Türk ticaret kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi hk.kan tas.(s.sayısı:405)

ULAŞTIRMA BAKANI BİNALİ YILDIRIM (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, tarihe önemli bir not düştük; hepinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum.

Türk Ticaret Kanununda var olan bazı hükümler, ne yazık ki, değişen dünya şartları ve denizciliğe paralel olarak yenilenmediği için, yıllardan beri, bu, Türk denizciliğinin gelişmesi önünde önemli bir engel teşkil etmekteydi. Yıllardır konuşulan; ancak, 22 nci Dönemde hem muhalefet hem de iktidar milletvekillerinin büyük bir desteğiyle yasalaşan bu değişiklikle, Türk denizciliğinin önü açılmış, aynı zamanda da denizci ülke, denizci millet olma yönünde önemli bir adımı da gerçekleştirmiş bulunuyoruz.

Yapılan değişikliklerle ilgili çok kapsamlı açıklamaları Adana Milletvekili Sayın Tacidar Seyhan, çok açık bir şekilde ifade etti; kendisine teşekkür ediyorum. Bunun yanı sıra, denizciliğimizin genel gelişimi konusunda, Bakanlığımız olarak, son birbuçuk yıl içerisinde yaptığımız çalışmalardan bazılarını da Sayın Cengiz Kaptanoğlu ifade etti.

Akşamüzeri çok fazla vaktinizi almamak için, daha fazla detaya girmek istemiyorum; ama, bu düzenlemeyle, özellikle denizcilikte ihtisas sahibi olan ve yıllardır kurulması istenen, şûralara konu olan, ama bir türlü gerçekleştirilemeyen deniz ihtisas mahkemelerinin kuruluşu mümkün hale gelecektir. Böylelikle, hem denizcilikte ihtilafların çözümü hız kazanacak hem de çözümlerde isabet oranı artacaktır.

Diğer yandan, 823 üncü maddedeki değişiklikle ilgili olarak da, hangi gemilerin Türk gemisi olarak kabul edileceğine yeni bir düzenleme getirilmiş ve denizcilik şirketlerinin Menkul Kıymetler Borsasına açılması imkânı sağlanmıştır. Bu, Türk denizciliğinin gelişmesi için çok önemli bir adımdır. Bugüne kadar nama yazılı olduğu için bu işlemler yapılamıyordu. Böylelikle, hem yerli hem de yabancı sermayenin sektöre girmesine olanak sağlanmıştır.

Türk Ticaret Kanununun 824 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ilgili olarak, Türk Bayrağı çekme veya başka bir deyişle, geçici sicile kaydetmeyle ilgili sınırlayıcı hükümler tamamen kalkmış, taraflar arasında yapılan sözleşme esas alınarak, Türk siciline geçme imkânı getirilmiştir.

Benzer şekilde 851 inci maddede yapılan değişiklikle, geminin sicilden çıkarılma veya sicilden silinme, terkinle ilgili sebepler arasına "yurt dışında cebrî icra veya mahkeme kararıyla yabancıya satılması" hükmü de eklenmiştir. Bu, önceki düzenlemede olmayan bir hükümdü. Böylelikle, uluslararası hukuka uygunluk da temin edilmiş olmaktadır.

Cebrî icranın, bir devletin egemenlik ve hükümranlık haklarının kullanılmasının doğrudan bir sonucu olduğu, devletler özel hukuku ilkelerine göre yeni bir hukukî statü tesis eden bu gibi hukukî tasarrufların, cebrî icrayla tesis edilen yeni hukukî durumun, başka bir devletin müdahalesini gerektirmeksizin veya başka bir devletin tanınmasına bağlı olmaksızın hukukî etki doğuracağı gerçeği de böylelikle kabul edilmiş olmaktadır.

Türk Ticaret Kanununun 939 uncu maddesinde yapılan değişiklikle de mevcut yasada yabancı parayla ödenecek borçlar için yabancı para üzerinden gemi ipoteği tesis etmek Maliye Bakanlığının iznine tabi iken, bu izin kaldırılmış bulunmaktadır. Bu anlamda da hem zaman kaybı hem de bürokratik engeller ortadan kalkmış olmaktadır.

Diğer önemli bir düzenleme 1245 inci maddede yapıldı; bu maddeye göre Türk Bayraklı gemiler, içeride, yani, yurt içinde cebrî icra satışlarında sicilden terkin olabiliyordu; yurt dışındaki satışları yapılsa bile, terkin yapılamadığı için, tekrar, bu gemilerin Türk limanlarına girmesi mümkün olmuyordu. Bu düzenlemeyle bu çelişki de ortadan kaldırılmış; böylece, gerek uluslararası denizcilik kurallarına uygunluk sağlanmış gerekse de bu düzenlemelerin tümünü birlikte düşündüğümüzde, Türk denizciliğinin önünü açacak ve Türk Bayrağından kaçan filonun tekrar Türk Bayrağına dönmesini sağlayacak, aynı zamanda yeni inşaatların da finansmanının önünü açacak çok önemli düzenlemeler, bugün, sizlerin katkısıyla, desteğiyle gerçekleştirilmiş bulunmaktadır.

Bu düzenlemelerin yapılmasında çok büyük destek veren Komisyon Başkanlığımıza, komisyon üyelerine, muhalefet milletvekillerine ve İktidar Partisi milletvekillerine huzurlarınızda teşekkür ediyorum ve netice olarak, tekrar ediyorum, sektörümüzün önü açılmıştır, deniz ticaretimiz bundan sonra filosuyla daha da güçlenecek, gemi inşaatıyla da güçlenecek.

Yapılan değişikliklerin hayırlı olmasını dilerken, bir noktayı da ifade etmeden geçemeyeceğim. Sayın Seyhan'a özellikle teşekkür ediyorum. Bizim, bugünlerde üzerinde çalıştığımız bir konuyu gündeme getirdi, bu da bizi hakikaten cesaretlendirdi ve heyecanlandırdı. Denizcilikte koordinasyonun sağlanmasını, Boğaz geçiş güvenliğini esas alan düzenlemeleri de, ifade ettiğiniz şekilde, yakın zamanda Meclisin gündemine getireceğiz. Bunun da müjdesini sizlere veriyor, tekrar, hepinize teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (Alkışlar)