıyla, petrol piyasasında rekabet kurallarının işlenmesi de sağlanmaya başlanacaktır.

Yapılan yeni düzenlemelerle petrol piyasasında faaliyet gösteren piyasa katılımcılarının lisanslaması, lisans sahipleri arasında olabilecek satış faaliyetlerinin denetlenmesi, tesislerin çevre kriterini gözönünde bulundurarak standartlara uygun kurulması ve işletilmesi, şeffaf bir fiyat politikası çerçevesinde fiyat serbestliği, ülke genelinde satışa sunulan akaryakıtın belirlenmesi ve kaçak akaryakıtın tespit edilmesi amacıyla ulusal marker uygulaması sağlanacaktır. Böylece, akaryakıt kaçakçılığı da asgarîye indirilmiş olacaktır.

Bu vesileyle, Yüce Heyeti, yeniden, saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ederim. (AK Parti sıralarından alkışlar)