6/322 sayılı sölü soruyla ilgili

ULAŞTIRMA BAKANI BİNALİ YILDIRIM (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Muğla Milletvekili Sayın Ali Arslan'ın, enerji fiyatlarına ilişkin sözlü sorusunu cevaplamak üzere, söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ Genel Müdürlüğü, Elektrik Üretimi AŞ Genel Müdürlüğü tarafından üretilen elektrik enerjisi ile özel şirketler tarafından üretilen enerjiyi satın almaktadır. Sözleşme şartlarına bağlı olarak 2003 yılında yap-işlet modeliyle üretim yapan özel sektör doğalgaz santrallarından ortalama 6 sente -kilovat/saat başına- yap-işlet-devret modeliyle üretim yapan özel sektör doğalgaz santrallarından ise ortalama 10 sente elektrik enerjisi satın alınmaktadır. Bu fiyatların yüzde 50'si doğalgaz bedeline karşılık gelmektedir.

TETAŞ Genel Müdürlüğünün sattığı elektriğin tarifesi ise ortalama alış fiyatıyla Hazine Müsteşarlığının öngördüğü doğrultuda belirlenmekte, TEDAŞ ve bağlı ortaklıklarına uygulanan fiyat kilovat/saat başına 83 600 Türk Lirasıdır.

TETAŞ Genel Müdürlüğünün uzun süreli sözleşmeler kapsamında aldığı enerji ile Elektrik Üretim AŞ'nin santrallarından alınan enerjilerin paçal maliyeti, satış fiyatlarını belirlemektedir. Daha önce yapılan ve sözleşme gereği alınması zorunlu olan elektrik fiyatları yüksek olduğundan, TETAŞ Genel Müdürlüğünün enerji alış maliyetini yükseltmiş bulunmaktadır.

TETAŞ'ın özel şirketlerden satın alacağı elektriğin tarifesi üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunma şansı bulunmamakla beraber, Bakanlığımızca, yap-işlet modeli santrallarının tarifelerinde indirim sağlanabilmesi konusunda gerekli görüşmeler şirketlerle devam etmektedir.

Bu arada, yerli kaynaklara dayalı üretimin, kömüre dayalı termik üretimin artırılması için, Enerji Bakanlığı, çalışmalarını sürdürmektedir. Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğünün 2003 yılı revize üretim programına göre doğalgaz santrallarında elektrik enerjisi üretimiin, biraz daha düşürülecek ve kömür yakıtlı santrallar çalıştırılacaktır.

Ülkenin elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması amacıyla 3 doğalgaz çevrim santralı için yılda 4 500 000 000 metreküp gaz kullanılırken, 2003 yılı üretim programı için öngörülen doğalgaz tüketimi, önce 2 700 000 000 metreküpe, daha sonra 2 milyar metreküpe indirilmiştir. Bunun sonucunda, 1 400 megavatlık Bursa Doğalgaz Santralı tamamen durdurulmuş, 8 gaz türbini ve 4 buhar türbininden oluşan 1 120 megavatlık Hamitabat Santralındaysa sadece 1 türbin ve 1 buhar türbini devrede tutulmaktadır.

Ayrıca, 6 gaz türbininden oluşan Ambarlı Doğalgaz Santralında 3 türbin tribün çalışmaktadır. Bu durumda ortaya çıkan elektrik enerjisi üretim açığı, kömür ve hidroelektrik santrallarının çalıştırılmasıyla karşılanmaya başlanmıştır.

Bilindiği gibi, bu sözleşmeler, geçmiş dönemde yapılan sözleşmeler olup, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunuyla teşkil ettirilen yeni piyasa yapısında yap-işlet modeliyle yatırım yapılması söz konusu değildir.

Bu arada, yerli kaynaklara dayalı üretimin artırılabilmesi için Enerji Bakanlığındaki çalışmalar halen devam etmekte olup, Çan sahası linyitlerinin özelliklerine göre tesis ettirilen 2x160 megavatlık Çan Termik Santralı ve ülkenin en büyük linyit rezervlerinin bulunduğu bölgede yapılmakta olan, 1 050 kilokalori gibi düşük kalori değerine sahip, yüksek nem ve su içermesi nedeniyle santral dışında başka hiçbir alanda kullanılmayacak olan linyitleri yakmak üzere özel dizayn edilmiş 4x360 megavat kurulu gücündeki Afşin-Elbistan B Termik Santralının inşaatı halen devam etmektedir.

Ayrıca, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa göre, yeni üretim tesisi yatırım kararına ilişkin izinler, bundan böyle, Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yerine getirilmektedir.

Görüldüğü gibi, enerjide dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik, yerli kaynakları harekete geçirecek termik santralların ve hidroelektrik santrallarının yapımına ve tam kapasitede çalıştırılmasına öncelik verilmektedir.

Ayrıca, Enerji Bakanlığı olarak da bu yıl içerisinde elektrik fiyatlarına zam yapılmamak suretiyle, vatandaşlarımızın ucuz elektrik kullanması temin edilmiştir.

Hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)