Tarım kredi kooperatifleri ve birlikleri kan.değ.yap.dair kan.kan.tas.(ss.835)

ULAŞTIRMA BAKANI BİNALİ YILDIRIM (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 835 sıra sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının geneli hakkında söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Esasen, bu değişiklikle, daha önce 1581 sayılı Kanunla, daha sonra 553 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle değişikliği yapılan kanunda bazı yeni düzenlemeler yapılmaktadır. Düzenlemelerin 1 inci maddesinde, bu kooperatiflerin, diğer kooperatifler gibi, kendi üyelerinin ihtiyaçlarını karşılamalarına imkân getirilmektedir. Yönetim kurulu üyeliklerine -burada bahsedildiği gibi değil- sınırlama getiriliyor. Yani, yönetim kurulu üyesi olan, kooperatif iştiraklerinde ayrıca görev alıp, oralardan para alamayacak. Mevcut uygulamada, yönetim kurulu üyesi olup, aynı zamanda kooperatifin iştiraklerinde çalışabiliyor, orada da yönetim kurulu üyesi olabiliyor ve oradan da para alabiliyordu. Ayrıca, ücret sınırlaması da getiriliyor; yani, asgarî ücretin 4 katından fazla ücret alamayacak. Görüldüğü gibi, düzenleme, tasarrufa yönelik bir düzenlemedir.

Diğer yandan, bir düzenleme de, kamu kuruluşlarından bu kooperatiflere yönetici olarak atananların, görevli olduğu süre içerisinde izinli sayılmaları ve görev sonunda tekrar bağlı oldukları işlerine dönebilmelerine imkân sağlanıyor. Bu da, en temel bir insan hakkıdır; göreve getirdiğiniz insanların, geçici görev süresi sonunda aslî görevlerine dönmesinden daha doğal bir şey yoktur.

Diğer önemli bir değişiklik de, birliklerin denetimini düzenliyor; seçimle gelen birlik yöneticilerini Tarım Bakanlığı yapıyor, diğer kooperatifleri de kendi teftiş kurulları yapıyor.

Önemli bir değişiklik, bildiğiniz gibi Ziraat Bankasının birçok yerde şubesi kapandı ve ileride de, Ziraat Bankasının yapısındaki değişikliği dikkate alarak, tüm bu kooperatif birliklerinin üyeleri yararına, her türlü, dış piyasadan, iç piyasadan borçlanmalarına, kredi kullanmalarına imkân getiriyoruz; yani, bu noktada, sadece Ziraat Bankasına bağımlı olmaktan çıkarılıyor; daha uygun şartlarda, nerede finans sağlanırsa, oradan finans alabiliyor.

Tarım sigortası yetkisi zaten var, burada bir düzenleme yapılıyor, açıklık getiriliyor. Ayrıca, yeni Petrol Piyasası Kanunu, tarım kredi kooperatiflerinin ortaklarına ucuz akaryakıt teminiyle ilgili bir düzenleme getiriyor; yani, yeni Petrol Yasasına göre bir dağıtım sistemi oluşturulacak ve yukarıdan aşağıya dağıtımlar, bir ticarî alışveriş olmak yerine, göreviçi bir işlem haline dönüştürülüyor. Genel olarak değişiklikler böyle.

Şimdi, Sayın Uzdil'in, CHP'li Milletvekilimizin, bu değişiklerle ilgili gündeme getirdiği konulara birkaç cümleyle değinmekte yarar var. Bu kooperatiflerimizin, birliklerin, geçtiğimiz bu iki yıl içerisinde içine düştükleri malî sıkıntılara çok önemli bir çözüm getirilmiş, toplam 587 000 ortağın, tahakkuk etmiş olan yaklaşık 1 katrilyon liralık borçlarının 530 trilyon liraya düşürülmesi sağlanmıştır; demek ki, bu borçlar, üçte 1'e düşürülmüş ve yeniden yapılandırılmıştır. Bu anlamda, tarım kesiminde çalışan çiftçimizin, köylümüzün üzerinden yaklaşık 1 katrilyon liralık yük alınmıştır.

Bu yeniden yapılandırmaya iştirak edemeyen, herhangi bir şekilde müracaatı kaçıranların adedi 40 000 civarındadır. Bu 40 000 üyenin, şu anda, kümülatif -faizleriyle birlikte tahakkuk etmiş, birikmiş- borcu, yaklaşık 530 trilyon lira civarındadır. Bunun da bir şekilde yapılandırılması ve bu yükün onların üzerinden alınması için çalışmalar devam etmektedir; yapılmak istenen budur.

Ayrıca, kısaca, önemli şeyleri belki söylemekte yarar var. Biliyorsunuz, bu üyelere kooperatif kredi kullandırıyor. Kullanılan krediler, 3 milyardan, 10 milyar liraya çıkarılmış. Ayrıca, bölge birliği yetkisinde olan 20 milyar kredi, merkez birliğinde ise 50 milyar liraya kadar artırma imkânı verilmiş. İkinci el traktör alımına imkân sağlanmış ve bunun için kredi kullandırılmaya başlanmış. Üreticiden tüketiciye, doğrudan 74 kooperatife, üretici birliği belgesi verilmiş; bu bağlamda, ortak ürünlerin doğrudan tüketiciye ulaşması sağlanmış ve 246 ton yaş meyve-sebzenin büyük market ve pazarlara pazarlaması gerçekleştirilmiştir.

Görüldüğü gibi, yapılan çalışmalar, tarım kesimimizin içinde bulunduğu bazı olumsuzlukları düzeltmeye yöneliktir; ancak, bu konuda yapılması gereken çalışmaların tamamının yapılmış olduğu anlamına da gelmez. Bu konuda, daha yapacağımız çok şey olduğunu da ifade etmek istiyorum.

Bu göreve getirilen yönetim kurullarıyla ilgili, sayın vekilimizin ifade ettiği 6 üyenin değiştirilmesi hususu da çok açıktır. 3 üye, 5 üye, çeşitli şekillerde, soruşturmalar ve bazı yolsuzluk iddialarıyla yargılanmış, suçlu bulunmuş, bunun üzerine görevlerinden ayrılmışlar. Onun yerine yedekten üç üye, yedekte de başka üye kalmadığı için ortaklar arasından, temsilciler arasından, yasa hükmü gereğince, Bakanlıkça atama yapılmıştır.

NECATİ UZDİL (Osmaniye)Biz de farklı bir şey söylemedik; aynı şeyi söyledik.

ULAŞTIRMA BAKANI BİNALİ YILDIRIM (Devamla)Burayı bu şekilde açıklığa kavuşturmakta yarar var. Yaptığımız tespitlere göre, genel müdürün göreve geldiğinden beri çalışan personel sayısında 1 500 tane eksilme olduğu halde tek bir kişi göreve alınmamıştır ve sağlanan krediler, yapılan kolaylıklar, yapılan iş ve işlemlerde görüldüğü gibi, genel müdürün hangi eğitimi aldığı önemli değil, ortaya koyduğu performans ve başarıdır ve bu konuda oldukça başarılı olduğu da ortadadır. Yüce Meclisin üyelerinin takdirine sunuyorum.

Ben, korktum ki, Sayın Vekilim, bu genel müdürün benim akrabam olduğunu söyleyecek. Akrabam değil, soyadı benzerliği var.

NECATİ UZDİL (Osmaniye)Hiç öyle bir şey düşünmedik Sayın Bakan.

ULAŞTIRMA BAKANI BİNALİ YILDIRIM (Devamla)Teşekkür ederim; saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)