Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

CEVDET AKAY (Karabük)Teşekkürler Başkanım.

Sayın Başkanım, Değerli Komisyon üyeleri, Sayın Bakanım, kıymetli bürokratlar; ben de hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Bütçenin ülkemiz için hayırlı olmasını temenni ediyorum.

Tabii, bizim çeşitli önergelerimiz oldu, taleplerimiz de oldu kesin hesapların ayrı görüşülmesiyle ilgili fakat ayrı bir görüşme mümkün olmadı, önergelerimiz reddedildi. Ben kesin hesapla ilgili birkaç soru sorarak başlamak istiyorum, 2025 yılı kesin hesabıyla ilgili; arkadaşlarımız not alırsa sevinirim.

Program dışı giderlere baktım ben, kurum dışı aktarmalarla 10 milyar 363 milyon bir aktarım olmuş. Hangi kurumdan hangi iş için bu aktarım olmuştur, akıbeti nedir? Diğer bir sorumuz: 2025 yılı proje özel hesabının varlığı 882 milyon, buradan 769 milyonluk bir harcama olmuş. Bu özel proje hesabından nerelere nasıl bir harcama olmuş, son durumu nedir? Bu durumla ilgili bilgi istiyoruz. Takipteki kurum alacakları var 26 milyon 333 bin. Bunun tamamına karşılık ayrılmış yani tahsil edilmeyen bir kurum alacağı söz konusu. Bunun mahiyeti nedir, detayı nedir, bunu soruyorum. Yine, kurumlara verilen borçlardan alacaklar kalemi var, bakiyesi bir hayli yüksek, 37 milyar 29 milyon. Dağılımı nedir, vadesi uzatılan veya yenilenen bir kredi var mı? Burada durum ne pozisyonda? Bu alacak neyle alakalı? Hangi kurum veya kuruluşlardan? Verilme sebebi nedir?

Yine, 2025 yılı döner sermaye kuruluşlarına sermaye desteği var, biliyorsunuz, 500 milyon, o tamamlanmış, yerine getirilmiş. Buradaki döner sermaye işletmesinin gelir gider durumu nedir? Ne kadar gelir olmuş, ne kadar harcama olmuş? Onunla ilgili bir bilgi rica edeceğiz.

Bir de tasarruf tedbirlerine uyulmasıyla ilgili genelgelere ve tasarruf tedbirlerine uyuluyor mu? Bu konuyla ilgili de ben bir genel olarak baktım, işte, kırtasiyeden yiyecek içeceğe ve diğer bütün menkul pozisyonlarıyla alakalı harcama 24 milyon 226 bin TL. yani alım yapılmış daha doğrusu, harcama kısmı da 18 milyon 701 bin TL. Şimdi, burada, yetkili arkadaş burada mı? Bunun altında imzası olan arkadaş da Sayın Semih Doğanay. Burada mı kendisi, bilmiyorum, Semih Bey? Hâlen görevde mi 2025 yılında? Veya o yoksa Necdet Sıtkı Yakupçebioğlu var. O yoksa Bakan Yardımcım, size gelecek yani, evet, sizin de imzanız var, sizlere sormuş olayım o zaman: Bu harcamayla ilgili tasarruf tedbirlerine uyuldu mu, genelgelere riayet edildi mi? Bu konuyla ilgili biraz bilgi verirseniz mutlu oluruz.

Evet, şimdi, 2027 yılı bütçe teklifine gelecek olursak, Bakanlığın bütçesi 248 milyar civarında, bir önceki yıl 176 milyarmış yani 71 milyarlık bir artış var, bu da yüzde 40,60'a tekabül ediyor. Geçen yıl binde 9,34 iken bu yıl genel bütçe büyüklüğünün binde 9,12'si yani hemen hemen bütçe büyüklüğü içerisindeki pozisyonunu korumuş. Tabii, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı çok çok önemli bir Bakanlık, bir sürü yere de destek veriyor. Proje bazlı teşvik sistemleriyle ilgili kapsam da bu kapsamda verilen bir sürü firmalara destek var; 2025'te 13 projeye, 2026'da da işte aşağı yukarı yine aynı civarda projeye destek verilmiş. 2027 için 10 proje öngörülmüş, bu projeler hakkında biraz bilgi verilirse mutlu olacağız.

Geçmiş yıllarda da söyledik biz, yerlilik millîlik önemli, 2015 yılında, o zamanın Sanayi Bakanının başta bulunduğu zaman, Fikri Işık, yanılmıyorsam, bir yerli otomobil üretimiyle ilgili 40 milyon euroluk bir araba getirilmiş İsveç'ten. Bu, daha sonra, TÜBİTAK bünyesinde konunun devamı teşkil etmiş, TÜBİTAK yetkilileri buradadır, bunu son durumuyla alakalı bilgi rica edeceğiz. Eğer bir kamu zararı oluşmuşsa da bu tazmin olundu mu?

Şimdi "yerli millî" diyoruz. Tabii, yerli millî üretim çok çok önemli, ben de Karabük Milletvekiliyim, bizim bölgemizde de Kardemir diye önemli bir kuruluşumuz var. Özel Endüstri Bölgesi ilan ettiniz Sayın Bakanım, biliyorsunuz, yakın zamanda. Sizin onayınızla Cumhurbaşkanı kararıyla, onayıyla sizin sevkinizde Özel Endüstri Bölgesi ilan edildi. Yani birtakım teşvikler alıyor, ruhsatlar daha hızlı ilerliyor. Bununla alakalı, yerli millî üretim derken ve siz bu yerli millî sanayiyi desteklerken uygulamada diğer bakanlıklarla çelişen durumlar söz konusu. Niçin bunu söylüyorum? Kardemir dünya standartlarında en kaliteli ray üretimini yapan bir kuruluş ama Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hızlı tren projeleriyle ilgili olarak bu projelerde finansmanını sağladığı kurum, örneğin İngiltere'de ihracat finansman kurumu var orada, o kurumdan hızlı tren projeleriyle ilgili krediler sağlanırken şart koşuluyor, İngiltere'deki bir firmadan rayların temin edilmesiyle ilgili, o da British Steel, çok sıkıntıdaydı, sırf bu ray temini talepleriyle ilgili olarak iflas etmekten kurtuldu yani yirmi dört saat çalışıyor, bir sürü kişiye iş istihdamı sağladı. Tam 135 milyon sterlinlik bir ray temin edildi. Bir tarafta Kardemir dünya standartlarında ray üretiyor, bir tarafta da böyle yurt dışından temin edilen, böyle 135 milyon sterlinlik ray. Hem de en son 36 bin ton. Ankara-İzmir, dört yıldır devam edip gecikmeli devam eden bir proje, 36 bin ton yani 70 milyon sterlinlik bir talebi de yine bu firmadan yapıyorlar. Şimdi, şartı da şu: Kredi veriliyor diye. O zaman ben de Sanayi Bakanlığına şunu soruyorum: Siz de teşvikleri verirken firmalara şart koşun. Bu teşviklerde yerli millî üretim nerede ne varsa onu temin etsinler, oradan temin etsinler, tedarik etsinler. Bir kredi oradan veriliyor diye rayın da oradan teminiyle ilgili şart koşulması, burada KARDEMİR gibi bir kuruluşun -bunu benzer bir şekilde tüm Türkiye'deki illere yayabiliriz- sıkıntıda kalmasına sebep teşkil ediyor. Geçmiş yıllarda zarar etmiş, 5 bin civarında kişiye istihdam sağlayan bir kuruluşun, hem de Türkiye Varlık Fonu yüzde 4,40'ına sahip, bağımsız denetim kurulu üyeleri var. Yani niçin bu problemi çözülmüyor? Benim sizden ricam şu: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıyla, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıyla görüşüp bu tip firmaların desteklenmesi konusunda, yerli millî üretimin desteklenmesi konusunda daha çok inisiyatif almanız. Direkt sizinle ilgili olmasa da sanayi tesisi olduğu için bunu özellikle vurguladım.

TOGG'la ilgili de benzer bir şey söz konusu. Şimdi, TOGG'la ilgili işte Çinli firmalar desteklenirken, teşvik verilirken -bir kısmı zaten sonradan gerçekleşmedi ve dış ülkeye Macaristan'a kaydı- TOGG'un mali yapısında maalesef bozulmalar söz konusu olmuş. Son iki yılda 28 milyar zarar etmiş TOGG yani 13,7 ve 14,6; 28'in biraz üzerinde, 28 milyar TL. TOGG'un mali sürdürülebilirlik yapısının güçlendirilmesi açısından ve daha iyi bir pozisyona gelmesi açısından neler yapılması gerekir veya neler yapılacak? Bununla ilgili bir düşüncemiz, bir projemiz var mı? Hepimizin yerli millî dediğimiz şey. Geçmiş dönemlerde de eleştirdik yani yerli millî araçlar niye bakanlar tarafından kullanılmıyor diye. Siz riayet ettiğiniz buna. Teşekkür ediyorum. Togg'u genellikle kullanıyorsunuz ama bazıları kullanıp...

SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIRSiz de kullanıyor musunuz?

CEVDET AKAY (Karabük)Benim Togg aracım yok yani kullanmak isterim tabii ki. Niye istemeyeyim? İsterim yani.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (Antalya)Hediye edilirse mi diyorsunuz?

CEVDET AKAY (Karabük)Hediye değil. Hediye başka yerlere edilebilir, dış ülkelere edilebilir. Sıra var diye biliyorum ben de.

SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIRSiz yazıldınız mı?

CEVDET AKAY (Karabük)Yok, yazılmadım. Siz yazabiliyorsanız yazın, memnuniyetle alırız.

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul)Bakan yirmi saniye çaldı!

CEVDET AKAY (Karabük)Şöyle: Biz çok uzak yollara da gittiğimiz için bazı noktalarda benim seçim bölgem Karabük'te şarj cihazı mekanizması maalesef yok. Onu şehir içinde kullanabiliriz yani. Oralara da o üniteleri yaparsanız alanla, hinterlandla alakalı...

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul)Zaten bütçede hedef de yok.

SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIRSiz güzergâhı verin, ben size ünitelerin adresini vereyim.

CEVDET AKAY (Karabük)Tamam, ben size vereyim o zaman.

SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANI MEHMET FATİH KACIRHer yerde var, 50 bine yaklaştı.

CEVDET AKAY (Karabük)400-450 kilometre civarında 4 gidiyor galiba aşağı yukarı, yolda kalabiliriz yani.

ORHAN YEGİN (Ankara)Gerek yok, EPDK'nin bir programı var, gösteriyor.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde)Konuşmanın canına okudular Başkanım.

CEVDET AKAY (Karabük)Evet, iki dakika alacağız o zaman.

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul)Şimdi, koltuğa oturmanın fotoğrafını övenler kapanan KİT'lerle ilgili de hesap verirler sanırım.

OTURUM BAŞKANI ORHAN ERDEMArkadaşlar, söz taleplerini uzatmıyoruz, lütfen.

CEVDET AKAY (Karabük)Bir de fonlarla ilgili sıkıntı var, sanayi firmalarında, reel sektörde çok ciddi sıkıntılar var. Bu konuya eğilmeniz gerekir. Karşılıksız çek sayısı çok arttı, 160 binin üzerine çıktı. Bununla ilgili olarak fonda takılan paraları olan reel sektör firmaları var, özel sektör tahvilleri var. Finansmana ulaşamıyorlar, güçlük çekiyorlar. Bu konuyla ilgili ekstra desteklere ve ucuz kredilere ihtiyaçları var. Bunlara da çözüm bulmanız gerekiyor. Sözüm de bitiyor galiba.